Vancouver. Na marginesie Olimpiady 2010

fot: Andrzej Puławski

Polscy medaliści Olimpiady Zimowej 2010 zdobyli olimpijskie krążki na obiektach Whistler Olimpic Park  usytuowanym na stoku Góry Whistler. U jej podnóża leży kurort Whistler położony 120 km na północ od Vancouver.

„Świstanie” górskiego świstaka nadało tej górze (i kurortowi), przyjętą oficjalnie w 1965 r., nazwę. Whistler należy do okręgu administracyjnego Squamish. Cała okolica wykorzystana została do stworzenia  ogromnego kompleksu sportowo-rekreacynego: sporty zimowe, kajakarstwo, golf…,  a  także – parku rowerowego Whistler Mountain Bike Park z ponad 200 km górskich tras rowerowych. Latem wyciągi narciarskie służą rowerzystom. Nie będzie to jednak relacja z olimpiady zimowej 2010, lecz rzut oka na Vancouver i … „Wielki Vancouver”, nieco zamglona impresja z krótkiego pobytu w prowincji Kolumbia Brytyjska.

Greater Vancouver albo Metro Vancouver to  dystrykt, okręg administracyjny, skupiający wraz z metropolią Vancouver kilka miast i mniejszych obwodów, m.in. Burnaby, Langley z obwodem, New Westminster, North Vancouver z obwodem, Richmond, Surrey, White Rock. W całym okręgu mieszka około 2 mln 200 mieszkańców, podczas gdy w samym Vancouver około 600 tysięcy.

Odkrywcy, badacze złóż, podróżnicy, poszukiwacze złota, żeglarze, wreszcie zwykli emigranci z Europy zasiedlali dziewicze tereny zamieszkałe przez Indian. Miejscem narodzin Kolumbii Brytyjskiej jest Fort Langley, zasiedlony w 1827 r. Fort otoczony drewnianą palisadą jest aktualnie skansenem (Historic National Site), w którym odtworzono kształt fortu sprzed niemal dwustu lat. Odbywają się tam również pokazy życia w forcie, w strojach z XIX wieku. Pierwszym natomiast miastem i pierwszą stolicą zachodniej Kanady, proklamowaną w 1859 r. było New Westminster, oddalone od Vancouver o ok. 19 km.

Rozwój tej prowincji był ściśle związany z Rzeką Fraser, najdłuższą rzeką Kolumbii Brytyjskiej (około 1400 km), która wypływa z Gór Skalistych i  ma tu deltę. Rzeka swoją nazwę, nadaną przez podróżnika Davida Thompsona, zawdzięcza Simonowi Fraserowi. Na rzece działają przystanie i porty kutrów rybackich (zdjęcia główne i pierwsze w galerii). Simon Fraser to bardzo ważna postać w historii Kolumbii Brytyjskiej. Drugą istotną rolę odegrała budowa transkontynentalnej kolei żelaznej, która połączyła Montreal z Vancouver (Atlantyk z Pacyfikiem) i była jednocześnie jednym z punktów umowy pomiędzy Konfederacją Kanady a Brytyjską Kolumbią z 1871 r. o przystąpieniu Kolumbii do Konfederacji. Budowa kolei trwała cztery lata (1881-1885), a linia nadal jest wykorzystywana przez Canadian Pacific Railway.

Nad Pacyfikiem, na 49 równoleżniku, położone jest miasteczko White Rock, którego nazwa pochodzi od białego ogromnego głazu leżącego na plaży. Miasteczko „spływa” wprost do Oceanu.(zdjęcia 2,3). Codzienne przypływy i odpływy nanoszą na wybrzeże wodorosty, a piasek na plaży jest ciemny. I jesteśmy na granicy ze Stanami Zjednoczonymi.

Spójrzmy na mapę: biegnąca dokładnie wzdłuż 49 równoleżnika od Pacyfiku, aż po Wielkie Jeziora linia wytycza tę granicę. Obok White Rock na obszarze 17 hektarów (z czego 9 na terenie Kolumbii Brytyjskiej a 8 – na terenie USA) rozpościera się Park Łuku Pokoju (Peace Arch Park), park graniczny. Przecina go autostrada, przy której znajduje się przejście graniczne. Dwie flagi ułożone z kwiatów, tablica kamienna z informacją, iż jest to miejsce granicy pomiędzy Dominium Kanady a Stanami Zjednoczonymi Ameryki oraz o przyjaźni między tymi krajami i pokoju między narodami, a przede wszystkim Łuk Pokoju z flagami obu krajów –to główne elementy parku. Ciekawy jest napis wewnątrz łuku: Oby te bramy nigdy nie były zamknięte (May these gates never be closed)! Po parku można chodzić – do pewnej granicy (zdjęcia 4-8).  

Z North Vancouver do Squamish biegnie linia kolejowa dla Royal Hudson. To pociąg, który w historii BC zajmuje swoje szczególne miejsce. Historia zaczęła się w 1939 r., kiedy to po raz pierwszy brytyjska para królewska –król Jerzy VI i królowa Elżbieta – odwiedzili Kanadę pociągiem nazwanym Royal Hudson. Trasę z Montrealu do Vancouver przebyli skłedem z parową lokomotywą o numerze 2850, oznaczoną herbem Wielkiej Brytanii. Po tej podróży, nadano tej lokomotywie status królewski i powstało takich kilka, z czego ocalały cztery. Historyczna lokomotywa nr 2850, eksploatowana do 1960 r., eksponowana jest w Muzeum Kolei Kanadyjskiej w Delson - Québec. Czynna jest lokomotywa nr 2860 prowadząca pociąg turystyczny do Squamish. Wsiadamy (zdjęcia 9-10).
 
Warto wiedzieć
* Konfederacja Kanady zwana Dominium Kanady powstała 1 lipca 1867 r. z połączenia czterech prowincji (Ontario, Québec, Nowa Szkocja i Nowa Funlandia). W 1871 r. przystąpiła do federacji Kolumbia Brytyjska. W 1931 r. Dominium uzyskało polityczną niezależność od Wielkiej Brytanii, a Konstytucja Kanady z 1982 r. zawiera już tylko nazwę: Kanada. Święto – Dzień Dominium – zmieniło nazwę na Dzień Kanady (Canada Day – Fête du Canada) i obchodzone jest 1 lipca.
* Flaga państwa z czerwonym liściem klonu po raz pierwszy i oficjalnie została zaprezentowana światu w dniu 1 lipca 1967 r.
* Simon Fraser (1776-1862) handlarz futrami, urzędnik Kompanii Północno-Zachodniej (North West Company), badacz rzeki, kartograf, uczestnik ustalenia granicy pomiędzy Kanadą a Stanami Zjednoczonymi na 49 równoleżniku, założyciel fortów, propagator ustanowienia stałego osadnictwa w Kolumbii. Jego imieniem nazwane są miedzy innymi: rzeka, jezioro i fort Fraser, most, autostrada (highway), jak również Uniwersytet w Burnaby, mieście należącym do „Greater Vancouver”.
* Ulice w miastach Kolumbii Brytyjskiej krzyżują się pod kątem prostym i oznaczane są cyframi (niektóre z nich noszą nazwy): Avenue biegną wzdłuż równoleżników rosnąco od granicy z USA na północ, Street – wzdłuż południków. 0 (zero) Avenue znajduje się na granicy z USA.