Cârţişoara
Wieś na przedpolu Gór Fogarskich

Dziś Cârţişoara jest malowniczą wioseczką u podnóża gór Fogarskich, punktem wypadowym do wycieczek w te góry. Jest tu kilka pensjonatów, kemping, restauracja. I muzeum słynnego pasterza.
Podoba Ci się ten tekst? Powiedz o tym innym na Facebooku
lub na Google+
fot: Andrzej Węgrowicz
Cârţişoara. Wieś na przedpolu Gór Fogarskich
Ładnie stąd widać główna grań Fogaraszu z najwyższym szczytem Karpat Południowych – Moldoveanu (2544 m n.p.m.).
  • Cârţişoara. Wieś na przedpolu Gór Fogarskich
  • Cârţişoara. Wieś na przedpolu Gór Fogarskich
  • Cârţişoara. Wieś na przedpolu Gór Fogarskich
  • Cârţişoara. Wieś na przedpolu Gór Fogarskich
  • Cârţişoara. Wieś na przedpolu Gór Fogarskich
  • Cârţişoara. Wieś na przedpolu Gór Fogarskich
  • Cârţişoara. Wieś na przedpolu Gór Fogarskich
  • Cârţişoara. Wieś na przedpolu Gór Fogarskich
  • Cârţişoara. Wieś na przedpolu Gór Fogarskich
  • Cârţişoara. Wieś na przedpolu Gór Fogarskich
  • Cârţişoara. Wieś na przedpolu Gór Fogarskich
  • Cârţişoara. Wieś na przedpolu Gór Fogarskich
  • Cârţişoara. Wieś na przedpolu Gór Fogarskich
  • Cârţişoara. Wieś na przedpolu Gór Fogarskich
Uwaga! Materiał został zamieszczony w naszym portalu już ponad rok temu.
A świat się zmienia… Niektóre informacje praktyczne mogą okazać się nieaktualne!

Wioska Cârţişoara znajduje się na przedpolu Gór Fogarskich, w miejscu gdzie na północy zaczyna się droga Transfogarska. Leży na obu brzegach rzeczki Bâlea która spływa z jeziora i poprzez wodospad o tej samej nazwie. Uchodzi ona do Aluty (Olt), dopływu Dunaju.

Aż do 1968 roku były tu dwie wsie –  Streza i Opera, nazywane tak od imion pasterzy, którzy byli tu pierwszymi osadnikami.  Notowane są one od XIII wieku i – jak się zdaje – zostały założone przez cystersów z miejscowości Cârţa, leżącej nieco na północ,  na lewym brzegu Aluty. Okazałe ruiny klasztoru znajdują się tam jeszcze dziś.

Karczunek i blask klasztornych świec

Nazwę miejscowości Cârţa wywodzi się na dwa sposoby. Albo od słowiańskiego „krč”, co miałoby mieć związek z karczowaniem lasu, albo od niemieckiego Kerze – świeca. Na poparcie tej drugiej etymologii przywodzi się łacińskie wezwanie cysterskiego kościoła – Sancta Maria de Candelis (gromniczna). Cârţişoara miałaby być zdrobnieniem od Cârta.

Cârţişoara pojawia się jako osada rumuńska w odróżnieniu od wspomnianej Cârţa, która została skolonizowana przez Sasów. W 1391 r. hospodar wołoski Mircea cel Bătrân (po polsku Mircza Stary) zbudował klasztor prawosławny w pobliżu wsi Cîrţişoara, i nadał mu wiele dóbr, w tym samą wioskę. Klasztor ten zniszczony został w XVII w, a współcześnie na jego miejscu powstał nowy monastyr. Później do 1848 r. wsie Streza i Oprea Cârţişoara należały do węgierskiej szlacheckiej  rodziny Teleki, która miała w okolicy również huty szkła i manufakturę papieru. Po zniesieniu pańszczyzny ich panowanie nad tymi wioskami ustało.

Muzeum oryginalnego pasterza

We wsi znajdują się dwa zabytkowe kościoły, zbudowane w pierwszych dwóch dekadach XIX wieku. Zdobią je freski wykonane przez braci Nicolae i Alexandru Grecu z Săsăuş, koło Sibiu, którzy malowali wiele świątyń nad Alutą.

Jest też muzeum urodzonego tu Gheorghe Cârțan (1849-1911) zwanego też Badea Cârțan (Brat Cârțan). Był on samoukiem, pasterzem, który walczył o niepodległość Rumunów z Transylwanii pozostających wówczas pod panowaniem Austro-Węgier. Szmuglował przez góry z powstającej na południu Rumunii książki w rodzimym języku, zakazane w Siedmiogrodzie. W sumie przemycił ich ponoć 200 tys. Walczył jako ochotnik w wojnie o niepodległość Rumunii. Legendą obrosła jego podróż do Rzymu, dokąd poszedł pieszo, szukać dowodów łacińskiego pochodzenia narodu rumuńskiego. Gdy dotarł do kolumny Trajana, cesarza, który w pierwszych latach II w. włączył Dację do rzymskiego imperium, rozsypał pod nią rumuńską ziemię, owinął się w płaszcz chłopski i zasnął. Rankiem obudził go policjant krzyczący ze zdumieniem: Dak spadł z kolumny! Bo Cârțan był ubrany dokładnie tak, jak sylwetki Daków wykute na monumencie. Całe zdarzenie opisały włoskie gazety.

Warto wiedzieć

* Dziś Cârţişoara jest malowniczą wioseczką u podnóża gór Fogarskich, punktem wypadowym do wycieczek w te góry. Jest tu kilka pensjonatów, kemping, restauracja. Ładnie stąd widać główna grań Fogaraszu z najwyższym szczytem Karpat Południowych – Moldoveanu (2544 m n.p.m.).
* Używana jest także pisownia Cîrţişoara i Cîrţa. Dlaczego? W roku 1953 przeprowadzono reformę pisowni języka rumuńskiego zastępując literę â literą î. Obie służyły do zapisu podobnej wartości fonetycznej. W roku 1993 Akademia Rumuńska anulowała te zmiany i przywróciła literę â w środku wyrazów. Reformy tej reformy nie uznała rumuńskojęzyczna Mołdawia, a i w samej Rumunii często stosuje się poprzednie zasady. Na oficjalnej stronie gminy mamy Cîrţişoara.

Zajrzyj na te strony:

Komentarze: brak

Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)
Zobacz, gdzie to jest

Napiszmy razem przewodnik

Dlaczego otwarty? Bo jego pisanie nigdy się nie kończy... Bo może go pisać każdy, także Ty...

przyślij swój tekst i zdjęcia

Jak Wam się podoba?

Co Ci się podoba w Otwartym Przewodniku? Co denerwuje, drażni, przeszkadza? Jakie elementy rozwinąć, by było jeszcze ciekawiej?

Czekamy na Twoją opinię...
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!

Ta strona używa cookies. Można zmienić ich ustawienia w przeglądarce. Dowiedz się więcej o naszej Polityce Cookies

..

Zamknij

Zamknij