Cârţişoara
Wieś na przedpolu Gór Fogarskich

Dziś Cârţişoara jest malowniczą wioseczką u podnóża gór Fogarskich, punktem wypadowym do wycieczek w te góry. Jest tu kilka pensjonatów, kemping, restauracja. I muzeum słynnego pasterza.
Podoba Ci się ten tekst? Powiedz o tym innym na Facebooku
lub na Google+
fot: Andrzej Węgrowicz
Cârţişoara. Wieś na przedpolu Gór Fogarskich
Ładnie stąd widać główna grań Fogaraszu z najwyższym szczytem Karpat Południowych – Moldoveanu (2544 m n.p.m.).
  • Cârţişoara. Wieś na przedpolu Gór Fogarskich
  • Cârţişoara. Wieś na przedpolu Gór Fogarskich
  • Cârţişoara. Wieś na przedpolu Gór Fogarskich
  • Cârţişoara. Wieś na przedpolu Gór Fogarskich
  • Cârţişoara. Wieś na przedpolu Gór Fogarskich
  • Cârţişoara. Wieś na przedpolu Gór Fogarskich
  • Cârţişoara. Wieś na przedpolu Gór Fogarskich
  • Cârţişoara. Wieś na przedpolu Gór Fogarskich
  • Cârţişoara. Wieś na przedpolu Gór Fogarskich
  • Cârţişoara. Wieś na przedpolu Gór Fogarskich
  • Cârţişoara. Wieś na przedpolu Gór Fogarskich
  • Cârţişoara. Wieś na przedpolu Gór Fogarskich
  • Cârţişoara. Wieś na przedpolu Gór Fogarskich
  • Cârţişoara. Wieś na przedpolu Gór Fogarskich

Wioska Cârţişoara znajduje się na przedpolu Gór Fogarskich, w miejscu gdzie na północy zaczyna się droga Transfogarska. Leży na obu brzegach rzeczki Bâlea która spływa z jeziora i poprzez wodospad o tej samej nazwie. Uchodzi ona do Aluty (Olt), dopływu Dunaju.

Aż do 1968 roku były tu dwie wsie –  Streza i Opera, nazywane tak od imion pasterzy, którzy byli tu pierwszymi osadnikami.  Notowane są one od XIII wieku i – jak się zdaje – zostały założone przez cystersów z miejscowości Cârţa, leżącej nieco na północ,  na lewym brzegu Aluty. Okazałe ruiny klasztoru znajdują się tam jeszcze dziś.

Karczunek i blask klasztornych świec

Nazwę miejscowości Cârţa wywodzi się na dwa sposoby. Albo od słowiańskiego „krč”, co miałoby mieć związek z karczowaniem lasu, albo od niemieckiego Kerze – świeca. Na poparcie tej drugiej etymologii przywodzi się łacińskie wezwanie cysterskiego kościoła – Sancta Maria de Candelis (gromniczna). Cârţişoara miałaby być zdrobnieniem od Cârta.

Cârţişoara pojawia się jako osada rumuńska w odróżnieniu od wspomnianej Cârţa, która została skolonizowana przez Sasów. W 1391 r. hospodar wołoski Mircea cel Bătrân (po polsku Mircza Stary) zbudował klasztor prawosławny w pobliżu wsi Cîrţişoara, i nadał mu wiele dóbr, w tym samą wioskę. Klasztor ten zniszczony został w XVII w, a współcześnie na jego miejscu powstał nowy monastyr. Później do 1848 r. wsie Streza i Oprea Cârţişoara należały do węgierskiej szlacheckiej  rodziny Teleki, która miała w okolicy również huty szkła i manufakturę papieru. Po zniesieniu pańszczyzny ich panowanie nad tymi wioskami ustało.

Muzeum oryginalnego pasterza

We wsi znajdują się dwa zabytkowe kościoły, zbudowane w pierwszych dwóch dekadach XIX wieku. Zdobią je freski wykonane przez braci Nicolae i Alexandru Grecu z Săsăuş, koło Sibiu, którzy malowali wiele świątyń nad Alutą.

Jest też muzeum urodzonego tu Gheorghe Cârțan (1849-1911) zwanego też Badea Cârțan (Brat Cârțan). Był on samoukiem, pasterzem, który walczył o niepodległość Rumunów z Transylwanii pozostających wówczas pod panowaniem Austro-Węgier. Szmuglował przez góry z powstającej na południu Rumunii książki w rodzimym języku, zakazane w Siedmiogrodzie. W sumie przemycił ich ponoć 200 tys. Walczył jako ochotnik w wojnie o niepodległość Rumunii. Legendą obrosła jego podróż do Rzymu, dokąd poszedł pieszo, szukać dowodów łacińskiego pochodzenia narodu rumuńskiego. Gdy dotarł do kolumny Trajana, cesarza, który w pierwszych latach II w. włączył Dację do rzymskiego imperium, rozsypał pod nią rumuńską ziemię, owinął się w płaszcz chłopski i zasnął. Rankiem obudził go policjant krzyczący ze zdumieniem: Dak spadł z kolumny! Bo Cârțan był ubrany dokładnie tak, jak sylwetki Daków wykute na monumencie. Całe zdarzenie opisały włoskie gazety.

Warto wiedzieć

* Dziś Cârţişoara jest malowniczą wioseczką u podnóża gór Fogarskich, punktem wypadowym do wycieczek w te góry. Jest tu kilka pensjonatów, kemping, restauracja. Ładnie stąd widać główna grań Fogaraszu z najwyższym szczytem Karpat Południowych – Moldoveanu (2544 m n.p.m.).
* Używana jest także pisownia Cîrţişoara i Cîrţa. Dlaczego? W roku 1953 przeprowadzono reformę pisowni języka rumuńskiego zastępując literę â literą î. Obie służyły do zapisu podobnej wartości fonetycznej. W roku 1993 Akademia Rumuńska anulowała te zmiany i przywróciła literę â w środku wyrazów. Reformy tej reformy nie uznała rumuńskojęzyczna Mołdawia, a i w samej Rumunii często stosuje się poprzednie zasady. Na oficjalnej stronie gminy mamy Cîrţişoara.

Zajrzyj na te strony:

Komentarze: brak

Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)
Zobacz, gdzie to jest

Napiszmy razem przewodnik

Dlaczego otwarty? Bo jego pisanie nigdy się nie kończy... Bo może go pisać każdy, także Ty...

przyślij swój tekst i zdjęcia

Jak Wam się podoba?

Co Ci się podoba w Otwartym Przewodniku? Co denerwuje, drażni, przeszkadza? Jakie elementy rozwinąć, by było jeszcze ciekawiej?

Czekamy na Twoją opinię...
Obserwuj stronę na Google+
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!

Ta strona używa cookies. Można zmienić ich ustawienia w przeglądarce. Dowiedz się więcej o naszej Polityce Cookies

..

Zamknij

Zamknij