Żarnowiec
Dworek Marii Konopnickiej

Gdy w 1902 roku Konopnicka obchodziła 60. rocznicę urodzin i 25-lecie twórczości pisarskiej, wielbiciele jej twórczości kupili dla niej dom z kawałkiem ziemi z datków społeczeństwa.
Podoba Ci się ten tekst? Powiedz o tym innym na Facebooku
Sprawdź nasz Instagram
fot: Cezary Rudziński
Żarnowiec. Dworek Marii Konopnickiej
Starsza córka pisarki, Zofia, w 1957 r. kilka miesięcy przed śmiercią, ofiarowała posiadłość narodowi polskiemu.
Uwaga! Materiał został zamieszczony w naszym portalu już ponad rok temu.
A świat się zmienia… Niektóre informacje praktyczne mogą okazać się nieaktualne!

Stary, trzyhektarowy park z ławeczkami, na których chętnie odpoczywają zarówno turyści jak i okoliczni mieszkańcy, otacza dworek Marii Konopnickiej (1842-1910) w Żarnowcu.

To w gminie Jedlicze, w województwie podkarpackim. Od 1957 r. mieści się w XVIII-wiecznym dworku muzeum poetki. Był to dar narodu, drugi po dworku dla Henryka Sienkiewicza w Oblęgorku, takiego uhonorowania wybitnego twórcy w naszych dziejach.

Od wdzięcznego narodu

Konopnicka jako autorka m.in. ?Roty? nie była, delikatnie to określając, mile widziana ani w Prusach i zaborze pruskim ziem polskich, ani w Rosji i zaborze rosyjskim. Przez wiele lat podróżując po Europie zapragnęła znaleźć własne miejsce na ziemi, o czym pisała m.in. w listach do Elizy Orzeszkowej. Gdy w 1902 roku obchodziła 60. rocznicę urodzin i 25-lecie twórczości pisarskiej, wielbiciele jej twórczości, a zwłaszcza komitety jubileuszowe w Krakowie, Lwowie, Poznaniu i Warszawie, zaproponowały kupno dla niej domu z kawałkiem ziemi za środki z datków społeczeństwa. W grę wchodził tylko zabór austriacki, w którym swobody narodowe i kultura polska były najmniej ograniczone. Spośród 36 branych pod uwagę miejsc, wybrano Żarnowiec. Stary dworek ze spichlerzem z lat 1750-75 oraz otaczającym go parkiem kupiono od Jadwigi Biechońskiej. Pisarka przyjechała do niego we wrześniu 1903 r. wraz z przyjaciółką, malarką Marią Dulębianką (1858-1919) i razem w nim zamieszkały. Maria Konopnicka spędzała tu miesiące wiosenne i letnie. Tworzyła, korespondowała, a równocześnie zajmowała się działalnością oświatową i społeczną. Z tego też dworku wyjechała po siedmiu latach,  15 września 1910 roku do sanatorium ?Kiselki? we Lwowie, w którym zmarła 8 października. Pochowana została na Cmentarzu Łyczakowskim, a jej grób należy do najczęściej odwiedzanych przez rodaków.

Dar córki pisarki

Dworek odziedziczyły córki Marii Konopnickiej, Zofia Mickiewiczowa (1866-1956) i Laura Pytlińska (1872-1935). W latach II wojny światowej był w nim, niemiecki szpital wojskowy. W 1945 r. do dworku wróciła jedyna już właścicielka, starsza córka pisarki, Zofia. I kilka miesięcy przed śmiercią ofiarowała posiadłość narodowi polskiemu. W 1957 r. Ministerstwo Kultury i Sztuki utworzyło w niej Muzeum Marii Konopnickiej. Otwarte zostało ono, po koniecznym remoncie i pracach konserwatorskich,  dopiero 15 września 1960 roku, w ramach ogólnopolskich obchodów 50-lecia śmierci pisarki. Zaś w 1991 r. oddano do użytku budynek wzniesiony na fundamentach dawnego dworskiego spichlerza. Nazwano go Lamusem, a mieszczą się w nim ekspozycje muzealne, bogata biblioteka, administracja i działy merytoryczne muzeum, a także magazyny.

W parku, nad potokiem

Pięknie położone w parku muzeum, obok którego płynie potok Sośnik, wpadający około 150 m dalej do rzeki Jasiołki, ma bogate zbiory. Do najcenniejszych należą rękopisy Marii Konopnickiej, różne, również najstarsze, wydania jej książek, a także ilustracje do jej utworów tak znanych artystów jak Marcin Szancer, Bogdan Zieleniec, Józef Czerwiński, Leonia Janocha, Zofia Fijałkowska czy Danuta Imieliska. Ponadto portrety pisarki namalowane przez Marię Dulębiankę. Jeżeli o nią chodzi, to w Żarnowcu znajduje się największy w Polsce zbiór obrazów tej malarki, która mieszkała w tym dworku w latach 1903-10. Żarnowieckie muzeum gromadzi przedmioty nie tylko dotyczące Marii Konopnickiej. Posiada np. zbiór listów i autografów także innych pisarzy polskich XIX i XX w. m.in. Elizy Orzeszkowej, Józefa Ignacego Kraszewskiego, Stefana i Oktawii Żeromskich, Stanisława Przybyszewskiego. Zbiera także eksponaty rzemiosła artystycznego, sztuki, etnograficzne oraz meble z epoki, niezbędne do wyposażenia pomieszczeń.

Dary i adresy

Bardzo interesująca jest stała ekspozycja darów jubileuszowych, jakie poetka otrzymała z okazji 25-lecia pracy pisarskiej. Obejrzeć można adresy hołdownicze, dyplomy oraz dary od społeczeństwa i instytucji. Inną wartą szczególnej uwagi ekspozycją jest jedna z najciekawszych w Polsce kolekcja stylowych kałamarzy i przyborów na biurko. Podobnie wizerunków polskich orłów z rożnych okresów historycznych. Jak również medali z wizerunkami zarówno Marii Konopnickiej jak i innych pisarzy oraz sławnych Polek.

Zajrzyj na te strony:

Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)

Pisz razem z nami

Dlaczego otwarty? Bo jego pisanie nigdy się nie kończy... Bo może go pisać każdy, także Ty...

przyślij swój tekst i zdjęcia
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!
Zamknij