Erywań
Św. Zorawor, dawniej muzeum ateizmu

W 1938 roku władze zamknęły świątynię zamieniając ją w Muzeum Religii i Ateizmu, chyba obowiązkowe w stolicach i innych wielkich miastach republik sowieckich.
Podoba Ci się ten tekst? Powiedz o tym innym na Facebooku
lub na Google+
fot: Cezary Rudziński
Erywań. Św. Zorawor, dawniej muzeum ateizmu
Na ścianach świątyni znajduje się kilka kamiennych chaczkar – tradycyjnych, od wieków, ormiańskich płaskorzeźb z wykutymi na nich krzyżami i elementami dekoracyjnymi.
  • Erywań. Św. Zorawor, dawniej muzeum ateizmu
  • Erywań. Św. Zorawor, dawniej muzeum ateizmu
  • Erywań. Św. Zorawor, dawniej muzeum ateizmu
  • Erywań. Św. Zorawor, dawniej muzeum ateizmu
  • Erywań. Św. Zorawor, dawniej muzeum ateizmu
  • Erywań. Św. Zorawor, dawniej muzeum ateizmu
  • Erywań. Św. Zorawor, dawniej muzeum ateizmu
  • Erywań. Św. Zorawor, dawniej muzeum ateizmu
  • Erywań. Św. Zorawor, dawniej muzeum ateizmu
  • Erywań. Św. Zorawor, dawniej muzeum ateizmu
  • Erywań. Św. Zorawor, dawniej muzeum ateizmu
  • Erywań. Św. Zorawor, dawniej muzeum ateizmu
  • Erywań. Św. Zorawor, dawniej muzeum ateizmu
  • Erywań. Św. Zorawor, dawniej muzeum ateizmu
  • Erywań. Św. Zorawor, dawniej muzeum ateizmu
  • Erywań. Św. Zorawor, dawniej muzeum ateizmu
  • Erywań. Św. Zorawor, dawniej muzeum ateizmu
  • Erywań. Św. Zorawor, dawniej muzeum ateizmu
  • Erywań. Św. Zorawor, dawniej muzeum ateizmu

Znalezienie zabytkowej świątyni św. Zorawora (Surp Zorawor Astvatsatsin) w armeńskiej stolicy wymaga trochę wysiłku. Mimo iż brak jej na liście głównych atrakcji miasta Erywań, wyraźnie zaznaczono ją na turystycznych planach.

Stoi na obrzeżu centrum, w jego północno-zachodniej części, niedaleko od pryncypialnej alei Masztoca. Ale pośrodku czworoboku ulic, z zaułkami, jak gdyby na wielkim podwórzu otoczonym wysokimi blokami. I dojść do niej można tylko przez bramy, lub trudnymi dla cudzoziemców zaułkami, gdyż większość z nich ma nazwy wyłącznie w alfabecie ormiańskim.

Grób św. Ananiasza z Damaszku

Najłatwiej dotrzeć do św. Zorawora przez bramę w domu przy ul. Puszkina 56/58, chociaż można ją przeoczyć, ginie bowiem trochę wśród witryn parteru. To niezbyt szeroka, ale długa ulica przecinająca śródmieście ukośnie w poprzek, od placu Sacharowa, przecinając ul. Abowyana, aleje: Północną i wspomnianą Masztoca, aż do obwodowej Saryana. Bardziej skomplikowane są dojścia zaułkami z ulic Parpetsi i Tumanyana. Okolice placu na którym zbudowano tę świątynię, a współcześnie cały jej kompleks, od wieków czczone były jako miejsce pochówku chrześcijańskiego męczennika, św. Ananiasza z Damaszku.

Był on jednym z uczniów Jezusa, głosił wiarę chrześcijańską także na terenie Armenii i Erywania, który, przypomnę, ma już 28 wieków historii. Pierwszy kościół zbudowano tu, pod wezwaniem Matki Bożej w VII w. Dopiero, gdyż najstarszy z zachowanych, Katogike, wzniesiono w wieku V. Podobnie jak tylko nieco starszy od niego, stojący niegdyś w jego pobliżu, przy ul. Abowiana, św. św. Piotra i Pawła. Zburzony przez komunistów w latach 30. XX w aby zbudować na jego miejscu, stojące tam nadal, kino „Moskwa”, a obok inne „reprezentacyjne” budynki.

Tragiczne trzęsienie ziemi w 1679 roku

Świątynkę Kagtogike, ocaloną w trakcie rozbiórki katedry, do której była, jak się okazało, przedsionkiem, obudowano wysokimi blokami mieszkalnymi, aby „nie raziła oczu” ateistycznych władców Armeńskiej SRR. I dopiero niedawno je wyburzono, odsłaniając piękno tej klasycznej budowli i wzniesionej obok niej nowej, ale w tym samym stylu, chociaż znacznie większej, świątyni św. Anny. Podobnie było w przypadku kościoła św. Zorawora, chociaż nie tamtego, z VII wieku. On bowiem, podobnie jak większość innych budowli Erywania, zamienił się w kupę gruzów podczas tragicznego trzęsienia ziemi w roku 1679.

Taki sam los spotkał zbudowany obok niego w latach 1632-36 kompleks klasztorny. Jego częścią była kaplica św. Ananiasza. Odbudowę, a ściślej budowę nowej świątyni, głównie za środki zamożnego mieszkańca miasta Choja Panosa, zakończono w roku 1694. Co przypomina umieszczona na niej współczesna tablica w języku ormiańskim. Świątynia otrzymała tradycyjny w ormiańskiej architekturze ormiańskiej kształt trójnawowej bazyliki ze stożkowym dachem nad 8-bocznym bębnem z łukami, ustawionym w centralnym miejscu budowli.

Długie dzieje świątyni

W ponad dwa wieki później, w roku 1889, obok tej świątyni postawiono z czarnego i czerwonego tufu wulkanicznego nową kaplicę nad grobem św. Ananiasza. Także z wieżyczką, ale z 6 kolumienkami bębna i stożkowym dachem. Jak już wspomniałem, kościół św. Zorawara obudowany został w czasach stalinowskich wysokimi budynkami mieszkalnymi przy sąsiednich ulicach i znalazł się na wielkim, jak gdyby ich wewnętrznym podwórku. W 1938 roku władze zamknęły świątynię zamieniając ją w Muzeum Religii i Ateizmu, chyba obowiązkowe w stolicach i innych wielkich miastach republik sowieckich.

Czytaj dalej - strony: 1 2
Dodano: 4 sierpnia 2017; Aktualizacja 26 sierpnia 2017;
 

Komentarze: brak

Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)
Zobacz, gdzie to jest

Napiszmy razem przewodnik

Dlaczego otwarty? Bo jego pisanie nigdy się nie kończy... Bo może go pisać każdy, także Ty...

przyślij swój tekst i zdjęcia

Jak Wam się podoba?

Co Ci się podoba w Otwartym Przewodniku? Co denerwuje, drażni, przeszkadza? Jakie elementy rozwinąć, by było jeszcze ciekawiej?

Czekamy na Twoją opinię...
Obserwuj stronę na Google+
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!

Ta strona używa cookies. Można zmienić ich ustawienia w przeglądarce. Dowiedz się więcej o naszej Polityce Cookies

..

Zamknij

Zamknij