Kwidzyn
Gdanisko, czyli krzyżacka toaleta

Autor: Marek Nowak
Woda, płynąc, zabierała nieczystości hen, daleko. A że znaczna liczba krzyżackich zamków znajduje się w dorzeczu Wisły, a Wisła płynie do Gdańska, tam woda niosła krzyżackie nieczystości. Złośliwie więc nazywano ustępowe wieże gdanisko...
Podoba Ci się ten tekst? Powiedz o tym innym na Facebooku
Sprawdź nasz Instagram
fot: Marek Nowak
Kwidzyn. Gdanisko, czyli krzyżacka toaleta
Krzyżacy wysuwali latryny daleko od głównej bryły zamku, dojście prowadzili długim korytarzem wspartym na arkadach.
Uwaga! Materiał został zamieszczony w naszym portalu już ponad rok temu.
A świat się zmienia… Niektóre informacje praktyczne mogą okazać się nieaktualne!

Tę opowieść usłyszymy od przewodnika oprowadzającego nas po każdym chyba krzyżackim zamku. Że rycerze dbali o higienę, że w swoich zamkach budowali toalety, w wysuniętych na zewnątrz wieżach.

Wysuwali je daleko od głównej bryły budynku, dojście prowadzili długim korytarzem wspartym na arkadach. Otwory tej latryny lokowano nad wodą ? strumieniem, rzeką, fosą. Woda, płynąc, zabierała nieczystości hen, daleko. A że znaczna liczba krzyżackich zamków znajduje się w dorzeczu Wisły, a Wisła płynie do Gdańska, tam woda niosła krzyżackie nieczystości. Złośliwie więc ? Gdańsk podporządkować krzyżakom się nie chciał ? nazywano ustępowe wieże gdanisko (dansker, danzker) ? od niemieckiej nazwy tego miasta ? Danzig. Łatwo wierzę w tę teorię, choć istnieje też inna wywodząca nazwę wieży z języka pruskiego, w którym ?dansk? miało oznaczać ?mokry?, ?wilgotny”.

Gdanisko znajdujemy w wielu zamkach, ale głownie krzyżackich. Jest w Gniewie, Malborku, Toruniu. Kwidzyn (krzyżacki Marienwerder) przyjął ją za jeden z symboli miasta. Wieża ustępowa w tym mieście jest bowiem największa (a może i najstarsza?) w Europie. Istniała już w 1393 roku, stoi więc już ponad 620 lat. Prowadzi do niej korytarz długi na 54 metry. Wiedzie z zachodniego skrzydła zamku na poziomie pierwszego piętra, ma 4,75 m szerokości i jest oparty na pięciu arkadach. Ich filary mają wysokość 8,5 m, ostatni ? 13 m od poziomu ziemi. Wieża wysoka jest na 25 m i ma 8,75 m szerokości. Teraz pod nią jest sucho i poprowadzono ulicę, kiedyś przepływała tędy rzeka Liwa, dopływ Nogatu. Główne koryto Wisły odległe jest od zamku o około 5 km.

Latryna wewnątrz wieży była dość obszernym pomieszczeniem z ceglaną posadzką i krzyżowo-żebrowym sklepieniem. W posadzce znajduje otwór ustępowy. Stały ponad nim ponoć aż cztery ustępowe kabiny. Podobno jedna z nich miała ukrytą zapadnię, której Krzyżacy używali do pozbywania się niewygodnych gości?

Teraz w gdanisku znajduje się jedna z ekspozycji kwidzyńskiego muzeum. Z wieży roztacza się ładny widok na dolinę Wisły.

 
Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)
ARTYKUŁ NALEŻY DO CYKLU Z biegiem Wisły

Z biegiem Wisły

Wisła, jedna z najmniej zagospodarowanych rzek Europy, ma tajemnice. Odkrywajmy je po kolei... z biegiem rzeki.

Pisz razem z nami

Dlaczego otwarty? Bo jego pisanie nigdy się nie kończy... Bo może go pisać każdy, także Ty...

przyślij swój tekst i zdjęcia
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!
Zamknij