Zakopane
Koliba, czyli muzeum zakopiańskiego stylu

Początkowo miała to być góralska mała chałupa. Witkiewiczowi jednak udało się namówić Gnatowskiego na dom w nowym stylu. „Kolibę” zbudowali miejscowi górale. Jej wnętrze wyposażono w stylowe meble i sprzęty, a nawet klamki i zamki.
Podoba Ci się ten tekst? Powiedz o tym innym na Facebooku
Sprawdź nasz Instagram
fot: Barbara Górecka
Zakopane. Koliba, czyli muzeum zakopiańskiego stylu
Pięć pokoi najstarszej części ?Koliby? urządzono zgodnie z ich pierwotnymi funkcjami. Jadalnię, salon i sypialnię na parterze, na piętrze pokój Gnatowskiego i pokój służącego (gościnny). Kolekcja etnograficzna wróciła do ?izby góralskiej?.
  • Zakopane. Koliba, czyli muzeum zakopiańskiego stylu
  • Zakopane. Koliba, czyli muzeum zakopiańskiego stylu
  • Zakopane. Koliba, czyli muzeum zakopiańskiego stylu
  • Zakopane. Koliba, czyli muzeum zakopiańskiego stylu
  • Zakopane. Koliba, czyli muzeum zakopiańskiego stylu
  • Zakopane. Koliba, czyli muzeum zakopiańskiego stylu
  • Zakopane. Koliba, czyli muzeum zakopiańskiego stylu
  • Zakopane. Koliba, czyli muzeum zakopiańskiego stylu
Uwaga! Materiał został zamieszczony w naszym portalu już ponad rok temu.
A świat się zmienia… Niektóre informacje praktyczne mogą okazać się nieaktualne!

Willa ?Koliba? znajduje się przy ul. Kościeliskiej w Zakopanem. Jest pierwszym domem w stylu zakopiańskim, wybudowanym według projektu Stanisława  Witkiewicza. Muzeum Stylu Zakopiańskiego im. Stanisława Witkiewicza otwarto 4 grudnia 1993 roku.

W Zakopanem, w drugiej połowie XIX wieku zaczęła się pojawiać architektura w stylu szwajcarskim czy tyrolskim, tak jak w wielu uzdrowiskach w tamtych czasach. Dla Stanisława Witkiewicza stało się jasne, że aby uchronić Podhale od obcych stylowo budowli, należy stworzyć własny styl. Batalię o taki styl toczył na łamach prasy: nawoływał, aby we wznoszonych willach wykorzystywać motywy miejscowe.

Fanaberie pana kolekcjonera

W tym czasie rozmiłowany w góralszczyźnie kolekcjoner Zygmunt Gnatowski, chciał wybudować tu dom letni. Początkowo miała to być góralska mała chałupa. Witkiewiczowi udało się go namówić na dom w stylu zakopiańskim. ?Kolibę? budowali miejscowi górale w latach 1892-94. Jej wnętrze było wyposażone w stylowe meble i sprzęty, oraz specjalnie zaprojektowane piece kaflowe, karnisze, zasłony a nawet klamki i zamki. Początkowo ?Koliba? wyglądała inaczej niż dziś. W 1901 roku Gnatowski dobudował od zachodniej strony potężne skrzydło, co zniweczyło zamysł Witkiewicza.

Dom wczasowy i dom dziecka

Zygmunt Gnatowski zmarł bezpotomnie w 1906 roku w Jakimówce na Podolu. ?Koliba? została sprzedana, a kolekcja etnograficzna, którą Gnatowski umieścił w tzw. góralskiej izbie Koliby, zgodnie z jego ostatnią wolą została przekazana Muzeum Tatrzańskiemu. Kolejni właściciele często się zmieniali i nie dbali o budynek. W 1935 roku dom kupiło Kolejowe Przysposobienie Wojskowe na obiekt wczasowy. W trakcie remontu rozebrano większość zabytkowych pieców, zmieniono stylowe, unikatowe podłogi, wystrój wnętrz i wystrój elewacji. W czasie II wojny światowej była tu siedziba Hitlerjugend, więc willa przetrwała bez zniszczeń. Po wojnie był tu dom wypoczynkowy a następnie ? do 1981 roku ? Dom Dziecka. W 1984 roku Muzeum Tatrzańskie  zabezpieczyło opuszczony dom i przystąpiło do remontu. Wnętrza aranżował Władysław Hasior.

Wnętrza góralskie na nowo

Pięć pokoi najstarszej części ?Koliby? urządzono zgodnie z ich pierwotnymi funkcjami. Jadalnię, salon i sypialnię na parterze, na piętrze pokój Gnatowskiego i pokój służącego (gościnny). Kolekcja etnograficzna wróciła do ?izby góralskiej?. Pozostałe meble, sprzęty i przedmioty rzemiosła artystycznego w stylu zakopiańskim pochodzą z okresu jego największego rozkwitu na przełomie XIX i XX wieku. Wykonano je według projektów Stanisława Witkiewicza, Wojciecha Brzegi oraz Stanisława Barabasza. Wojciech Brzega był uczniem i najbliższym współpracownikiem artysty, a Stanisław Barabasz był od 1901 roku dyrektorem zakopiańskiej Szkoły Przemysłu Drzewnego. Wprowadził on styl zakopiański do warsztatów szkolnych. Jest tu również utworzona Izba Pamięci Stanisława Witkiewicza, a w niej sporo zbiorów dotyczących życia i pracy artysty. Na piętrze zorganizowano wystawę czasową ?Instrumenty muzyczne?, na którą składa się 65 eksponatów.

Galeria zakopiańskich karykatur

W sali obok jest wystawa karykatur Kazimierza Sichulskiego (1879-1942), polskiego malarza, rysownika i grafika, który w 1914 roku przyjechał do Zakopanego ze Lwowa. Był już znanym malarzem i karykaturzystą. Początkowo zatrzymał się w willi ?Pod Jedlami? u Michała Pawlikowskiego, a później w hotelu ?Sport? u Stanisława Karpowicza. To tu powstała jego największa i najsłynniejsza kolekcja karykatur. Dzięki wsparciu Ludwika Solskiego, Sichulski zarabiał swoimi karykaturami na ?wikt i opierunek? u ?Karpia? czyli Karpowicza. Tym sposobem co dzień powstawał jeden obraz i tworzyła się galeria. Resztę należności otrzymywał w gotówce. Sichulski przedstawiał mu osobistości ze świata literackiego, malarskiego, muzycznego, aktorskiego i politycznego. Kolekcja ta była przez lata atrakcją restauracji Stanisława Karpowicza. Niestety restauracja już nie istnieje. Karykatury przetrwały. Obecnie cała ta kolekcja znajduje się w zbiorach Muzeum Tatrzańskiego. Składa się z pięćdziesięciu portretów literatów, artystów i polityków. Jedną z najstarszych, a może i pierwszą?jest karykatura Ludwika Solskiego z 1914 roku. Jedyną karykaturą kobiety jest portret jego żony, aktorki Ireny Solskiej.

Warto wiedzieć 

* Muzeum Stylu zakopiańskiego jest jedynym w Polsce, gdzie można poznać historię i dokonania polskiego stylu narodowego, opartego na budownictwie i zdobnictwie górali podhalańskich.
* Po ?Kolibie?, Witkiewicz zaprojektował jeszcze kilka zakopiańskich domów, w tym najpiękniejszy z nich ? willę ?Pod Jedlami?. Jej miniatura znajduje się w jednym z pomieszczeń muzeum. Projektował również meble i przedmioty codziennego użytku. Jego projekty są wykorzystane w wyposażeniu kościoła p.w. Najświętszej Rodziny. Jego autorstwa jest też kaplica na Jaszczurówce. Ostatnim projektem wykonanym w 1913 roku jest murowany gmach główny Muzeum Tatrzańskiego im. dra Tytusa Chałubińskiego na Krupówkach.

Dodano: 10 stycznia 2012; Aktualizacja 7 lutego 2012;
 
Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)

Pisz razem z nami

Dlaczego otwarty? Bo jego pisanie nigdy się nie kończy... Bo może go pisać każdy, także Ty...

przyślij swój tekst i zdjęcia
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!
Zamknij