Mordy
Kopiec Marszałka na Majówce

Pomysł usypania w tym miejscu kopca powstał podczas zebrania gospodarzy wsi Rzewuski Zawady. Podrzucił go Czesław Dylewicz, miejscowy, młody wtedy nauczyciel, który uczestniczył już w sypaniu Kopca Niepodległości w Krakowie.
Podoba Ci się ten tekst? Powiedz o tym innym na Facebooku
Sprawdź nasz Instagram
fot: Małgorzata Rczkowska
Mordy. Kopiec Marszałka na Majówce
W 1980 roku siedlecka Solidarność zaangażowała się w ideę odbudowy specyficznego monumentu, ale aż do wybuchu stanu wojennego nie zdarzyło się nic. Ponownie odsłonięto kopiec 12 listopada 1988 roku.
Uwaga! Materiał został zamieszczony w naszym portalu już ponad rok temu.
A świat się zmienia… Niektóre informacje praktyczne mogą okazać się nieaktualne!

Spory wzgórek przy drodze, na nim kamień, krzyż, kilka okolicznościowych wieńców. W połowie drogi między Mordami a Łosicami przy szosie, w lesie, w miejscu zwanym Majówka, znajduje się kopiec Piłsudskiego. Skąd się wziął? Jego usypanie jest inicjatywą społeczną sprzed ponad siedemdziesięciu lat.

Pomysł usypania w tym miejscu kopca powstał podczas zebrania gospodarzy wsi Rzewuski Zawady. Podrzucił  go Czesław Dylewicz, miejscowy, młody wtedy nauczyciel, który uczestniczył już w sypaniu Kopca Niepodległości w Krakowie (kopiec ten usypano w latach 1934-37, a po śmierci Marszałka nazwano Kopcem Piłsudskiego). To on zaproponował, by podobny pomnik stworzyć na Podlasiu, a gospodarze podchwycili ideę, by uczcić pierwszą rocznicę śmierci Marszałka. Plac pod budowę udostępnili trzej gospodarze ? mały lasek leżący 7 km od Mordów. Do pracy przyłączyli się też mieszkańcy innych wsi, zaangażowali się urzędnicy starostwa i województwa. Patronat nad budową objął wojewoda lubelski.

Całkiem spory kopczyk

Gdy do wiejskiej inicjatywy wtrącili się państwowi urzędnicy, zmieniono plany. Choć początkowo zamierzano usypać tylko niewielki kopczyk, postanowiono usypać całkiem spory. 12 maja 1936 roku, w pierwszą rocznicę śmierci marszałka do pracy stanęli przedstawiciele wszystkich wsi wchodzących w skład gminy Przesmyki. Budowa trwała dwa lata: zwieziono 30 tys. wozów ziemi. Na szczycie umieszczono kamień z napisem: Marszałkowi Piłsudskiemu ? Ziemia Siedlecka. Do kamienia prowadziła oplatająca wzgórze serpentyną ścieżka.

Na Majówkę!

Kopiec odsłonięto uroczyście 15 maja 1938 roku. W Warszawie Liga Popierania Turystyki drukowała odezwy zachęcające do przyjazdu do Majówki. W otwarciu pomnika uczestniczył sam prezydent  Ignacy Mościcki, towarzyszył wojewoda lubelski, wiceminister obrony. Wojsko defilowało, armaty strzelały na wiwat, mszę świętą odprawił biskup podlaski Czesław Sokołowski. Przebieg uroczystości transmitowało Polskie Radio, a nawet nakręcono okolicznościowy film. Każdy, kto przyczynił się do powstania kopca, dostał pisemne poświadczenie uczestnictwa w budowie, najbardziej zaangażowani dostali Krzyże Zasługi.

Pomnik odbudowany

Po wojnie Rosjanie urządzili na kopcu rampę służącą do ładowania bydła na samochody, potem pomnik pozostawiono sam sobie. Z biegiem lat woda podmyła konstrukcję, ziemia zaczęła się obsuwać, monument popadał w zapomnienie. W 1980 roku siedlecka Solidarność  zaangażowała się w ideę odbudowy specyficznego monumentu, ale aż do wybuchu stanu wojennego nie zdarzyło się nic. Dopiero w 1988 roku, w 53 rocznicę śmierci Marszałka odprawiono  tu mszę, przypomniano dzieje budowy kopca na Majówce, zaapelowano o pomoc w odbudowie. Wtedy jeden z okolicznych mieszkańców wskazał miejsce, gdzie ukrył kamień z napisem. Ponownie odsłonięto kopiec 12 listopada 1988 roku.

Zajrzyj na te strony:

 

Komentarze: 2

    brubo, 26 lutego 2015 @ 19:43

    Nie wiem, na ile te społeczne inicjatywy w ubiegłych latach były prawdziwe, na ile inicjowane przez władze. Ale jesli były prawdziwe, to tylko pozazdrościć tym którzy żyli w tamtych czasach.

    ZibiPawel, 14 września 2019 @ 14:20

    Przykład integracji lokalnej społeczności w czynie patriotycznym, lat 30-tych, może skromny, ale pamięć o nim i jego idei czyni Ciebie wielkim.

Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)
ARTYKUŁ NALEŻY DO CYKLU Narodziny II Rzeczypospolitej

Narodziny II Rzeczypospolitej

Jak postrzegamy dwadzieścia lat niepodległości po latach zaborów? Bardzo różnie. Ale co do jednego wszyscy są zgodni: budowaniu Rzeczypospolitej towarzyszył entuzjazm...

Pisz razem z nami

Dlaczego otwarty? Bo jego pisanie nigdy się nie kończy... Bo może go pisać każdy, także Ty...

przyślij swój tekst i zdjęcia
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!
Zamknij