Norymberga
Kościół na fundamentach synagogi

Wydany przez króla dokument lokalizacyjny norymberskiego rynku (Markturkunde) pociągnął za sobą w 1349 r. chyba nieoczekiwane konsekwencje: pogrom Żydów, w którym zginęły 562 osoby wyznania mojżeszowego i zburzenie synagogi.
Podoba Ci się ten tekst? Powiedz o tym innym na Facebooku
lub na Google+
fot: Cezary Rudziński
Norymberga. Kościół na fundamentach synagogi
Świątynia wzniesiona z piaskowca ma, jak już wspomniałem, fronton wychodzący na zachód, na Rynek Główny (Hauptmarkt). Od wschodu natomiast dwuprzęsłowe prezbiterium z przylegającą od południa zakrystią.
  • Norymberga. Kościół na fundamentach synagogi
  • Norymberga. Kościół na fundamentach synagogi
  • Norymberga. Kościół na fundamentach synagogi
  • Norymberga. Kościół na fundamentach synagogi
  • Norymberga. Kościół na fundamentach synagogi
  • Norymberga. Kościół na fundamentach synagogi

Trzeci z najcenniejszych średniowiecznych kościołów, jakimi szczyci się Norymberga (Nürnberg), kościół Najświętszej Marii Panny, ma bardzo ciekawą historię.

W wieku XIII, między dwoma dawnymi ośrodkami miasta nad rzeką Pegnicą (Pegnitz) – Górnym i Dolnym Starym Miastem, powstała dzielnica żydowska. Miasto przeżywające lata prosperity, dynamicznie rozwijające się i bogacące, potrzebowało jednak centralnego placu handlowego. Najbardziej nadawało się nań, leżące pośrodku, między obiema częściami ówczesnej starówki, miejsce zajmowane przez żydowskie getto.

Pierwsze prawa norymberskie

Dobre wcześniej stosunki między niemieckim królem, rada miejską i gminą żydowską gwałtownie się pogorszyły. Karol IV, ubiegający się o tron cesarski, potrzebował poparcia także Norymbergi. Przyjął więc propozycję jej rady miejskiej, aby społeczność żydowską po prostu… wypędzić. Tak więc antysemickie, hitlerowskie „prawa norymberskie” z 1935 r. (Nürnberger Rassengesetze) nie były tu pierwszymi. Wydany bowiem przez króla dokument lokalizacyjny norymberskiego rynku (Markturkunde) pociągnął za sobą w 1349 r. chyba nieoczekiwane konsekwencje: pogrom Żydów, w którym zginęły 562 osoby wyznania mojżeszowego i zburzenie synagogi. Na jej fundamentach, na mocy aktu fundacyjnego Karola IV z 1352 r., zbudowano w ciągu 11 lat nowy kościół pw. NMP (Frauenkirche).

Cesarskie regalia

Władca 5 kwietnia 1355 r. otrzymał w Rzymie z rąk papieża Innocentego IV koronę cesarską. Zaś budowany w Norymberdze nowy kościół miał pełnić ważną rolę jako centrum duchowe i polityczne tego miasta. W nim bowiem Karol IV zamierzał przechowywać zarówno sakralne, jak i świeckie klejnoty koronne. Nazywano je „Rzeszą” (Reich) i składały się m.in. z relikwii drzewa Krzyża Św., włóczni oraz korony, berła, jabłka cesarskiego i miecza. Ze względów bezpieczeństwa przechowywano je jednak na zamku Karlštejn w Czechach, a następcy Karola IV w latach 1434-1796 deponowali je na zamku cesarskim w Norymberdze. Później, dodam, przewieziono je do Ratyzbony, a ostatecznie do Wiednia, gdzie znajdują się do dziś. Natomiast cesarz, a później jego następca Zygmunt Luksemburski (1368-1437) osobiście prezentowali te klejnoty ludowi z balkonu zewnętrznego tego kościoła, usytuowanego nad kruchtą sąsiadującą z kaplicą.

Kościół dworski

Świątynia, której budowę, prawdopodobnie według projektu praskiego nadwornego budowniczego i rzeźbiarza Petra Parlera (1333-99), ukończono w 1362 r. Stała się ona kościołem dworskim Karola IV Luksemburskiego, który do Norymbergi przyjeżdżał aż 45 razy. W roku 1525 kościół ten stał się luterańskim, więc jego wnętrze dostosowano do nowych potrzeb liturgicznych. Sekularyzacja dóbr kościelnych na przełomie XVIII i XIX w. jeszcze bardziej zubożyła to wnętrze.

Znowu katolicki

Po włączeniu w 1806 r. większości Frankonii z Norymbergą do królestwa Bawarii, kościół NMP stał się, w roku 1816, w odróżnieniu od tutejszych kościołów: św. Sebalda i św. Wawrzyńca, ponownie katolickim i jest nim nadal. Podczas II wojny światowej i on został bardzo zniszczony. Ocalała jednak jego część zachodnia, od strony Rynku Głównego, z przepięknym portalem i gotyckim zdobnictwem. Jego odbudowa trwała aż do roku 1991. Przy czym kościelne wnętrza i ich wystrój wzbogacone zostały o dzieła, głównie gotyckie, pochodzące ze zburzonych kościołów i klasztorów w Norymberdze. Ciekawe i cenne są też witraże z XIV-XVII w.

Czytaj dalej - strony: 1 2
 

Komentarze: brak

Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)
Zobacz, gdzie to jest

Napiszmy razem przewodnik

Dlaczego otwarty? Bo jego pisanie nigdy się nie kończy... Bo może go pisać każdy, także Ty...

przyślij swój tekst i zdjęcia

Jak Wam się podoba?

Co Ci się podoba w Otwartym Przewodniku? Co denerwuje, drażni, przeszkadza? Jakie elementy rozwinąć, by było jeszcze ciekawiej?

Czekamy na Twoją opinię...
Obserwuj stronę na Google+
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!

Ta strona używa cookies. Można zmienić ich ustawienia w przeglądarce. Dowiedz się więcej o naszej Polityce Cookies

..

Zamknij

Zamknij