Mukaczewo
Losy miasteczka na Zakarpaciu

Na mocy traktatu w Trianon włączone w 1920 r. do nowopowstałej Czechosłowacji. Po Układzie Monachijskim zaanektowali je Węgrzy. Zaś po zajęciu przez Armię Czerwoną, zostało włączone do sowieckiej Ukrainy...
Podoba Ci się ten tekst? Powiedz o tym innym na Facebooku
lub na Google+
fot: Cezary Rudziński
Mukaczewo. Losy miasteczka na Zakarpaciu
Zamek Palanka, obecnie twierdza składająca się z trzech zamków z dziedzińcami, murami obronnymi, basztami oraz mostem zwodzonym, jest największą i najlepiej zachowaną budowlą obronną na Rusi Zakarpackiej.
  • Mukaczewo. Losy miasteczka na Zakarpaciu
  • Mukaczewo. Losy miasteczka na Zakarpaciu
  • Mukaczewo. Losy miasteczka na Zakarpaciu
  • Mukaczewo. Losy miasteczka na Zakarpaciu
Uwaga! Materiał został zamieszczony w naszym portalu już ponad rok temu.
A świat się zmienia… Niektóre informacje praktyczne mogą okazać się nieaktualne!

Na samotnym wzgórzu odcinającym się od otaczającej je równiny wznosi się, widoczny z odległości kilku kilometrów zamek Palanka, jak mówią Ukraińcy – Pałanka, a Węgrzy – Vár Palánka.

Mukaczewo (Мукачеве), którego zamek Palanka jest dominantą, to drugie po Użgorodzie największe, ponad 80-tysięczne miasto Ukrainy Zakarpackiej. Od 1945 r. należy do naszego wschodniego sąsiada – wcześniej Ukraińskiej SRR. Jednak ponad ośmioprocentowa mniejszość węgierska – druga po rosyjskiej – jest tu zauważalna. Język madziarski słyszy się na każdym kroku, zaś aktualny burmistrz Zoltán Lengyel ma nazwisko węgierskie, chociaż znaczy ono… Polak.

Burzliwe pradzieje

Dzieje tego miasta nad rzeką  Latoricą, dopływem Cisy, sięgają IX wieku. Istniało ono już w czasach Wielkich Moraw, zaś w X wieku stał tu warowny gród słowiańskich Białych Chorwatów i rozciągało się zwierzchnictwo Rusi Kijowskiej. Po przyjściu plemion madziarskich znad Wołgi nad Dunaj, opanowały one i ten obszar. Przy czym według jednych źródeł już w 896 roku – od którego liczy się historię Węgier, według innych dopiero w 1018 r. Dzieje Mukaczewa, podobnie jak wielu innych w tym regionie Europy, były burzliwe. Wiadomo, że w 1086 r. ucierpiało ono od napadu stepowych Połowców. W 1241 r. spustoszyły je, wraz z okolicami, hordy mongolskie – jakieś oddziały operujące poza głównym kierunkiem ich natarcia, rozbitego dopiero pod Legnicą przez siły polsko-niemieckie.

Miedzy Litwą a Węgrami

Zamek Palanka, obecnie twierdza składająca się z trzech zamków z dziedzińcami, murami obronnymi, basztami oraz mostem zwodzonym, jest największą i najlepiej zachowaną budowlą obronną na Rusi Zakarpackiej, zbudowany został – w skromniejszej postaci – w XIII w. na rozkaz króla węgierskiego Beli IV Wielkiego. Miał strzec północno-wschodnich rubieży Królestwa jako główna twierdza komitatu Bereg. W latach 1396-1414 był on siedzibą litewskiego księcia Fiodora Koriatowicza z nadania króla Zygmunta Luksemburskiego. Osadził on w okolicach licznych Rusinów. Wcześniej mieszkała w nim również Elżbieta Bośniaczka, żona króla polskiego Ludwika Węgierskiego (1326-82). W 1445 r. Mukaczewo zostało wolnym miastem królewskim, co spowodowało jego znaczący rozwój. W wieku następnym było już regionalnym centrum handlu i rzemiosła oraz największym punktem wymiany towarowej z Rzeczypospolitą.

W dziedzinie Habsburgów

W 1526 r. miasto znalazło się w granicach Księstwa Siedmiogrodzkiego i stało terenem walk z Habsburgami, których wojska w 1567 r. zniszczyły je. Później, na blisko 80 lat, zostało siedzibą siedmiogrodzkich książąt Rakoczych. Zapuściły się tu także, w 1657 r., oddziały księcia Lubomirskiego pustosząc Mukaczewo. Na początku XVIII w. było ośrodkiem powstań antyhabsburskich, przechodząc po ich upadku, w 1726 r. na własność austriackiego rodu Schönbornów. Pociągnęło to za sobą osiedlanie w mieście licznych Niemców i rozwój gospodarczy. Zamek Palanka był zaś jedną z kluczowych twierdz monarchii habsburskiej.

Z Czechosłowacji do samostijnej Ukrainy

Burzliwe były losy Mukaczewa także w I połowie XX w. Najpierw w 1919 r. zajęte zostało przez wojska czechosłowackie i na mocy traktatu w Trianon włączone w 1920 r. do nowo powstałej Czechosłowacji. Po Układzie Monachijskim i tzw. pierwszym arbitrażu wiedeńskim, zaanektowali je wraz z okolicami Węgrzy. Zaś po zajęciu 26 października 1944 r. przez Armię Czerwoną, zostało w roku następnym włączone do ZSRR – formalnie do sowieckiej Ukrainy – w ramach nowego podziału zdobyczy w Europie. Od 1991 roku, wraz z resztą Zakarpacia, jest  częścią niepodległej Ukrainy.

 

Komentarze: brak

Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)
Zobacz, gdzie to jest

Napiszmy razem przewodnik

Dlaczego otwarty? Bo jego pisanie nigdy się nie kończy... Bo może go pisać każdy, także Ty...

przyślij swój tekst i zdjęcia

Jak Wam się podoba?

Co Ci się podoba w Otwartym Przewodniku? Co denerwuje, drażni, przeszkadza? Jakie elementy rozwinąć, by było jeszcze ciekawiej?

Czekamy na Twoją opinię...
Obserwuj stronę na Google+
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!

Ta strona używa cookies. Można zmienić ich ustawienia w przeglądarce. Dowiedz się więcej o naszej Polityce Cookies

..

Zamknij

Zamknij