Kałuszyn
Macewa na ścianie kościoła

Na ścianie katolickiego kościoła zobaczymy macewę – żydowską płytę nagrobną. Stała kiedyś na grobie zmarłej w 1935 roku Sary Weissenblum. I tablicę pamiatkową, i macewę, umieszczono tu w 1990 roku z inicjatywy kałuszyńskiego proboszcza.
Podoba Ci się ten tekst? Powiedz o tym innym na Facebooku
Sprawdź nasz Instagram
fot: Małgorzata Raczkowska
Kałuszyn. Macewa na ścianie kościoła
Macewę przesłania metalowa barierka. Czy to poręcz ułatwiająca wejście po schodach? Czy zasłona utrudniająca zniszczenie płyty? Kto wie, może jedno i drugie?
  • Kałuszyn. Macewa na ścianie kościoła
  • Kałuszyn. Macewa na ścianie kościoła
  • Kałuszyn. Macewa na ścianie kościoła
Uwaga! Materiał został zamieszczony w naszym portalu już ponad rok temu.
A świat się zmienia… Niektóre informacje praktyczne mogą okazać się nieaktualne!

W Kałuszynie trzeba zajechać na duży plac przed kościołem i wejść przynajmniej za bramę. Po lewej stronie wejścia do katolickiej świątyni zobaczymy macewę ? żydowską płytę nagrobną ocalałą z tutejszego kirkutu. Rzecz tyleż dziwna, co niespodziewana.

Kałuszyn to takie miasteczko po drodze. Leży przy szosie terespolskiej, między Mińskiem Mazowieckim a Siedlcami. Gdzieś tu, w tej okolicy, kończy się Mazowsze, zaczyna Podlasie.

Przydrożne położenie było i siłą miasteczka, i jego utrapieniem. Rozwijało się przy ważnym trakcie i było niszczone przez podążające tym traktem wojska. Walki  toczyły się tu w czasie wojen napoleońskich, obu powstań narodowych. Wreszcie w czasie kampanii wrześniowej zostało zniszczone w 80 procentach. I to widać. Ze starej zabudowy zachowało się niewiele. Plebania, budynek poczty, straży pożarnej, oberża ? dawniej koszary królewskie. Kilka kamienic, kilka drewnianych domów, z tych, jakie już za kilka lat będziemy oglądać tylko na fotografiach. I kościół ? wysoki, ze strzelistą wieżą, neogotycki.  Wygląda jak wiele innych kościołów z końca XIX wieku, choć ma znamienitego twórcę: zaprojektował go znany w swoim czasie  architekt ? Józef Pius Dziekoński.  Wewnątrz, w ołtarzu głównym, znajduje się obraz pędzla  Michała Andriollego przedstawiający Wniebowzięcie NMP.

I choć wydawać by się mogło, że w miasteczku nie ma nic wielkiego, zatrzymajmy się przed wejściem do kościoła. Z lewej strony zobaczymy niewielką tablicę upamiętniającą poległych w czasie drugiej wojny światowej mieszkańców miasta. Napis informuje: „Kałuszyn 1939 – Polaków 3000, Żydów – 6500”. Poniżej, na ścianie katolickiego kościoła zobaczymy macewę ? żydowską płytę nagrobną. Stała kiedyś na grobie zmarłej w 1935 roku Sary Weissenblum. I tablicę, i macewę, umieszczono tu w 1990 roku z inicjatywy kałuszyńskiego proboszcza Czesława Bednarczyka. Macewę przesłania metalowa barierka. Czy to poręcz ułatwiająca wejście po schodach? Czy zasłona utrudniająca zniszczenie płyty? Kto wie, może jedno i drugie?

Macewa pochodzi z kałuszyńskiego kirkutu, po którym nie ma już śladu. Oprócz tej, zachowały się jeszcze tylko cztery tablice ? znajdują się teraz w oddalonej cztery kilometry od miasteczka wsi Groszki Nowe, w istniejącym przy  tutejszej szkole podstawowej lapidarium.

Warto wiedzieć

Przed wojną w Kałuszynie mieszkało około 7,5 tys. Żydów, stanowili oni połowę mieszkańców miasta. Wojny nie przetrwał nikt. Większość zginęła w Treblince.
Kałuszyńską synagogę wysadzili  Niemcy w 1942 roku.
Z dwu kałuszyńskich cmentarzy żydowskich żaden nie istnieje. Starszy zniszczyli Niemcy ? teraz na jego terenie jest droga, a przy niej urząd miasta. Nowy, który był miejscem masowych egzekucji Żydów, także został zdewastowany ? w czasie wojny i po wojnie. Nie ma po nim śladu.

Zajrzyj na te strony:

Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)
Doceniają nas!

 

Stowarzyszenie Dziennikarzy Podróżników Globtroter wyróżniło Otwarty Przewodnik Krajoznawczy nagrodą
za najciekawsze publikacje turystyczne w 2019 r.

Cieszymy się!

 

Pisz razem z nami

Dlaczego otwarty? Bo jego pisanie nigdy się nie kończy... Bo może go pisać każdy, także Ty...

przyślij swój tekst i zdjęcia
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!
Zamknij