Magura Małastowska
Najsłynniejszy cmentarz pierwszej wojny

Autor: Renata Majek
Cmentarz nr 60, bo taki ma numer, założono w miejscu walk z maja 1915 roku. Leży na trasie samochodowej prowadzącej z Gorlic w kierunku granicy ze Słowacją i na pieszym niebieskim szlaku z Magury Małastowskiej do Banicy.
Podoba Ci się ten tekst? Powiedz o tym innym na Facebooku
Sprawdź nasz Instagram
fot: Renata Majek
Magura Małastowska. Najsłynniejszy cmentarz pierwszej wojny
Cmentarz zaprojektował Dušan Jurkovič, zwany przez ówczesnych, czarodziejem drewna...
Uwaga! Materiał został zamieszczony w naszym portalu już ponad rok temu.
A świat się zmienia… Niektóre informacje praktyczne mogą okazać się nieaktualne!

Do ładniejszych cmentarzy położonych na szlaku Frontu Wschodniego I Wojny Światowej należy ten na Przełęczy Małastowskiej. Jest także ? ze względu na dogodne położenie ? najczęściej odwiedzaną nekropolią z tego okresu.

Cmentarz nr 60, bo taki ma numer, założono w miejscu walk z maja 1915 roku. Dziś miejsce to gęsto otula las. Leży na trasie samochodowej prowadzącej z Gorlic w kierunku granicy ze Słowacją i na pieszym niebieskim szlaku z Magury Małastowskiej do Banicy.

 Pansłowiańska koncepcja

Magura Małastowska. Podchodząc do cmentarza zobaczymy coś w rodzaju prasłowiańskiego grodziska. Otoczony jest niemal kolistym płotem z drewnianych bali na kamiennej podmurówce, krytym gontowym daszkiem. W głębi stoi pomnik-kaplica z obrazem Matki Boskiej Częstochowskiej. Przypomina przedchrześcijańską gontynę, miejsce słowiańskich modlitw i nabożeństw. Budowla zwieńczona jest gontowym daszkiem z kompozycją krzyży. Pod obrazem Matki Boskiej widnieje inskrypcja w języku niemieckim autorstwa Hansa Hauptmanna, autora większości inskrypcji cmentarzy wojennych z tego rejonu. Po polsku brzmi tak:
Pomnij przechodniu, wchodząc w to obejście,
Że ziemia setki poległych tu grzebie,
Co młode życie oddali w potrzebie,
By nam zapewnić dziś wolność i szczęście.
Cmentarz zaprojektował Dušan Jurkovič, zwany przez ówczesnych, czarodziejem drewna. W swoich pracach łączył drewno z kamieniem, wykorzystując motywy i detale ludowej góralskiej ciesiołki z symboliką różnych kultur.

Wszystkie nacje monarchii

Na terenie nekropoli pochowano 174. żołnierzy austriackich, z których tylko 36. jest nieznanych z nazwiska. Ustawiono na nich misternie zdobione drewniane krzyże z trójkątnymi daszkami. Tabliczki z nazwiskami poległych wskazują na przynależność żołnierzy do wielu narodów wchodzących w skład austro-węgierskiej monarchii, w tym Polaków. Wśród grobów uwagę zwraca drewniana macewa Mendela Broda, żołnierza pochodzenia żydowskiego.

Warto wiedzieć

Początkowo Jurkovič w pobliżu cmentarza planował urządzić przytułek dla inwalidów, a okolicę przekształcić w patriotyczny skansen wojenny, z lejami po bombach i linią okopów, zabrakło jednak na to pieniędzy.

 
Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)

Pisz razem z nami

Dlaczego otwarty? Bo jego pisanie nigdy się nie kończy... Bo może go pisać każdy, także Ty...

przyślij swój tekst i zdjęcia
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!
Zamknij