Nowy Wiśnicz
Matejko i Pilecki w dworku Koryznówka

Między zamkiem i więzieniem stoi drewniany dworek Koryznówka. Jedno z trzech, obok  domu rodzinnego Jana Matejki przy ul. Floriańskiej w Krakowie oraz domu w Krzesławicach, muzeum pamiątek po malarzu.
Podoba Ci się ten tekst? Powiedz o tym innym na Facebooku
lub na Google+
fot: Cezary Rudziński
Nowy Wiśnicz. Matejko i Pilecki w dworku Koryznówka
Dworek jest niewielki, z gankiem i klombem przed nim. Jego nazwa pochodzi od nazwiska poprzedniego właściciela tej ziemi, Koryzny.
  • Nowy Wiśnicz. Matejko i Pilecki w dworku Koryznówka
  • Nowy Wiśnicz. Matejko i Pilecki w dworku Koryznówka
  • Nowy Wiśnicz. Matejko i Pilecki w dworku Koryznówka
  • Nowy Wiśnicz. Matejko i Pilecki w dworku Koryznówka
  • Nowy Wiśnicz. Matejko i Pilecki w dworku Koryznówka
  • Nowy Wiśnicz. Matejko i Pilecki w dworku Koryznówka
  • Nowy Wiśnicz. Matejko i Pilecki w dworku Koryznówka
  • Nowy Wiśnicz. Matejko i Pilecki w dworku Koryznówka
  • Nowy Wiśnicz. Matejko i Pilecki w dworku Koryznówka
  • Nowy Wiśnicz. Matejko i Pilecki w dworku Koryznówka
  • Nowy Wiśnicz. Matejko i Pilecki w dworku Koryznówka
  • Nowy Wiśnicz. Matejko i Pilecki w dworku Koryznówka
  • Nowy Wiśnicz. Matejko i Pilecki w dworku Koryznówka
  • Nowy Wiśnicz. Matejko i Pilecki w dworku Koryznówka
  • Nowy Wiśnicz. Matejko i Pilecki w dworku Koryznówka
  • Nowy Wiśnicz. Matejko i Pilecki w dworku Koryznówka
  • Nowy Wiśnicz. Matejko i Pilecki w dworku Koryznówka
  • Nowy Wiśnicz. Matejko i Pilecki w dworku Koryznówka

Nowy Wiśnicz, miasteczko i siedziba gminy w Małopolsce, ma już 8-wiekową historię. W XII w. był wsią klasztorną, należącą później kolejno do dwu rodów szlacheckich.

W roku 1616 otrzymał status miasta, który utracił w 1934 r. i odzyskał w 1995 roku. W gminie tej leży również wieś Stary Wiśnicz. W Nowym Wiśniczu zachował się układ urbanistyczny, mimo pożaru, który 3 lipca 1863 r. zniszczył niemal całkowicie ówczesne drewniane miasteczko. Poza tym zespół zamkowy z XVI w, ratusz, kościół p.w. Wniebowzięcia NMP z 1620 r., dawny klasztor karmelitów zamieniony na – nadal czynne – więzienie oraz kilka domów z XVII-XVIII.

Rodzinna historia

Między zamkiem i więzieniem stoi drewniany dworek Koryznówka. Jedno z trzech, obok  domu rodzinnego Jana Matejki przy ul. Floriańskiej w Krakowie oraz domu w Krzesławicach, muzeum pamiątek po malarzu. Dworek jest niewielki, z gankiem i klombem przed nim. Jego nazwa pochodzi od nazwiska poprzedniego właściciela tej ziemi, Koryzny. A zbudował go w latach 50. XIX w, jako letniskowy, Leonard Serafiński, którego rodzina miała mieszkanie w wiśnickim rynku. Po wspomnianym pożarze miasta przeniosła się do niego.

Leonard Serafiński zaprzyjaźniony był z Janem Matejką (1838-93) jeszcze w czasach jego nauki w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych. A gdy ożenił się z Joanną, siostrą żony malarza, Teodory Giebułtowskiej, połączyły ich związki rodzinne i serdeczne stosunki. Jan Matejko często przyjeżdżał na wypoczynek do Koryznówki, także z żoną i dziećmi. Córka gospodarzy, Stanisława Serafińska (1856-1924) napisała później wspomnienia, w znacznym stopniu poświęcone sławnemu wujowi, które stały się ważnym źródłem informacji o nim, a już po jego śmierci – o I wojnie światowej na tym terenie.

„Kasztelanka” na banknotach

Dodam, że Jan Matejko namalował w roku 1887 jej portret nazwany „Kasztelanka”, którego oryginał znajduje się w Muzeum Narodowym w Krakowie. Istnieje również jego kopia z lat 20-tych XX w. Wiąże się z nim ciekawa historia. Gdy po odzyskaniu przez Polskę niepodległości po I wojnie światowej wprowadzano nową walutę – złotego, to na banknocie Banku Polskiego o nominale 5 zł znalazła się głowa kobiety, wzorowana na tym portrecie. Banknot ten był w obiegu aż do II wojny światowej, a podczas niej wzór ten, nieco zmieniony i z napisem „Bank Emisyjny w Polsce” powtórzony został, na również 5-złotowym banknocie okupacyjnym  (tzw. „młynarki”) Generalnego Gubernatorstwa.

Z wielu ciekawostek związanych z pobytami Jana Matejki w Nowym Wiśniczu, przytoczę jeszcze jedną. W lecie 1863 roku artysta przedłużył nieco zaplanowany tu pobyt i zrobił szkice widoków miasta tuż przed wspomnianym wielkim pożarem. Dzięki temu wiadomo, jak wyglądał drewniany Nowy Wiśnicz. W Koryznówce Matejko nie malował, chociaż są w niej obrazy jego pędzla – portrety rodziców żony, Antoniego i Pauliny Giebułtowskich.

Pamiątki zgromadzone w dworku

Sporo jednak rysował, m.in. karykatury i szkicował, a niektóre z tych prac można oglądać w tutejszym muzeum. Dworek bez przerwy pozostaje w rękach rodziny jego budowniczych i pierwszych właścicieli. Przy czym z niezmienionym wyposażeniem z czasów, gdy bywał w nim Jan Matejko. Przeszedł tylko w latach 1975-1980 gruntowny remont, a od 1981 r. jest w nim muzeum – oddział Muzeum Okręgowego w Tarnowie. Jego kierowniczką jest potomkini rodu, Maria Serafińska-Domańska.

Czytaj dalej - strony: 1 2
Dodano: 28 maja 2019; Aktualizacja 28 maja 2019;
 

Komentarze: brak

Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)
Zobacz, gdzie to jest

Napiszmy razem przewodnik

Dlaczego otwarty? Bo jego pisanie nigdy się nie kończy... Bo może go pisać każdy, także Ty...

przyślij swój tekst i zdjęcia

Jak Wam się podoba?

Co Ci się podoba w Otwartym Przewodniku? Co denerwuje, drażni, przeszkadza? Jakie elementy rozwinąć, by było jeszcze ciekawiej?

Czekamy na Twoją opinię...
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!

Ta strona używa cookies. Można zmienić ich ustawienia w przeglądarce. Dowiedz się więcej o naszej Polityce Cookies

..

Zamknij

Zamknij