Krosno
Miasto szkła, czyli pięćset lat tradycji

Rzemiosło szklane istniało tu bowiem co najmniej na początku XVI wieku. Księgi miejskie po raz pierwszy rzemieślników tego fachu – Wilgę i Maroskoleta wymieniły w roku 1513.
Podoba Ci się ten tekst? Powiedz o tym innym na Facebooku
lub na Google+
fot: Cezary Rudziński
Krosno. Miasto szkła, czyli pięćset lat tradycji
Zwiedzający mogą nie tylko obserwować pracę hutników, ale również, pod ich opieką, naśladować.
  • Krosno. Miasto szkła, czyli pięćset lat tradycji
  • Krosno. Miasto szkła, czyli pięćset lat tradycji
  • Krosno. Miasto szkła, czyli pięćset lat tradycji
  • Krosno. Miasto szkła, czyli pięćset lat tradycji
  • Krosno. Miasto szkła, czyli pięćset lat tradycji
  • Krosno. Miasto szkła, czyli pięćset lat tradycji
  • Krosno. Miasto szkła, czyli pięćset lat tradycji
  • Krosno. Miasto szkła, czyli pięćset lat tradycji
  • Krosno. Miasto szkła, czyli pięćset lat tradycji
  • Krosno. Miasto szkła, czyli pięćset lat tradycji
  • Krosno. Miasto szkła, czyli pięćset lat tradycji
  • Krosno. Miasto szkła, czyli pięćset lat tradycji
  • Krosno. Miasto szkła, czyli pięćset lat tradycji
  • Krosno. Miasto szkła, czyli pięćset lat tradycji
  • Krosno. Miasto szkła, czyli pięćset lat tradycji
Uwaga! Materiał został zamieszczony w naszym portalu już ponad rok temu.
A świat się zmienia… Niektóre informacje praktyczne mogą okazać się nieaktualne!

Miasto Szkła to nie potoczna, lecz oficjalna nazwa nadana Krosnu 2 czerwca 2012 roku wraz z otwarciem w nim Centrum Dziedzictwa Szkła.

To pierwszy w Polsce obiekt  turystyczno-kulturalny, który w sposób interaktywny przedstawia hutnictwo szkła i twórczość w tym tworzywie. W ten sposób Krosno dołączyło do idei i rodziny Miast Szkła – Glass Cities, do której należą m.in. wenecka wyspa Murano, hiszpańskie Toledo i niemiecki Zwiesel. Utrwalając znaczenie szkła dla jego gospodarki, mieszkańców oraz współczesnej turystyki.

Najpierw była ropa

To niespełna 50-tysięczne dziś miasto na Podkarpaciu, o kilkuwiekowej bogatej historii, nazywane w przeszłości Małym Krakowem – po łacinie Parva Cracovia, niegdyś słynęło z dobrego średniowiecznego rzemiosła, zwłaszcza tkactwa płócien i wyrobu barchanow oraz handlu winem z pobliskimi Węgrami. Później, w połowie wieku XIX, stało się kolebką polskiego i światowego (!) przemysłu naftowego. To przecież w pobliskiej Bóbrce powstała pierwsza na świecie kopalnia wydobywająca ropę naftową, nazywaną wówczas olejem skalnym. W samym Krośnie zaś, w 1856 r., również pierwsza na naszym globie, spółka poszukiwania i wydobywania ropy. Działał tu też wynalazca lampy naftowej Ignacy Łukasiewicz, aptekarz który odegrał pionierską rolę w destylacji ropy. Co na kilka dziesięcioleci zmieniło sposób oświetlania domów, fabryk i ulic. Od roku 1923 natomiast, gdy w Krośnie rozpoczęto budowę pierwszej w mieście huty szkła użytkowego i gospodarczego, która już w styczniu następnego roku dostarczyła na rynek pierwsze, wykonywane ręcznie wyroby, zaczęła się tu epoka tego tworzywa.

Piękne dzieje

Tradycje wytwarzania szkła w mieście położonego w widłach Wisłoka i Lubatówki, były wówczas już o ponad cztery wieki starsze! Rzemiosło szklane istniało tu bowiem co najmniej na początku XVI wieku. Księgi miejskie po raz pierwszy rzemieślników tego fachu – Wilgę i Maroskoleta wymieniły w roku 1513. Przypomnę, że bardzo twarde szkliwo szklane powstaje w sposób naturalny w trakcie erupcji wulkanów. Jako obsydian wykorzystywane było do produkcji narzędzi już przez ludzi epoki paleolitu, czyli około 2 mln lat temu. Szkło uzyskiwane w sposób sztuczny wynaleźli najprawdopodobniej, przynajmniej zdaniem rzymskiego historyka Gajusza Pliniusza Starszego (23-79 r. n. e.), Fenicjanie. Z wykopalisk wiadomo, że wyroby ze szkła powstawały już w Mezopotamii i starożytnym Egipcie. W Europie wytwarzali je m.in. Wenecjanie, ale także inne nacje. Szkło – przypomnę – powstaje w procesie topienia w wysokiej temperaturze piasku kwarcowego z dodatkiem innych składników, głównie węglanów: sodu i wapnia. Tu, nad Wisłokiem, dzięki hutnikom szkła, których warunki pracy i płace przyciągnęły do nowej huty nawet z zagranicy, szybko uzyskano wysoką jakość ręcznie formowanych i dekorowanych wyrobów. Krośnieńskie szkło znalazło najwyższe uznanie – złoty medal na Powszechnej Wystawie Krajowej w Poznaniu w 1929 r. – już w piątym roku produkcji! Niemieccy okupanci wykorzystywali je podczas wojny na swoje potrzeby. A wycofując się we wrześniu 1944 r. wywieźli co się dało a zakład zrujnowali. Został on jednak szybko odbudowany, produkcję wznowił już w styczniu 1945 r. Później w Krośnie powstawały kolejne zakłady. Huta Szkła Technicznego „Polanka” stopniowo automatyzowana i inne, m.in. Zakład Włókna Szklanego. W szczytowym okresie rozwoju Krośnieńskie Huty Szkła zatrudniały blisko 7 tys. pracowników.

Centrum Dziedzictwa Szkła

Były one największym przedsiębiorstwem tej branży w kraju i jednym z największych w Europie. Działała przy nich szkoła zawodowa i technikum szklarskie. A dzięki wysokiej jakości wyrobów i nowoczesnemu wzornictwu, krośnieńskie szkło miało wysoką markę. To już częściowo przeszłość, bo przemiany ustrojowe okazały się dla KHS zabójcze. Znalazły się one w stanie upadłości, co nie oznacza, że całkowicie zaprzestano produkcji.

Czytaj dalej - strony: 1 2
Dodano: 4 sierpnia 2016; Aktualizacja 24 sierpnia 2016;
 

Komentarze: brak

Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)
Zobacz, gdzie to jest

Napiszmy razem przewodnik

Dlaczego otwarty? Bo jego pisanie nigdy się nie kończy... Bo może go pisać każdy, także Ty...

przyślij swój tekst i zdjęcia

Jak Wam się podoba?

Co Ci się podoba w Otwartym Przewodniku? Co denerwuje, drażni, przeszkadza? Jakie elementy rozwinąć, by było jeszcze ciekawiej?

Czekamy na Twoją opinię...
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!

Ta strona używa cookies. Można zmienić ich ustawienia w przeglądarce. Dowiedz się więcej o naszej Polityce Cookies

..

Zamknij

Zamknij