Połąga
Muzeum bursztynu u Tyszkiewiczów

Dziś kolekcja znajduje się na powrót w pałacu Tyszkiewiczów w Połądze. Jest to teraz muzeum bursztynu, jedno z największych w Europie, z największą – ponad 15 tys. egzemplarzy – kolekcją inkluzji.
Podoba Ci się ten tekst? Powiedz o tym innym na Facebooku
lub na Google+
fot: Ceazry Rudziński
Połąga. Muzeum bursztynu u Tyszkiewiczów
Szkło powiększające można przesuwać w poziomie i pionie oraz umieszczać dokładnie nad bursztynem, który zwiedzający chce obejrzeć dokładniej.
  • Połąga. Muzeum bursztynu u Tyszkiewiczów
  • Połąga. Muzeum bursztynu u Tyszkiewiczów
  • Połąga. Muzeum bursztynu u Tyszkiewiczów
  • Połąga. Muzeum bursztynu u Tyszkiewiczów
  • Połąga. Muzeum bursztynu u Tyszkiewiczów
  • Połąga. Muzeum bursztynu u Tyszkiewiczów
  • Połąga. Muzeum bursztynu u Tyszkiewiczów
  • Połąga. Muzeum bursztynu u Tyszkiewiczów
  • Połąga. Muzeum bursztynu u Tyszkiewiczów
  • Połąga. Muzeum bursztynu u Tyszkiewiczów
  • Połąga. Muzeum bursztynu u Tyszkiewiczów
  • Połąga. Muzeum bursztynu u Tyszkiewiczów
  • Połąga. Muzeum bursztynu u Tyszkiewiczów
  • Połąga. Muzeum bursztynu u Tyszkiewiczów
  • Połąga. Muzeum bursztynu u Tyszkiewiczów
  • Połąga. Muzeum bursztynu u Tyszkiewiczów
  • Połąga. Muzeum bursztynu u Tyszkiewiczów
  • Połąga. Muzeum bursztynu u Tyszkiewiczów
Uwaga! Materiał został zamieszczony w naszym portalu już ponad rok temu.
A świat się zmienia… Niektóre informacje praktyczne mogą okazać się nieaktualne!

Jedną z pasji hrabiego Feliksa Tyszkiewicza (1870-1932), założyciela, wraz z żoną Antoniną z Korzbok-Łąckich (1870-1952), uzdrowiska Połąga (Palanga) nad Bałtykiem, było kolekcjonowanie bursztynu wykopaliskowego.

Hrabia zgromadził wspaniały zbiór, w którym szczególnie cenne były inkluzje – owady i części roślin zatopione przed wiekami w żywicy. Uzyskał on wysoką ocenę na Wystawie Światowej w Paryżu w 1900 roku. Kolekcja ta została znacznie rozbudowana, gdy na początku XX wieku w nadmorskich bagnach w Połądze i jej okolicach zaczęto kopać torf, przy okazji znajdując bursztyn. Znajdowały się w niej m.in. 153 wyroby z bursztynu z okresu neolitu oraz początku epoki brązu. Po śmierci męża wdowa przekazała ten zbiór w 1936 r. do muzeum w drugim rodowym pałacu Tyszkiewiczów, w odległej o około 30 km na wschód od wybrzeża Kretyndze.

Jedna z największych kolekcji w Europie

Dziś kolekcja znajduje się na powrót w pałacu Tyszkiewiczów w Połądze. Jest to teraz muzeum bursztynu, jedno z największych w Europie, z największą – ponad 15 tys. egzemplarzy – kolekcją inkluzji. Pochodzą one ze wspomnianego zbioru hr. Feliksa Tyszkiewicza oraz z innych znalezisk. Są wśród tych inkluzji uwięzione w żywicy owady – termity, chrząszcze, motyle, mrówki. A także zatopione szczątki roślin i zwierząt, w tym unikatowy eksponat z jaszczurką z lasów bursztynowych z okresu eocenu, sprzed około 55-40 mln lat. Zgromadzono tu też wyroby z bursztynu z różnych okresów: amulety z epoki kamiennnej, bursztynowe figurki ludzi i zwierząt itp. Wiele z nich pochodzi ze słynnej kolekcji innego zbieracza, Richarda Klebsa, opisanej w jego monografii w 1882 roku. Powierzchnia ekspozycyjna muzeum wynosi 750 m kw., rozmieszczona jest w kilkunastu salach na parterze oraz piętrze. Spośród około 28 tysięcy egzemplarzy bursztynów i wyrobów jakie posiada muzeum, w ekspozycji znajduje się niespełna 5 tys. Zwiedzając muzeum można zapoznać się z właściwościami fizycznymi i chemicznymi bursztynu oraz zasięgiem jego występowania na świecie.

Słoneczny Kamień, krzyż i monstrancja

Można także obejrzeć żywice kopalne znajdowane w Europie, Azji, Australii, Afryce i Ameryce oraz ich widma cząsteczkowe. I podziwiać wielkie, nieobrobione bryły bursztynu, w tym najcięższą i najsłynniejszą w muzealnych zbiorach, „Słoneczny Kamień” o wadze 3,524 kg. W oszklonych gablotach ustawionych wzdłuż ścian, a także – poziomych – po środku sal, wystawiono wiele cennych, a nawet unikatowych wyrobów z bursztynu. Np. XVII-wieczny krzyż z dawnego kościoła w Cytowianach ( litewska nazwa Tytuvenai), czy monstrancję z kościoła w Siadach (lit. Seda). Pisząc o tej ekspozycji, korzystam zarówno z tabliczek informacyjnych przy eksponatach, jak i, częściowo, z folderu, który otrzymałem w muzeum. Uwagę moją zwraca warsztat do obróbki bursztynu z końca XIX w. Wtedy, a także na początku XX w., Połąga była jednym z największych światowych centrów przetwarzania bursztynu. Warsztat ten należał do słynnego bursztynnika Vladasa Žiliusa, ale przez wiele lat służył również innym mistrzom.

Znakomita ekspozycja

Wspomniałem o zmienionej w ub. roku ekspozycji muzeum. W przypadku bursztynu, są to w większości nowe gabloty, lepiej oświetlone, z poprawioną ekspozycją łatwiejszą w oglądaniu. Najbardziej „rewolucyjna” zmiana dotyczy gablot poziomych. Także wcześniej można było oglądać w nich inkluzje pod dużym szkłem powiększającym. Obecnie skonstruowano je jednak tak, że szkło takie można przesuwać w poziomie i pionie oraz umieszczać dokładnie nad bursztynem, który zwiedzający chce obejrzeć dokładniej. Znakomicie ułatwia to również ich fotografowanie, co dokumentuję zrobionymi przeze mnie zdjęciami. Uwagę zwiedzających, zwłaszcza kobiet, przyciągają też gabloty z bursztynową biżuterią. Jest jej mnóstwo, od zabytkowej, po współczesne wyroby jubilerskie. Zajmują one ostatnie sale muzealne i odzwierciedlają różne trendy w modzie bursztynowej w XX i na początku obecnego wieku. Dodam, że bardzo ciekawą biżuterię i pamiątki z bursztynu można nie tylko obejrzeć, ale również kupić w muzealnym sklepie.

Dodano: 11 maja 2016; Aktualizacja 15 maja 2016;
 

Komentarze: brak

Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)
Zobacz, gdzie to jest

Napiszmy razem przewodnik

Dlaczego otwarty? Bo jego pisanie nigdy się nie kończy... Bo może go pisać każdy, także Ty...

przyślij swój tekst i zdjęcia

Jak Wam się podoba?

Co Ci się podoba w Otwartym Przewodniku? Co denerwuje, drażni, przeszkadza? Jakie elementy rozwinąć, by było jeszcze ciekawiej?

Czekamy na Twoją opinię...
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!

Ta strona używa cookies. Można zmienić ich ustawienia w przeglądarce. Dowiedz się więcej o naszej Polityce Cookies

..

Zamknij

Zamknij