Gdańsk
Oliwska katedra i organy doskonałe

Metryka katedry oliwskiej sięga 1186 roku, gdy książę pomorski Sambor I sprowadził tu cystersów z Kołbacza. To ważne, bo klasztory cysterskie były w średniowieczu ośrodkami kultury i nauki, ale przede wszystkim inspirowały postęp w rolnictwie i rzemiośle.
Podoba Ci się ten tekst? Powiedz o tym innym na Facebooku
lub na Google+
fot: Małgorzata Raczkowska
Gdańsk. Oliwska katedra i organy doskonałe
Prospekt organów wypełniony jest postaciami aniołów trzymających trąbki, puzony i dzwonki. Wprawiane są w ruch, tak jakby grały na instrumentach.
  • Gdańsk. Oliwska katedra i organy doskonałe
  • Gdańsk. Oliwska katedra i organy doskonałe
  • Gdańsk. Oliwska katedra i organy doskonałe
  • Gdańsk. Oliwska katedra i organy doskonałe
  • Gdańsk. Oliwska katedra i organy doskonałe
  • Gdańsk. Oliwska katedra i organy doskonałe
  • Gdańsk. Oliwska katedra i organy doskonałe
  • Gdańsk. Oliwska katedra i organy doskonałe
  • Gdańsk. Oliwska katedra i organy doskonałe
  • Gdańsk. Oliwska katedra i organy doskonałe
  • Gdańsk. Oliwska katedra i organy doskonałe
  • Gdańsk. Oliwska katedra i organy doskonałe
  • Gdańsk. Oliwska katedra i organy doskonałe
  • Gdańsk. Oliwska katedra i organy doskonałe
  • Gdańsk. Oliwska katedra i organy doskonałe
  • Gdańsk. Oliwska katedra i organy doskonałe
  • Gdańsk. Oliwska katedra i organy doskonałe
  • Gdańsk. Oliwska katedra i organy doskonałe
  • Gdańsk. Oliwska katedra i organy doskonałe
  • Gdańsk. Oliwska katedra i organy doskonałe

Archikatedra w gdańskiej dzielnicy Oliwa słynie przede wszystkim z barokowych organów, o niezwykłym bogactwie dźwięków i z ruchomymi elementami. Ale i kościół sam w sobie godzien jest najwyższej uwagi.

Katedra oliwska jest najdłuższym kościołem w Polsce i jednym z najdłuższych na świecie. Główna nawa mierzy na zewnątrz aż 107 m (wewnątrz prawie 10 m mniej). Oryginalna jest też fasada świątyni. Flankują ją dwie ceglane gotyckie smukłe wieże, o wys. 46 m każda.  Przykryte są  ostro zakończonymi hełmami. Miedzy nie wciśnięto – także smukły i wąski biały barokowy portal, ciekawie kontrastujący z ceglaną fakturą wież. Wnętrze, jak to zwykle w kościołach cysterskich, pomalowane jest na biało. Tylko sklepienie przyozdobione jest złocistymi gwiazdkami, a wsporniki żeber herbami darczyńców. Z białymi ścianami kontrastują 23 ołtarze, renesansowe, barokowe i rokokowe, wszystkie o dużej wartości artystycznej. Niezwykła jest niebiańska kompozycja barokowa w niszy nad ołtarzem głównym.

Cysterskie początki

Metryka katedry oliwskiej sięga 1186 roku, gdy książę pomorski Sambor I sprowadził tu cystersów z Kołbacza (dziś zachodniopomorskie). To ważne, bo klasztory cysterskie były w średniowieczu ośrodkami kultury i nauki, ale przede wszystkim inspirowały postęp w rolnictwie i rzemiośle. Obecny kształt kościół i klasztor uzyskały w drugiej połowie XIV wieku. Jako ciekawostkę warto zauważyć, że krokwie więźby dachowej są całkowicie oryginalne i pochodzą z 1580 roku. To rzadkość, bo drewniane elementy najszybciej padały ofiarą pożarów.

Dzieło brata Michała

Budowa wielkich organów ma także swoją historię. Za czasów opata Jacka Rybińskiego utworzono w konwencie oliwskim chór i zespół muzyczny i postanowiono rozbudować organy. To zadanie opat zlecił zaledwie 23-letniemu organmistrzowi Johannowi Wilhelmowi Wulffowi z Ornety. Ten uwinął się w niespełna pół roku, a w dodatku wykorzystując materiał ze starych organów skonstruował instrument znacznie doskonalszy. Opat był pod wrażeniem. Wysłał więc młodego człowieka w trzyletnią podróż do Niemiec i Holandii, by dokształcił się u najlepszych mistrzów. A po powrocie zbudował organy doskonałe. I tak się stało. Po powrocie Johann Wulff, już jako mnich Michał, pracował przez ćwierć wieku, a pomagało mu na co dzień co najmniej 20 mnichów. Nie dokończył, dzieła, bo kolejny opat zażądał nieakceptowalnych przeróbek.

Anioły, trąbki, dzwonki

Prospekt organów wypełniony jest postaciami aniołów trzymających trąbki, puzony i dzwonki.  Wprawiane są w ruch, tak jakby grały na instrumentach. Wokół nich wirują  słońca i gwiazdy.  W sumie w całym prospekcie jest 40 figur, w tym 29 ruchomych. Gotowy instrument, ukończony ostatecznie w  1793 r. przez Fryderyka Rudolfa Dalitza posiadał 83 rejestry i 5100 piszczałek. Były to wówczas największe organy w Europie, a najpewniej i na świecie. Po licznych remontach i konserwacjach cieszą i ucho, i oko do dziś. Prezentacje (minikoncerty) odbywają się codziennie, ale ich natężenie zależy od pory roku.

Warto wiedzieć

* Obok katedry znajdują się budynki dawnego klasztoru – obecnie Gdańskie Seminarium Duchowne.
* Co roku latem (w tym roku już 61 edycja)  w katedrze ma miejsce Międzynarodowy Festiwal Muzyki Organowej. Koncerty odbywają się przez cały lipiec i sierpień we wtorki i piątki o godz. 20.

 

Komentarze: brak

Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)
Zobacz, gdzie to jest

Napiszmy razem przewodnik

Dlaczego otwarty? Bo jego pisanie nigdy się nie kończy... Bo może go pisać każdy, także Ty...

przyślij swój tekst i zdjęcia

Jak Wam się podoba?

Co Ci się podoba w Otwartym Przewodniku? Co denerwuje, drażni, przeszkadza? Jakie elementy rozwinąć, by było jeszcze ciekawiej?

Czekamy na Twoją opinię...
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!

Ta strona używa cookies. Można zmienić ich ustawienia w przeglądarce. Dowiedz się więcej o naszej Polityce Cookies

..

Zamknij

Zamknij