Gorce
Park pod znakiem salamandry

Szczególne znaczenie w tym parku narodowym mają polany, nazywane przez miejscowych halami. Powstawały one od XIV w. w wyniku działalności pasterskiej Wołochów, przybyszy z Karpat Wschodnich.
Podoba Ci się ten tekst? Powiedz o tym innym na Facebooku
lub na Google+
fot: Cezary Rudziński
Gorce. Park pod znakiem salamandry
W Porębie Wielkiej znajduje się Ośrodek Edukacyjny GPN.

Bogactwo fauny, a zwłaszcza flory. Wspaniałe widoki z górskich polan. Ponad 20 historycznych wsi, osad i miejsc oraz wielokrotnie więcej zabytków architektury i kultury.

I jeden z największych walorów w obecnych, hałaśliwych czasach: cisza i spokój. To główne argumenty by poznać Gorczański Park Narodowy.

Na początek garść faktów

Gorczański Park Narodowy powstał w 1980 roku i jest jednym z 33 naszych parków narodowych. Rodowód ma jednak starszy, gdyż już w roku 1927 właściciel części tych terenów, hr. Ludwik Wodzicki z Poręby Wielkiej, utworzył na powierzchni 114 ha rezerwat przyrody im. Władysława Orkana. Ten pisarz, poeta, dramaturg i publicysta (prawdziwe nazwisko Franciszek Ksawery Smaciarz, 1875-1930) urodził w Porębie Wielkiej, a w swojej twórczości często nawiązywał do stron rodzinnych. Tu zresztą, w jego domu „Orkanówce”, znajduje się poświęcone mu muzeum biograficzne, a w niedalekiej Rabce drugie.

Nie on jeden pochodził z tego regionu. W Harklowej, osadzie rycerskiej wzmiankowanej już w 1335 r., w której od XVIII w. dwór należał do Tetmajerów, przyszedł na świat artysta malarz Włodzimierz Przerwa-Tetmajer (1861-1923). Zaś w Ludźmierzu, dużej wsi z najstarszą na Podhalu parafią, w tamtejszym nieistniejącym już dworze Tetmajerów urodził się jego brat przyrodni, piewca Podhala, poeta i powieściopisarz Kazimierz Przerwa Tetmajer (1865-1940).

Geneza i rozwój

Gorczański Park Narodowy rozpoczynał istnienie na powierzchni 5908 ha. Powiększonej w 1988 r. do 6763 ha, zaś później jeszcze trochę i obecnie liczy ona 7030 ha. A otacza go licząca ponad 16 647 ha otulina. Park obejmuje centralne pasmo Gorców z masywem Turbacza i Gorca oraz wszystkimi obok nich, najwyższymi szczytami: Jaworzyną Kamienicką – 1288 m n p m.,  Kiczorą – 1282 m, Kudłoniem – 1279 m i Czołem Turbacza – 1258 m n.p.m.

Rozciąga się zaś na terenie pięciu gmin: Mszana Dolna, Niedźwiedź, Kamienica, Nowy Targ i Ochotnica Dolna. Większość obszaru parku stanowią duże kompleksy leśne, przeważnie państwowe – 6567 ha, ale i 382 ha prywatnych. Z dominującymi w nich: świerkami, bukami i jodłami, ale również m.in. modrzewiami, wiązami, jesionami, jaworami,  i olszą szarą. W tym wielu powyżej stuletnich. Bogate jest runo leśne z charakterystycznymi dla tych stron gatunkami. O różnorodności tutejszej flory najlepiej świadczy fakt, że występuje w niej ponad 900 gatunków roślin naczyniowych, 450 porostów, 116 wątrobowców i 25 mchów. W tym wielu chronionych.

Bogactwo flory i fauny

Szczególne znaczenie w tym parku narodowym mają polany, nazywane przez miejscowych halami. Powstawały one od XIV w. w wyniku działalności pasterskiej Wołochów, przybyszy z półwyspu Bałkańskiego. Wypalali oni, a później i miejscowa ludność, lasy, a następne powiększali je wyrębując pod pastwiska. Hale, które koszono oraz wypasano na nich owce i bydło, nie zarastały krzewami i drzewami. Zmienia się to od czasu zaprzestania wypasów, ze szkoda dla przyrody. Dlatego dyrekcja GPN ponownie wprowadza kulturowy wypas owiec, m.in. na Hali Długiej. A Jaworzyna Kamieniecka jest wykaszana.

Czytaj dalej - strony: 1 2
Dodano: 13 maja 2019; Aktualizacja 16 maja 2019;
 

Komentarze: brak

Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)
Zobacz, gdzie to jest

Napiszmy razem przewodnik

Dlaczego otwarty? Bo jego pisanie nigdy się nie kończy... Bo może go pisać każdy, także Ty...

przyślij swój tekst i zdjęcia

Jak Wam się podoba?

Co Ci się podoba w Otwartym Przewodniku? Co denerwuje, drażni, przeszkadza? Jakie elementy rozwinąć, by było jeszcze ciekawiej?

Czekamy na Twoją opinię...
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!

Ta strona używa cookies. Można zmienić ich ustawienia w przeglądarce. Dowiedz się więcej o naszej Polityce Cookies

..

Zamknij

Zamknij