Piotrków Trybunalski
Pierwsi przybyli dominikanie

Aż do wieku XVII był on jednym z dwu, obok parafialnej świątyni grodu – ceglanej gotyckiej fary św. Jakuba – kościołem w mieście. Klasztor, wzniesiono później niż kościół. Bezsporny dowód jego istnienia pochodzi z roku 1458.
Podoba Ci się ten tekst? Powiedz o tym innym na Facebooku
lub na Google+
fot: Cezary Rudziński
Piotrków Trybunalski. Pierwsi przybyli dominikanie
Trzynawowe wnętrze posiada wyposażenie barokowe i rokokowe. Z zabytków wcześniejszych, najstarszy jest drewniany krucyfiks z XVI w.
  • Piotrków Trybunalski. Pierwsi przybyli dominikanie
  • Piotrków Trybunalski. Pierwsi przybyli dominikanie
  • Piotrków Trybunalski. Pierwsi przybyli dominikanie
  • Piotrków Trybunalski. Pierwsi przybyli dominikanie
  • Piotrków Trybunalski. Pierwsi przybyli dominikanie
  • Piotrków Trybunalski. Pierwsi przybyli dominikanie
  • Piotrków Trybunalski. Pierwsi przybyli dominikanie
  • Piotrków Trybunalski. Pierwsi przybyli dominikanie
  • Piotrków Trybunalski. Pierwsi przybyli dominikanie
  • Piotrków Trybunalski. Pierwsi przybyli dominikanie

Z pięciu zakonów, które Piotrków Trybunalski wybrały na swoje siedziby w wiekach XIV-XVII i wybudowały tu klasztory, pierwszymi byli dominikanie.

Znaleźli dla siebie miejsce na północnych obrzeżach Starego Miasta, które wówczas nie było jeszcze otoczone murami, między nim i południowym brzegiem rzeczki Strawy, znacznie szerszej i większej niż współczesny strumyk. Niewiele ponad 20 km długości Strawa płynie przez Piotrków Trybunalski z zachodu na północ od Starówki. Następnie skręca na południe między nią i Zamkiem Królewskim oraz dawnym Żydowskim Miastem, w latach II wojny światowej pierwszym w okupowanej Europie gettem, aby po kilkuset metrach zawrócić ponownie na zachód. Obecnie ten jej południowy odcinek znajduje się pod ziemią.

Wspomniane mury miejskie wzniesione w XV w. i rozbierane sukcesywnie w latach 1817-1910, poza niewielkimi fragmentami zachowanymi dotychczas, miały wysokość około 4,5 metra oraz grubość do 2 m.  I trzy bramy: Krakowską, Wolborską i Sieradzką oraz 10 baszt. Tworzyły wielobok o wymiarach zaledwie 340 x 300 metrów, w którym znalazło się ówczesne miasto z centralnie położonym rynkiem oraz 5 kościołów, z czego tylko fara nie przyklasztorny. Niemal aż do końca XV w. liczba dominikańskich zakonników była zbyt mała – poniżej wymaganych 12 – aby mogli założyć osobny klasztor. Powstał on później i wiadomo, że w roku 1605 liczył 24 mnichów.

Dzieje kościoła

Ale już w roku 1319 zaczęli oni wznosić jednonawowy kościół p.w. św. Doroty, zbudowany ostatecznie w latach 1331-1340. Zniszczony później znacznie podczas pożarów w latach 1531 i 1643, a następnie odbudowywany i rozbudowywany. Z zachowaniem jednak gotyckiego trzonu, chociaż już w stylu baroku i częściowo rokoka. W roku 1624 dobudowano do jego nawy północnej kaplicę Matki Boskiej Różańcowej ufundowaną przez wojewodę sieradzkiego, Stanisława Jaxę Bykowskiego. I nawę boczną, częściowo kosztem budynków klasztornych. Kolejnej przebudowy tej świątyni dokonano w roku 1824 dodając trzecią nawę oraz od południowego zachodu kruchtę, przenosząc do niej główne wejście do kościoła.

Aż do wieku XVII był on jednym z dwu, obok parafialnej świątyni grodu – ceglanej gotyckiej fary św. Jakuba przy wschodniej części murów, kościołem w mieście. Zbudowany bowiem w 1373 r. murowany kościółek p.w. Najświętszej Marii Panny przy trakcie krakowskim, w miejscu nazwanym później Krakówką, stał kilkaset metrów na południe poza ówczesnym miastem. W pobliżu kościoła dominikanów, który na początku XVII w. otrzymał drugiego patrona, popularnego wówczas z kultu św. Jacka, stanęła masywna wieża – dzwonnica na planie kwadratu, z renesansowym dzwonem z roku 1615. Świątynia nie miała bowiem i nie ma wież, a tylko pośrodku dachu wieżyczkę sygnaturki.

Losy  klasztoru

Klasztor, przynajmniej w znanej z zachowanych części oraz opisów postaci, wzniesiono później niż kościół. Według źródeł jakie znalazłem, bezsporny dowód jego istnienia pochodzi z roku 1458. Zakon został skasowany przez władze carskie w 1864 r. w odwecie za Powstanie Styczniowe i już, w odróżnieniu od bernardynów i jezuitów, nie odrodził się w Piotrkowie. Większość zabudowań klasztornych rozebrano, a zachodnie skrzydło przeznaczono na szkołę. Obecnie mieści się w nim liceum ogólnokształcące. Rozbudowa miasta oraz rozebranie jego murów spowodowały spore zmiany w sąsiedztwie.

Między klasztorem i kościołem dominikanów oraz sąsiadującym z nimi od południa byłym kościołem i klasztorem pijarów zamienionym już wówczas w więzienie, wytyczono ważną, niegdyś tranzytową z zachodu na wschód, omijającą centrum Starego Miasta ulicę, po II wojnie światowej Wojska Polskiego. Kościół p.w. św. św. Jacka i Doroty stoi do niej bokiem, wchodzi się do niego przez kruchtę. Trzynawowe wnętrze posiada wyposażenie barokowe i rokokowe. Z zabytków wcześniejszych, najstarszy jest drewniany krucyfiks z XVI w. W rokokowym ołtarzu głównym z II połowy XVIII w.  znajduje się obraz pierwszej patronki świątyni, św. Doroty z 1793 r.

Czytaj dalej - strony: 1 2
 

Komentarze: brak

Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)
Zobacz, gdzie to jest

Napiszmy razem przewodnik

Dlaczego otwarty? Bo jego pisanie nigdy się nie kończy... Bo może go pisać każdy, także Ty...

przyślij swój tekst i zdjęcia

Jak Wam się podoba?

Co Ci się podoba w Otwartym Przewodniku? Co denerwuje, drażni, przeszkadza? Jakie elementy rozwinąć, by było jeszcze ciekawiej?

Czekamy na Twoją opinię...
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!

Ta strona używa cookies. Można zmienić ich ustawienia w przeglądarce. Dowiedz się więcej o naszej Polityce Cookies

..

Zamknij

Zamknij