Sycylia
Roślinny krajobraz od morza po góry

Zanim pójdziemy w gaje i na uprawne pola, a potem na targ, warto przyjrzeć się śródziemnomorskiej roślinności, zmieniającej się na Sycylii piętrowo, w zależnie od wysokości terenu.
Podoba Ci się ten tekst? Powiedz o tym innym na Facebooku
lub na Google+
fot: Halina Puławska
Sycylia. Roślinny krajobraz od morza po góry
Tak kwitną kapary.
  • Sycylia. Roślinny krajobraz od morza po góry
  • Sycylia. Roślinny krajobraz od morza po góry
  • Sycylia. Roślinny krajobraz od morza po góry
  • Sycylia. Roślinny krajobraz od morza po góry
  • Sycylia. Roślinny krajobraz od morza po góry
  • Sycylia. Roślinny krajobraz od morza po góry
  • Sycylia. Roślinny krajobraz od morza po góry
  • Sycylia. Roślinny krajobraz od morza po góry
  • Sycylia. Roślinny krajobraz od morza po góry
  • Sycylia. Roślinny krajobraz od morza po góry
  • Sycylia. Roślinny krajobraz od morza po góry
  • Sycylia. Roślinny krajobraz od morza po góry
  • Sycylia. Roślinny krajobraz od morza po góry
  • Sycylia. Roślinny krajobraz od morza po góry
  • Sycylia. Roślinny krajobraz od morza po góry
  • Sycylia. Roślinny krajobraz od morza po góry
  • Sycylia. Roślinny krajobraz od morza po góry
  • Sycylia. Roślinny krajobraz od morza po góry
  • Sycylia. Roślinny krajobraz od morza po góry
  • Sycylia. Roślinny krajobraz od morza po góry

Sycylia ma krajobraz w przeważającej części wyżynno-górzysty. Na zajmowanej przez nią powierzchni 25 462 km kw. 62 procent zajmują wyżyny, 24 – góry, a tylko 14 – niziny, z których największą (430 km kw.) jest Nizina Katańska (Piana di Catania), położona między południowym stokiem Etny a podnóżem gór – Monti Iblei.

Jest niziną aluwialną, przez którą przepływają większe rzeki Sycylii, w tym najdłuższa – Simento. Dzięki tym warunkom Nizina Katańska jest głównym terenem uprawnym wyspy. Drugą, równie ważną dla rolnictwa sycylijskiego jest Conca d’Oro – Złota Muszla – w pobliżu Palermo, zajmująca powierzchnię 100. km kw.

Chleb św. Jana

Zanim pójdziemy w gaje i na uprawne pola, a potem na targ warto przyjrzeć się śródziemnomorskiej roślinności, zmieniającej się piętrowo, w zależności od wysokości terenu. I tak, w pasie przybrzeżnym, nadmorskim, na którym przed tysiącami lat rosły lasy dębowe, rozciąga się wtórny, wiecznie zielony las śródziemnomorski, twardolistny, zaroślowy – to pas makii śródziemnomorskiej. W wilgotniejszych siedliskach, na wysokości do 200 m n.p.m., królują drzewa oliwne i drzewa karobowe (Ceratonia siliqua) zwane szarańczynem strąkowym, których owoce – strąki z nasionami nazywane są chlebem świętojańskim. Według biblijnych badaczy szarańcza, którą żywił się Jan Chrzciciel, była w rzeczywistości strąkami drzewa karobowego. Stąd nazwa – chleb świętojański. Ale drzewo to, a właściwie nasiona mające wyjątkową cechę; są jednakowe – wszystkie, o masie około 0,2 grama, stały się dzięki tej właściwości jednostką masy przy określaniu wielkości kamieni i pereł oraz czystości złota. To po prostu karat. Nazwa pochodzi od francuskiego carat, a ta z kolei od greckiego kerátion oznaczającego owoc karobu.

Na suchych siedliskach makia przeistacza się w prerię śródziemnomorską, a na glebach wapiennych – w garig. Tereny te zajmują aromatyczne i zielne krzewinki: rozmarynu, tymianku, lawendy, szałwii czy macierzanki. Natknąć się można na osty i na – wyglądający z pozoru na dziki koper – Ferula communis, imponujący z żółtymi baldachami, który bardzo szybko rośnie i w mig dojrzewa, osiągając nawet 2,5 metra wysokości. Nie pachnie (dziki koper pachnie anyżem) i jest rośliną niejadalną, a w częściach trującą. Z suchych badyli, długich lekkich łodyg wyrabia się taborety i stołki w kształcie sześcianu zwane na Sycylii furrizzi lub furrizzuoli.

Eukaliptusy i dęby korkowe

Powyżej – na wysokości do 800 m n.p.m. rosną między innymi dęby – ciernisty i ostrolistny, wawrzyn szlachetny, krzewy mirtu, chruścina jagodowa (Arbutus unedo), znana jako drzewo poziomkowe lub truskawkowe i wrzosiec drzewiasty (Erica arborea) – ciekawy, dochodzący do 3 m wysokości krzew mający drewno znane jako korzeń wrzośca tak twarde i odporne na wysokie temperatury, że używa się je do wyrobu fajek i rękojeści noży. Nie brakuje krzewów oleandrów, znanego nam, żółto kwitnącego żarnowca miotlastego (Cytisus scoparius) – „miotły”. Rosną drzewa eukaliptusowe z wiecznie zielonymi aromatycznymi liśćmi i dęby korkowe (Quercus suber), z którego kory wyrabia się korek (nota bene największym producentem korka na świecie – ok. 50 procent – jest Portugalia).

Krajobraz nadmorskiej, głównie zachodniej części Sycylii w okolicy Agrigento, Trapani i Palermo rozświetlają złotozielone baldachy wilczomleczy (Euforbia bivonae), wysokich do 1,5 m krzewów z czerwonymi gałęziami. Burzą białych kwiatów okrywają się w lutym drzewa migdałowe (Prunus dulcis) na wzgórzach koło Noto i w Agrigento, gdzie co roku odbywa się w okresie kwitnienia festiwal Sagra del Mandorlo in Fiore. Kwitnie w tym czasie i mimoza i jaśmin (Jasminum)  z rodziny oliwkowatych. Rośnie w lasach jesion mannowy (Fraxinus ornus), który jest również uprawiany właśnie dla manny, soku wypływającego z naciętej kory, krystalizujący się na powietrzu. Jest słodki.

Pistacja kleista, czyli łzy z Chios

W makii spotkamy też pistację kleistą albo lentyszek (Pistacia lenticus), wydzielającą z naciętej kory balsam – żywicę zwaną mastyksem, a ładniej „łzami Chios”. Łzy, bo żywica wycieka z drzewa małymi jak łzy kroplami, a Chios, bo choć pistacja występuje od Portugalii po Indie, to mastyks z drzew na wyspie Chios, mający reputację od starożytności, jest najczystszy. Kultura mastyksu z Chios została w 2014 r. wpisana na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO.

Czytaj dalej - strony: 1 2
Dodano: 3 października 2017; Aktualizacja 21 października 2017;
 

Komentarze: brak

Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)
Zobacz, gdzie to jest

Napiszmy razem przewodnik

Dlaczego otwarty? Bo jego pisanie nigdy się nie kończy... Bo może go pisać każdy, także Ty...

przyślij swój tekst i zdjęcia

Jak Wam się podoba?

Co Ci się podoba w Otwartym Przewodniku? Co denerwuje, drażni, przeszkadza? Jakie elementy rozwinąć, by było jeszcze ciekawiej?

Czekamy na Twoją opinię...
Obserwuj stronę na Google+
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!

Ta strona używa cookies. Można zmienić ich ustawienia w przeglądarce. Dowiedz się więcej o naszej Polityce Cookies

..

Zamknij

Zamknij