Ulucz
Samotna cerkiewka na leśnej polanie

Do niedawna uczeni uważali, że cerkiew w Uluczu powstała w latach 1510-17. To oznaczałoby, że jest najstarszą drewnianą cerkwią w Polsce. Jednak badania dendrologiczne wykazały, że jest ona o półtora wieku młodsza.
Podoba Ci się ten tekst? Powiedz o tym innym na Facebooku
fot: Małgorzata Raczkowska
Ulucz. Samotna cerkiewka na leśnej polanie
Dachy i kopuła nad nawą kryte są gontem, podobnie część ścian. Całą konstrukcję otaczają soboty połączone z szerokimi podcieniami przed babińcem.
  • Ulucz. Samotna cerkiewka na leśnej polanie
  • Ulucz. Samotna cerkiewka na leśnej polanie
  • Ulucz. Samotna cerkiewka na leśnej polanie
  • Ulucz. Samotna cerkiewka na leśnej polanie
  • Ulucz. Samotna cerkiewka na leśnej polanie
  • Ulucz. Samotna cerkiewka na leśnej polanie
  • Ulucz. Samotna cerkiewka na leśnej polanie
  • Ulucz. Samotna cerkiewka na leśnej polanie
  • Ulucz. Samotna cerkiewka na leśnej polanie
  • Ulucz. Samotna cerkiewka na leśnej polanie
  • Ulucz. Samotna cerkiewka na leśnej polanie
  • Ulucz. Samotna cerkiewka na leśnej polanie
  • Ulucz. Samotna cerkiewka na leśnej polanie

Cerkiewka stoi samotna na leśnej polanie. Dlaczego zbudowano ją w głuszy? Rzeczywiście plan był inny. Miała stanąć we wsi nad rzeką?

Gdy zgromadzono materiały i już planowano budowę, ciężkie jodłowe bale nagle znikły. Znaleziono je na wzgórzu. Niemałym trudem zniesiono z powrotem, ale nadprzyrodzona siła znów przeniosła drewniane kłody. I jeszcze raz. Aż w końcu zrezygnowano z walki: cerkiew stanęła w miejscu ?wybranym?.

Młodsza niż myślano

Do niedawna uczeni uważali, że cerkiew w Uluczu powstała w latach 1510-1517. To oznaczałoby, że jest najstarszą drewnianą cerkwią w Polsce. Jednak badania dendrologiczne wykazały, że jest ona o półtora wieku młodsza, powstała w roku 1659.  Nie zmienia to jednak faktu, że jest jedną z najpiękniejszych, w dodatku stoi w urokliwym miejscu, na wzgórzu nad Sanem.

Klasztorna i obronna

Cerkiew powstała jako świątynia należąca do monastyru bazylianów. Klasztor otoczony był dwoma pierścieniami kamiennych murów obronnych z bramami wejściowymi i z drewnianymi wieżami.  Gdy w XVIII w bazylianie opuścili Ulucz, cerkiew stała się parafialną i służyła mieszkańcom wsi w większości greckokatolickim. Po 1947 r., gdy ukraińskich mieszkańców Ulucza wysiedlono do Związku Radzieckiego, cerkiew zaczęła podupadać ? stopniowo rozkradano ją i dewastowano. Wyposażenie trafiło do Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku, a sama budowla pod opiekę tego skansenu. Wyremontowano ją i zadbano. I taki stan pozostał do dziś.

Pusto we wnętrzu

Świątynia ma konstrukcję zrębową, bryła podzielona jest na trzy części: prezbiterium, nawę i babiniec. Po obu stronach prezbiterium są dwa pomieszczenia pastoforia ? służące przygotowaniu duchownych do nabożeństwa. To rzadkość, budowano je tylko w najstarszych cerkwiach. Dachy i kopuła nad nawą kryte są gontem, podobnie część ścian. Całą konstrukcję otaczają soboty połączone z szerokimi podcieniami przed babińcem ? to dookolny daszek, pod którym noc mogli spędzić wierni, którzy na nabożeństwo przyszli z daleka dzień wcześniej ? w sobotę. Wnętrze dość puste, zachowały się jedynie fragmenty polichromii z czasów budowy. Przed cerkwią ustawiono tablicę poświęconą pochodzącemu z pobliskiej wsi Jawornik Ruski księdzu Michałowi Werbyckiemu, autorowi muzyki do hymnu narodowego Ukrainy. Na przycerkiewnym cmentarzu zobaczymy kilka ciekawych starych kamiennych nagrobków.

Warto wiedzieć

* Zwiedzanie wnętrza jest możliwe, po telefonicznym uzgodnieniu z opiekunem cerkwi: klucz w domu przy wjeździe do wsi od strony Dobrej (Ulucz 16, tel.:  345 234 234).
* Dojazd z Sanoka przez Mrzygłód i Dobrą (21 km). Z Rzeszowa przez Dynów (60 km). Ulucz leży w woj. podkarpackim, w powiecie brzozowskim, w gminie Dydnia.
* Aby dojść do drewnianej świątyni, trzeba zostawić samochód w dolinie, na parkingu. Stąd wspinamy się stromą ścieżką na szczyt zalesionego wzgórza Dębnik (po tutejszemu Dubnyk). Wznosi się ono ok. 70 metrów ponad dolinę Sanu, na wysokość 344 m n.p.m. Po drodze mijamy murowana kapliczkę postawiona tu z okazji zniesienia pańszczyzny w 1848 r.

Dodano: 15 grudnia 2018; Aktualizacja 27 grudnia 2018;
 
Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)

Pisz razem z nami

Dlaczego otwarty? Bo jego pisanie nigdy się nie kończy... Bo może go pisać każdy, także Ty...

przyślij swój tekst i zdjęcia
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!
Zamknij