Stary Sącz
Wokół trochę za dużego rynku

Rynek ma niemal hektar powierzchni. Przez kilka wieków nie miał trwałej nawierzchni, pokryty był żwirem. Granitowymi otoczakami zaczęto wykładać go dopiero w 1861 r. i trwało to…11 lat.
Podoba Ci się ten tekst? Powiedz o tym innym na Facebooku
lub na Google+
fot: Cezary Rudziński
Stary Sącz. Wokół trochę za dużego rynku
To jeden z efektów rewaloryzacji rynku w latach 2006-2007 z dofinansowaniem Unii Europejskiej.
  • Stary Sącz. Wokół trochę za dużego rynku
  • Stary Sącz. Wokół trochę za dużego rynku
  • Stary Sącz. Wokół trochę za dużego rynku
  • Stary Sącz. Wokół trochę za dużego rynku
  • Stary Sącz. Wokół trochę za dużego rynku
  • Stary Sącz. Wokół trochę za dużego rynku
  • Stary Sącz. Wokół trochę za dużego rynku
  • Stary Sącz. Wokół trochę za dużego rynku
  • Stary Sącz. Wokół trochę za dużego rynku
  • Stary Sącz. Wokół trochę za dużego rynku

Centralnym punktem gminnego, nieco ponad 9-tysięcznego miasta Stary Sącz jest historyczny rynek. Trochę chyba zbyt rozległy – ma niemal hektar powierzchni, jak na jego zabudowę.

Stoją przy nim tylko 22 domy, o trzy mniej niż przed pożarem w 1795 roku. Zbudowano je przeważnie na piwnicach i fundamentach spalonych kamienic.

Raczej w parterze

Poza Domem na Dołkach, który jako jedyny zachował się z wcześniejszej zabudowy, a którego nazwa pochodzi od dawnego aresztu miejskiego (obecnie Muzeum Regionalne) i najbardziej obecnie okazałym piętrowym budynkiem restauracji „Marysieńka” i jeszcze dwoma we wschodniej i północnej pierzei, wszystkie są parterowe. Część z mieszkalnymi mansardami, reszta ze strychami. Warto zwrócić uwagę na narożny dom z podcieniami (nr 11) – rodzinny malarza Jana Nepomucena Danielskiego (1783-1844), obecnie wykorzystywany jako placówka handlowa. Charakterystyczną bramę wjazdową ma dom nr 14 z piwnicą wyciętą w stronę rynku, obecnie bar „Pod Dzwonkiem”.

W dwu innych urodzili się m.in. ks. Leopold Kmietowicz, jeden z przywódców powstania chochołowskiego oraz znakomity filozof i kapłan, ks. prof. Józef Tischner. Podobne są budynki w całym mieście zbudowanym na planie zgodnym z prawem magdeburskim: z ośmioma ulicami odchodzącymi z rynku zgodnie ze stronami świata, po dwie z każdego rogu. I po pięć ulic biegnących z północy na południe i ze wschodu na zachód. Budynków piętrowych poza rynkiem jest zaledwie kilka, m.in. dawny Sokoła, obecnie Starosądeckie Centrum Kultury i Sztuki im. Ady Sari.

Wielki, wybrukowany kocimi łbami

Do wielkiego pożaru przed ponad dwoma wiekami, na środku rynku stał duży i ładny ratusz zbudowany w 1750 roku, nie został odbudowany jednak po pożarze w 45 lat później. Jego replika stoi w Miasteczku Galicyjskim w Nowym Sączu, o którym napiszę osobno. Obok niego było i jest miejsce targowe, rosną cztery stare piękne lipy. Nawierzchnia wybrukowana jest „kocimi łbami” – granitowymi otoczakami naniesionymi z gór przez wody Dunajca. To jeden z efektów rewaloryzacji rynku w latach 2006-2007 z pomocą środków Unii Europejskiej.

Jako ciekawostkę przytoczę, że przez kilka wieków rynek nie miał trwałej nawierzchni, pokryty był żwirem. Granitowymi otoczakami zaczęto wykładać go dopiero w 1861 r. i trwało to…11 lat.

Pomnik historii

Ze względu na zachowaną średniowieczną zabudowę, już w 1954 r. Stary Sącz uznano za rezerwat urbanistyczny. Zabytkowa gotycka z XIV wieku, przebudowana w połowie XVII w., jest fara p.w. św. Elżbiety Węgierskiej. Na uwagę w niej zasługuje przede wszystkim kilka barokowych ołtarzy, dwie kaplice oraz ambona. Trzeci z tutejszych kościołów. p.w. św. Rocha i św. Sebastiana, wczesnobarokowy, wzniesiony w latach 1643-1644 na planie prostokąta, stoi na starym cmentarzu.

Numerem jeden wśród starosądeckich zabytków i atrakcji, jest klasztor sióstr klarysek oraz przyklasztorny kościół pw. św. Trójcy i św. Klary. Zaliczany do najcenniejszych założeń klasztornych w Polsce i w 2018 roku wpisany, wraz z zespołem staromiejskim, na listę „100 Pomników Historii na stulecie odzyskania niepodległości”. Klasztor ufundowała w 1280 r., po śmierci męża, księcia Bolesława Wstydliwego, księżna i późniejsza święta Kinga. Zrzekła się na jego rzecz swoich posiadłości sądeckich: miasta Sącz i 28. wsi oraz wstąpiła do tego klasztoru. Ale o nim napiszę osobno.

Dodano: 28 marca 2019; Aktualizacja 5 kwietnia 2019;
 

Komentarze: brak

Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)
Zobacz, gdzie to jest

Napiszmy razem przewodnik

Dlaczego otwarty? Bo jego pisanie nigdy się nie kończy... Bo może go pisać każdy, także Ty...

przyślij swój tekst i zdjęcia

Jak Wam się podoba?

Co Ci się podoba w Otwartym Przewodniku? Co denerwuje, drażni, przeszkadza? Jakie elementy rozwinąć, by było jeszcze ciekawiej?

Czekamy na Twoją opinię...
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!

Ta strona używa cookies. Można zmienić ich ustawienia w przeglądarce. Dowiedz się więcej o naszej Polityce Cookies

..

Zamknij

Zamknij