Kalisz
Szczypiorno, szczypiorniak i legioniści

W piłkę legioniści internowani w Szczypiornie (dziś przedmieście Kalisza) zaczęli grać jesienią 1917 roku. Historycy na różne sposoby domyślają się, co było pierwowzorem tej gry. A może legioniści sami ją wymyślili i nazwali szczypiorniak?
Podoba Ci się ten tekst? Powiedz o tym innym na Facebooku
Sprawdź nasz Instagram
fot: Waldemar Rusek
Kalisz. Szczypiorno, szczypiorniak i legioniści
Obóz jeniecki założono w ramach przygotowań do ofensywy na froncie wschodnim. Ulokowano go przy szosie Kalisz-Skalmierzyce, po prawej stronie, w miejscu dzisiejszego kościoła p.w. Podwyższenia Krzyża św. pod adresem ul. Wrocławska 209.
  • Kalisz. Szczypiorno, szczypiorniak i legioniści
  • Kalisz. Szczypiorno, szczypiorniak i legioniści
  • Kalisz. Szczypiorno, szczypiorniak i legioniści
  • Kalisz. Szczypiorno, szczypiorniak i legioniści
  • Kalisz. Szczypiorno, szczypiorniak i legioniści
  • Kalisz. Szczypiorno, szczypiorniak i legioniści
  • Kalisz. Szczypiorno, szczypiorniak i legioniści
  • Kalisz. Szczypiorno, szczypiorniak i legioniści
  • Kalisz. Szczypiorno, szczypiorniak i legioniści

Od sierpnia roku 1914 Legiony Polskie skupiały ochotników walczących u boku Austro-Węgier i Niemiec przeciwko Rosji. Inicjatorem ich powstania i dowódcą był Józef Piłsudski.

Początkowo legiony podporządkowane były armii austro-węgierskiej a od 10 kwietnia roku 1917 przeszły pod rozkazy armii niemieckiej i zostały przekształcone w Polską Siłę Zbrojną.

Bez przysięgi

Proces przekształcenia został przerwany w lipcu 1917 roku. Powodem był tekst przysięgi, jaką mieli złożyć legioniści pochodzący z Królestwa Polskiego. Zawierał on drażliwe sformułowania o wiernym dotrzymaniu braterstwa broni wojskom Niemiec i Austrio-Węgier oraz państw z nimi sprzymierzonych, a sama przysięga miała zostać złożona królowi polskiemu – którego nie było.

Jednak prawdziwą przyczyną odmowy były sprawy polityczno-wojskowe. Piłsudski uważał, że po wybuchu rewolucji w Rosji i przystąpieniu Stanów Zjednoczonych do wojny po stronie koalicji należało wycofać się z sojuszu z państwami centralnymi. Dlatego wydał tajne polecenie, żeby legioniści odmówili składania przysięgi. Nie złożyło jej więc 166 oficerów i 3509 podoficerów i szeregowców w jednostkach liniowych oraz 15 oficerów i 1220 podoficerów i szeregowców w jednostkach pomocniczych.

Internowani w Szczypiornie

I choć nie wszyscy odmówili składania przysięgi, to ci którzy to zrobili zostali internowani przez Niemców. Przy granicy prusko-rosyjskiej, która przebiegała między Skalmierzycami a Kaliszem był Obóz Jeniecki Skalmierzyce (Kriegsgefangenenlager Skalmierschütz) założony przez Niemców w roku 1915. Znajdował się on we wsi Szczypiorno znajdującej się po rosyjskiej stronie granicy. Od roku 1976 to dzielnica Kalisza. Uwaga! Niektórzy krewni jeńców szukają obozu w Skalmierzycach. Tu co prawda był obóz w dzisiejszej szkole, ale dopiero podczas II wojny światowej.

Obóz jeniecki założono w ramach przygotowań do ofensywy na froncie wschodnim. Ulokowano go przy szosie Kalisz-Skalmierzyce, po prawej stronie, w miejscu dzisiejszego kościoła p.w. Podwyższenia Krzyża św. pod adresem ul. Wrocławska 209. Podzielony był na kwadraty oddzielone od siebie drutami kolczastymi. Miał kształt nieregularnego prostokąta i powierzchnię ok. 40 ha. Składał się z czterech podobozów (A, B, C, D) przeznaczonych dla jeńców. Były w nim baraki szpitalne, kaplice, kostnice, magazyny, budynki gospodarcze, w których hodowano zwierzęta, kuchnie, łaźnie, mała elektrownia, ujęcia wody, ubikacje, kantyny, itd.

Dwa zgrupowania

Obóz w Szczypiornie miał być kwarantanną dla jeńców z różnych państw Europy. Początkowo byli w nim tylko Rosjanie pracujący w rolnictwie i w przemyśle. Później przywieziono tu Anglików, Francuzów, Amerykanów, Rumunów, Serbów i innych. Przebywała w nim Aleksandra Piłsudska w latach 1915-16 jako więzień polityczny. W roku 1917 obóz podzielono na dwie części. W jednej osadzeni byli jeńcy z wymienionych krajów, do drugiego obozu skierowano legionistów z I i II brygady którzy odmówili przysięgi Niemcom, w liczbie około 3500 ludzi. Dla nich przeznaczono obóz C. Składał się on z 10 bloków. Jeden blok tworzyło 5 baraków, a jeden barak miał dwie sale.

Czytaj dalej - strony: 1 2 3
Dodano: 16 kwietnia 2019; Aktualizacja 16 czerwca 2019;

Zajrzyj na te strony:

  • Może i ty znajdziesz tu swojego krewnego? Przeczytaj spis pochowanych osób na cmentarzu na Majkowie

Komentarze: 1

    Waldemar , autor, 19 kwietnia 2019 @ 17:36

    Opis zdjęć :
    foto 01 i 02 kościół w miejscu obozu jenieckiego w Szczypiornie , foto 03 , 04, 05 cmentarz w Szczypiornie dziś zwany Ukraińskim , foto 06 pomnik przed IV liceum na ulicy Widok w Kaliszu , foto 07 i 08 miejsce pochówku 7 legionistów na Cmentarzu Miejskim w Kaliszu , foto 09 fragment Cmentarza Majków .

Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)

Pisz razem z nami

Dlaczego otwarty? Bo jego pisanie nigdy się nie kończy... Bo może go pisać każdy, także Ty...

przyślij swój tekst i zdjęcia
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!
Zamknij