Zlin
Jak szewc Baťa miasto zbudował

Tomasz Bat’a przekształcił to morawskie miasteczko w duży ośrodek przemysłowy zabudowany jak gdyby klockami. Pomagał mu fakt, ze w roku 1923 wybrano go na starostę którym pozostał aż do śmierci.
Podoba Ci się ten tekst? Powiedz o tym innym na Facebooku
lub na Google+
fot: Cezary Rudziński
Zlin. Jak szewc Baťa miasto zbudował
Z dziedzictwem tego niezwykłego fabrykanta można obecnie zapoznać się w MJVM, jak w skrócie nazywane jest tutejsze Muzeum Jihovýchodní Moravy, czyli Muzeum Moraw południowo-wschodnich, w dwu historycznych budynkach
  • Zlin. Jak szewc Baťa miasto zbudował
  • Zlin. Jak szewc Baťa miasto zbudował
  • Zlin. Jak szewc Baťa miasto zbudował
  • Zlin. Jak szewc Baťa miasto zbudował
  • Zlin. Jak szewc Baťa miasto zbudował
  • Zlin. Jak szewc Baťa miasto zbudował
  • Zlin. Jak szewc Baťa miasto zbudował
  • Zlin. Jak szewc Baťa miasto zbudował
  • Zlin. Jak szewc Baťa miasto zbudował
  • Zlin. Jak szewc Baťa miasto zbudował
  • Zlin. Jak szewc Baťa miasto zbudował
  • Zlin. Jak szewc Baťa miasto zbudował
  • Zlin. Jak szewc Baťa miasto zbudował
  • Zlin. Jak szewc Baťa miasto zbudował
  • Zlin. Jak szewc Baťa miasto zbudował
  • Zlin. Jak szewc Baťa miasto zbudował
  • Zlin. Jak szewc Baťa miasto zbudował
  • Zlin. Jak szewc Baťa miasto zbudował
  • Zlin. Jak szewc Baťa miasto zbudował

Niespełna 80-tysięczny Zlin na Morawach jest miastem niezwykłym. Nie ma takiego drugiego nie tylko w Republice Czeskiej, ale i w innych krajach.

Zbudował je jeden skromny szewc, później twórca światowego obuwniczego imperium, fabrykant Tomasz Bat’a (1876-1932). O tej stolicy kraju (województwa) zlińskiego, mieście uniwersyteckim z bogatą ofertą kulturalną pisałem niedawno. Przypomnę więc tylko kilka podstawowych faktów.

Metryka od 1322 roku

Pierwsza pisana wzmianka o osadzie Zlin, później, przez kilka wieków, niewielkim morawskim miasteczku rzemieślniczym i centrum osadnictwa wołoskiego, pochodzi z roku 1322, gdy kupiła ją królowa Eliška i podarowała klasztorowi w Brnie. Osada otrzymała w 1397 roku prawa miejskie z prawem organizowania jarmarków i warzenia piwa. Stała się siedzibą feudalnego „państewka” należącego kolejno do kilku magnackich rodów.Ostatnim, był brneński kupiec Leopold Haupt, od którego odkupione ono zostało przez miasto Zlin dopiero w 1929 roku, gdy jego starostą był tenże fabrykant Tomasz Bat’a. To on, wraz z bratem Antoninem i siostrą Anną założyli w 1894 roku w tym miasteczku fabrykę butów, która rozrosła się w potężny międzynarodowy koncern. Tomasz, który po śmierci brata w 1908 r. został jedynym właścicielem fabryki, miał wizję rozwoju i jej i miasta zgodnie z ówczesnymi światowymi trendami architektury funkcjonalnej. Korzystał w tym z doradztwa słynnych architektów, m.in. Le Corbusiera.

Dwa spojrzenia

To chyba z Tomaszem, albo jego następcą, Janem Antoninem Bat’ą, związana jest znana historyjka wysłania do Afryki dwu pracowników aby zbadali perspektywy sprzedaży butów. „Nie ma żadnych szans – telegrafował jeden – tutaj wszyscy chodzą boso”. „Fantastyczne perspektywy – ocenił drugi – tutaj wszyscy chodzą boso”.

Od miasteczka do ośrodka przemysłowego

Tomasz Bat’a przekształcił to morawskie miasteczko w duży ośrodek przemysłowy zabudowany jak gdyby klockami. Zarówno budynki fabryczne, jak i domy mieszkalne z ogródkami w osiedlach dla kadry i robotników, mają bowiem kształt prostopadłościanów. Jedne leżą, inne stoją. Zwłaszcza interesujący jest drugi w Europie pod względem wysokości (77,5 m) w momencie wzniesienia go, tutejszy „drapacz chmur”. Budynki fabryczne otrzymywały też, umieszczone na nich, wielkie numery. W rozbudowie miasta, finansowanej głównie przez jego zakłady, pomagał Tomaszowi Bat’a wybór w roku 1923 na starostę, którym pozostał aż do śmierci w 9 lat później.

Sławne „klocki”

Efekty miastotwórczej działalności jego, oraz następców w kierowaniu zakładami, najlepiej widać z platform widokowych na głównym budynku Uniwersytetu Tomasza Bat’a otwartego w 2001 roku, oraz wspomnianego „drapacza chmur”.

Czytaj dalej - strony: 1 2
 

Komentarze: brak

Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)
Zobacz, gdzie to jest

Napiszmy razem przewodnik

Dlaczego otwarty? Bo jego pisanie nigdy się nie kończy... Bo może go pisać każdy, także Ty...

przyślij swój tekst i zdjęcia

Jak Wam się podoba?

Co Ci się podoba w Otwartym Przewodniku? Co denerwuje, drażni, przeszkadza? Jakie elementy rozwinąć, by było jeszcze ciekawiej?

Czekamy na Twoją opinię...
Obserwuj stronę na Google+
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!

Ta strona używa cookies. Można zmienić ich ustawienia w przeglądarce. Dowiedz się więcej o naszej Polityce Cookies

..

Zamknij

Zamknij