Debreczyn
W duchu węgierskiego protestantyzmu

Debreczyn niezmiennie pozostaje oczywiście duchowym sercem kalwinizmu na Węgrzech. Dziś skupia się on generalnie na wschodzie kraju. I jest drugim największym w kraju wyznaniem po rzymskim katolicyzmie.
Podoba Ci się ten tekst? Powiedz o tym innym na Facebooku
Sprawdź nasz Instagram
fot: Jarosław Swajdo
Debreczyn. W duchu węgierskiego protestantyzmu
Wielki Kościół Reformowany, największy protestancki zbór na Węgrzech, w swej obecnej architektonicznej postaci z imponującą klasycystyczną fasadą powstał między 1805 a 1824 r.

Usadowiony we wschodniej części Wielkiej Niziny Węgierskiej, tym samym u wschodnich krańców Węgier, około 230 km na wschód od Budapesztu a zaledwie 35 km na zachód od państwowej granicy z Rumunią, jest Debreczyn przy swych ciut ponad 200 tysiącach mieszkańców drugim obecnie co do wielkości miastem tego kraju.

Stanowi stolicę komitatu Hajdú-Bihar oraz centrum unijnego regionu statystycznego Észak-Alföld (Północna Nizina). W dobie reformacji miasto stało się jednym z bastionów protestantyzmu w tej części Europy. Określano je takimi mianami jak kalwiński Rzym lub Genewa Węgier (Genewa to jak wiadomo miejsce, gdzie swe religijne i społeczne teorie wcielał w życie Jan Kalwin, jeden z naczelnych teologów protestanckich, obok Lutra i Zwingliego). W środku miasta, w rejonie Kossuth tér i Kálvin tér, wyrasta Wielki Kościół Reformowany (Református Nagytemplom). Czyni on sobą symbol tak Debreczyna jak też całego węgierskiego kalwinizmu i protestantyzmu.

Wpierw wielkonizinne targowisko

Nazwa miasta wykazuje konotacje kipczacko-tureckie (choć, jak w przypadku mnóstwa toponimów na Węgrzech, nie można chyba też wykluczyć etymologii słowiańskiej). Osada powstała w średniowieczu ze scalenia trzech sąsiednich wiosek, jako punkt obsługowy dla rozległych nizinnych terenów rolnych i hodowlanych, po XIII-wiecznych inwazjach mongolskich notując przyśpieszony rozwój.

Ludwik Andegaweński (Nagy Lajos) przyznał jej w 1361 roku prawa miasta rolniczego inaczej miasta targowego (mezőváros, Marktstadt). Przy targowiskach zakwitła wytwórczość. U schyłku epoki obecnych było pół setki różnych rzemiosł, zrzeszonych w kilkunastu cechach. Z wielkich imprez targowych miasto słynęło przez długie stulecia. Świadectwem tego to reprezentacyjna Piac utca. Czyli ulica Rynkowa vel ulica Targowa. Przecinająca niemal całe miasto z południa na północ jego oś urbanistyczna.

Bliskość Siedmiogrodu

W XVI wieku miasto znalazło się w obrębie tzw. Partium (Részek). Tak identyfikowano obszar kilku środkowych i wschodnich węgierskich komitatów na wschód od Cisy, wciśnięty pomiędzy trzy byty polityczne, na jakie po klęsce 1526 pod Mohaczem a następnie zdobyciu 1541 Budy przez Turków rozpadły się wtedy Węgry. Był to zatem styk posiadłości habsburskich (Królestwo Węgier), ottomańskich i siedmiogrodzkich (Wschodnie Królestwo Węgier, od 1570 roku Księstwo Siedmiogrodu; w dependencji względem Imperium Osmańskiego). Partium stało pod zwierzchnictwem Siedmiogrodu. Sytuacja owa w pewnym sensie podnosiła dotąd politycznie niespecjalnie wysoką rangę miasta. Umożliwiła też stanie się przez Debreczyn przodującym ośrodkiem (silnej) węgierskiej reformacji.

Czytaj dalej - strony: 1 2 3
Dodano: 20 września 2019; Aktualizacja 30 września 2019;
 
Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)

Pisz razem z nami

Dlaczego otwarty? Bo jego pisanie nigdy się nie kończy... Bo może go pisać każdy, także Ty...

przyślij swój tekst i zdjęcia
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!
Zamknij