Zamość
Miasto idealne na liście UNESCO

Jan Zamoyski, kanclerz i hetmanem wielki koronny, postanowił zbudować miasto idealne. Miasto, o jakim od tysiącleci śnili filozofowie. I chyba mu się to udało, bo koncepcją architektoniczną Zamościa i architekturą poszczególnych budowli zachwycamy się do dziś.
Podoba Ci się ten tekst? Powiedz o tym innym na Facebooku
Sprawdź nasz Instagram
fot: Małgorzata Raczkowska
Zamość. Miasto idealne na liście UNESCO
Rynek otaczają podcieniowe kamieniczki, a nad nim dominuje bryła ratusza z 52-metrową wieżą i dwuskrzydłowymi schodami.
  • Zamość. Miasto idealne na liście UNESCO
  • Zamość. Miasto idealne na liście UNESCO
  • Zamość. Miasto idealne na liście UNESCO
  • Zamość. Miasto idealne na liście UNESCO
  • Zamość. Miasto idealne na liście UNESCO
  • Zamość. Miasto idealne na liście UNESCO
  • Zamość. Miasto idealne na liście UNESCO
  • Zamość. Miasto idealne na liście UNESCO
  • Zamość. Miasto idealne na liście UNESCO
  • Zamość. Miasto idealne na liście UNESCO
  • Zamość. Miasto idealne na liście UNESCO
  • Zamość. Miasto idealne na liście UNESCO
  • Zamość. Miasto idealne na liście UNESCO
  • Zamość. Miasto idealne na liście UNESCO
  • Zamość. Miasto idealne na liście UNESCO
  • Zamość. Miasto idealne na liście UNESCO
  • Zamość. Miasto idealne na liście UNESCO
  • Zamość. Miasto idealne na liście UNESCO
  • Zamość. Miasto idealne na liście UNESCO
  • Zamość. Miasto idealne na liście UNESCO
Uwaga! Materiał został zamieszczony w naszym portalu już ponad rok temu.
A świat się zmienia… Niektóre informacje praktyczne mogą okazać się nieaktualne!

Historii tego miasta nie zaczniemy frazą „już od najdawniejszych czasów”… Jego historia zaczyna się dokładnie 10 kwietnia 1580 roku, kiedy to Jan Zamoyski, kanclerz i hetmanem wielki koronny, postanowił zbudować miasto idealne. Miasto, o jakim od tysiącleci śnili filozofowie.

I chyba mu się to udało, bo koncepcją architektoniczną Zamościa i architekturą poszczególnych budowli zachwycamy się do dziś. A światowe uznanie Zamość znalazł w 1992 roku, kiedy to organizacja UNESCO wpisała Stare Miasto na listę Światowego Dziedzictwa Kultury, uznając je tym samym za jeden z najwspanialszych zespołów urbanistycznych na świecie.

Na surowym korzeniu

Jan Zamoyski miał lat 38 gdy postanowił zbudować miasto na surowym korzeniu. Dziś powiedzielibyśmy: w szczerym polu. Miejsce wybrał obronne, u zbiegu Wieprzca i Kalinowicy, ale – uwaga – na szlaku handlowym łączącym zachodnią i północną Europę z Morzem Czarnym. Skąd wziął osadników? Król Stefan Batory zwolnił przybywających do kanclerzowej inwestycji z czynszów, podatków i ceł w całym kraju na lat 25. Dał zezwolenie na zakładanie cechów, prawo składu, cotygodniowych targów i trzech jarmarków w roku. W 1589 r. miasto zostało stolicą Ordynacji (niepodzielnego klucza dóbr) Zamojskiej. Czegóż trzeba było więcej, by rosnąć w siłę? Chyba tylko szczęścia.

Jedna koncepcja, wiele kultur

A więc przybywali tu i żyli ze sobą w życzliwej tolerancji Polacy, Włosi, Niemcy, Rusini, Ormianie, Grecy i Żydzi. Wszystkie te nacje zaznaczyły swa obecność w detalu. Ale ta wielonarodowość i wielokulturowość nie naruszyły, ani nawet nie zakłóciły pierwotnej koncepcji przestrzennej Zamościa. Do dziś zachował się szachownicowy układ ulic Starego Miasta i trzy rynki: Wielki, Solny i Wodny. Autorem koncepcji urbanistycznej i wielu budynków (w tym słynnego ratusza i kolegiaty, obecnie katedry) był włoski architekt, urodzony w Padwie a zmarły w Zamościu – Bernardo Morando.

Co trzeba zobaczyć?

Na pewno Rynek, który jest jednym z najwspanialszych XVI-wiecznych placów w Europie. To kwadrat o boku 100 m, na którym krzyżują się główne osie miasta: reprezentacyjna i handlowa łącząca wszystkie wspomniane rynki. Rynek otaczają podcieniowe kamieniczki, a nad nim dominuje bryła ratusza z 52-metrową wieżą i dwuskrzydłowymi schodami. Latem w południe, z balkonu wieży ratuszowej trębacz gra hejnał, ale tylko w trzy strony świata. Ponoć Jan Zamoyski nie lubił Krakowa i trąbić w jego stronę zakazał…

Warto wiedzieć

* Na liście UNESCO widnieje Stare Miasto (o wymiarach 600 na 400 m), ale strefa ochrony konserwatorskiej obejmuje również fortyfikacje położone na przedpolu twierdzy, a jej granice wyznaczają ulice Peowiaków, Sadowa, rzeka Łabuńka, ulice Podwale i Okopowa. Ochronie podlega cały ten teren, a nie poszczególne obiekty. Te chronione są jako krajowe zabytki.
* Założenie staromiejskie otaczają umocnienia twierdzy Zamość, która powstawała i rozwijała się od XVI do XIX wieku. Teraz w części fortów jest galeria handlowa, część jest dostępna do zwiedzania, a przedpola twierdzy są doskonałym terenem spacerowym.
* Zamojskie Centrum Informacji Turystycznej i Historycznej mieści się na parterze Ratusza.

Zajrzyj na te strony:

 

Komentarze: 2

    Stasio_YT, 22 listopada 2019 @ 19:05

    lol

    Waldemar, 29 listopada 2019 @ 12:34

    Rejestr wpisanych zabytków na listę UNESCO z Zamościa wymienia 120 obiektów na zamojskim Starym Mieście , w tym rotundę oraz Park Miejski z kojcem . 121 Zabytkiem – otwierającym wykaz – jest „ Stare Miasto w obrębie fortyfikacji wraz ze wszystkimi budynkami murowanymi i drewnianymi , ruinami , drzewostanem oraz ulicami i placami publicznymi ”. We wspomnianej grupie 120. zabytków są wszystkie najważniejsze budowle Starego Miasta: katedra, ratusz, kościoły, synagoga, centralka i kilkadziesiąt kamienic .
    http://www.turystyka.zamosc.pl/pl/page/289/zamosc-w-pigulce.html

Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)

Pisz razem z nami

Dlaczego otwarty? Bo jego pisanie nigdy się nie kończy... Bo może go pisać każdy, także Ty...

przyślij swój tekst i zdjęcia
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!
Zamknij