Platerówka
Osadniczki na krańcu Polski

Autorka: Alicja Kliber
Zaczęły się pierwsze spotkania, potem wesela. Osadnicy ściągali do siebie rodziny. Wsie zaludniały się. Rodziły się dzieci, nowe pokolenie. Mundury zostały przeszyte na „cywilną” odzież. Po latach losy kobiet żołnierek doczekały się ekranizacji...
fot:
Platerówka. Osadniczki na krańcu Polski
Do 1945 roku historia wsi nie różniła się od innych w tej okolicy. XIII wieczny kościół, szkoła, XVI wieczny dwór o kształcie spichlerza
Uwaga! Materiał został zamieszczony w naszym portalu już ponad rok temu.
A świat się zmienia… Niektóre informacje praktyczne mogą okazać się nieaktualne!

Na południowo-zachodnim krańcu Polski, na Pogórzu Izerskim w powiecie Lubańskim, leży mała gmina Platerówka. Na południu na odcinku jednego kilometra dotyka granicy z Republiką Czeską.

W tym pięknie położonym miejscu, skąd z pól uprawnych można spoglądać na Góry Izerskie i Karkonosze, po II Wojnie Światowej rozpoczęła się historia, niepodobna do innych. Do 1945 roku historia wsi nie różniła się od innych w tej okolicy. XIII wieczny kościół, szkoła, XVI wieczny dwór o kształcie spichlerza (i taką funkcję również pełnił).

Prosto z wojska

W 1945 roku, kiedy ziemie te zostały przyłączone do Polski, rozpoczęło się zasiedlanie tych terenów przez ludność polską, a dokładnie przez wojskowe grupy osiedleńcze w miejsce wysiedlonych rodzin niemieckich. W wyniku zmian nazw miejscowości z koloniami i przysiółkami w 1962 roku — Zalipie Dolne zostało przemianowane na Platerówkę.

Z taką inicjatywą wyszła grupa 130 kobiet, które tu zamieszkały, a podczas II wojny światowej służyły w batalionie kobiecym im. Emilii Plater (polskiej bohaterki z czasów Powstania Listopadowego). Po zdemobilizowaniu kobiety osiadły na tym terenie, tworząc społeczność, którą połączyła wojenna historia. Obecnie w Platerówce pozostały już tylko dwie byłe „żołnierki”. W 1972 roku przed pierwszym spotkaniem „Platerówek” zbudowano tu drogę.

Znad Oki na Dolny Śląsk

Czytając wspomnienia osób, które pamiętają powojenne lata, przenoszę się w dawną rzeczywistość Przedgórza. Historia kobiet rozpoczęła się 3 czerwca 1943 roku w Sielcach pod Moskwą. Wtedy sformowano 1 Samodzielny Batalion Kobiecy im. Emilii Plater, wchodzący w skład 1 Dywizji piechoty im. Tadeusza Kościuszki. Do batalionu weszły młode dziewczęta z polskich rodzin wywiezionych na Sybir i do Kazachstanu, gdzie pracowały w kołchozach i przy wycince drzew w lasach. Wstąpienie do wojska było szansą na wyrwanie się z koszmarnej rzeczywistości i powrót do ojczyzny. Chętnych było bardzo wiele. Osoby, które nie miały 18 lat, mogły wstąpić do batalionu, uzyskując zaświadczenie o dobrym stanie zdrowia.

Tu było spokojnie, tylko czasem padały strzały, ale jako żołnierki, w pierwszych miesiącach musiały stać na warcie z karabinem i w mundurze. Broń zdały dopiero w listopadzie 1945 roku.

„Rzeczpospolita Babska”

Przyjeżdżającym przydzielano kilkunastohektarowe gospodarstwa z budynkami. Zwierzęta i drób zdobywano sukcesywnie. W pierwszych latach kobiety orały krowami. W sąsiednich wioskach osiedlili się mężczyźni, żołnierze. Zaczęły się pierwsze spotkania, potem wesela. Wesela były huczne, każdy przynosił na poczęstunek, to co miał. Toasty wznoszono „samogonem”. Po tygodniach całodziennej pracy, w soboty odbywały się potańcówki i inne rozrywki jak gry w karty, śpiewanie i wspominanie wojennych losów. Osadnicy zaczęli ściągać do siebie rodziny. Wsie zaludniały się. Rodziły się dzieci, nowe pokolenie. Mundury zostały przeszyte na „cywilną” odzież.

Mijały lata, a losy kobiet żołnierek doczekały się ekranizacji. Komedia obyczajowa „Rzeczpospolita babska” w reżyserii Hieronima Przybyły powstała w 1969 roku. Losy filmowych i prawdziwych bohaterek filmu różnią się od siebie, nie mniej jednak pokazują życie grupy kobiet, w małej wiosce w powojennej rzeczywistości. Obecnie w Szkole Podstawowej w Platerówce zorganizowana jest Izba Pamięci poświęcona bohaterkom wojennym, które swoje życie związały z tym miejscem.

Poczytaj więcej o okolicy:

Dodano: 28 października 2019; Aktualizacja 8 listopada 2019;
 
Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!