Bowsk
Siedziba książąt Kurlandii i Semigalii
O niespełna godzinę jazdy, prawie 70 km na południe od Rygi w Semigalii (Zemgale), leży liczące nieco poniżej 10 tys. mieszkańców, historyczne miasto Bauska.
Ma ono również starą polską nazwę: Bowsk. Od roku 1561 miasto, razem z całym księstwem Kurlandii i Semigalii (Inflanty) było lennem Rzeczypospolitej. Bowsk przez pewien okres był stolicą księstwa.
Pamiętają hrabiów Komorowskich
Bowsk nazywany bywa „Południową Bramą Łotwy”. Leży przy międzynarodowej szosie Via Baltica, a współcześnie jest siedzibą władz novadsu (hrabstwa), jednego z 36 w aktualnym podziale administracyjnym Łotwy.
W mieście znalazłem nawet informujący o tutejszych atrakcjach dosyć obszerny folder w języku polskim. Chyba dlatego, że Bowsk jest od 2007 roku miastem partnerskim naszego Rypina. W części tego folderu „Fakty i związki historyczne” przeczytałem m.in. ciekawą informację, którą zacytuję w całości:
„Łotwa ma bliskie związki z Polską, gdyż dwór w Kurmenie w okręgu bowskim od połowy XVII w. należał do polskich hrabiów Komorowskich, których następca Bronisław Komorowski był prezydentem RP w latach 2010-15. W pierwszej połowie XIX wieku hrabiowie Komorowscy wznieśli wiele przynależących do dworu budynków, w tym sztuczne ruiny zamku, które stanowiły element parku. Hrabia Antoni Komorowski zbudował w 1870 r. w Kurmenie nowy murowany kościół katolicki w stylu klasycystycznym, który został odrestaurowany i dziś jest otwarty dla wszystkich zwiedzających.”
Zamek w widłach Niemenka i Muszy
Ale najpierw tu, na wzgórzu w widłach rzek rzek Mēmele (Niemenek) i Mūsa (Musza), które płynąc na zachód łączą się na obrzeżu miasta tworzą rzekę Lelupę, inflancka gałęź zakonu krzyżackiego w latach 1443-56 wybudowała, nieopodal ówczesnej miejscowości Vairogmiests, zamek Bauskenberg. Była to największa twierdza w całym regionie, broniąca dostępu na Litwę oraz do późniejszej domeny Radziwiłłów – Birż. Obok niej powstała osada zamkowa, którą w 1584 r. połączono z Vairogmiests w jeden organizm Bowsk.
Dziesięć lat później wzniesiono tu pierwszy murowany kościół pod wezwaniem Ducha Świętego, zaś w 1609 r. lennik Rzeczypospolitej, książę Fryderyk Kettler, nadał Bowskowi prawa miejskie i herb przedstawiający złotego lwa na czerwonym polu, stosowany nadal. Kolejny przywilej, zgodę na zbudowanie ratusza, miasto otrzymało w 1615 r. Po zajęciu Mitawy (Jegławy) w 1609 roku przez Szwedów, zamek ten stał się siedzibą Kettlerów, książąt Kurlandii i Semigalii.
Książęca rezydencja
Zamek składał się początkowo tylko z dużej okrągłej wieży mieszkalnej z „loszkiem” więziennym w piwnicy oraz murami i bramą. W latach 1580-96 zbudowano jego nową część, jako reprezentacyjną. Nowoczesną, ozdobioną graffiti i kamiennymi dekoracjami, a wewnątrz z podłogami wykładanymi barwnymi płytkami ceramicznymi. Później zamek zdołali jednak zdobyć Szwedzi, przechodził z rąk do rąk, a w 1660 r. na 46 lat został ponownie rezydencją książęcą.
bauska, w tekst wkradł się (tzw.) czeski błąd, nie „1651”, lecz „1561” (pzdr., js).
Poprawione, dzięki.