Tarnowskie Góry
„Góry” to kopalnie i szyby wydobywcze
W 2017 r. kopalnia srebra, cyny i ołowiu w Tarnowskich Górach wpisana została na listę dziedzictwa UNESCO.
W kopalni panuje swoisty mikroklimat. Spotyka się tutaj zielone roślinki i grzyby. Patronką zakładu jest św. Barbara, którą można zobaczyć w jednej z nisz.
Historia miasta związana jest z wydobyciem rud kruszców. Według legendy pierwszą bryłę kruszcu srebronośnego wyorał chłop Rybka w 1490 r., co zostało odnotowane w 1612 r. Wydarzenie to sprawiło, że zapanowała prawdziwa gorączka. Powstała tu osada górnicza, a wraz z nią „góry” czyli po staropolsku kopalnie lub szyby wydobywcze. Stąd wzięła się nazwa Tarnowskie Góry.
Stulecie po stuleciu
Pierwsze wzmianki o terenach dzisiejszych Tarnowskich Gór pochodzą z przełomu XII i XIII w. W 1247 r. książę opolski Władysław wydał przywilej górniczy „Wolny ołów” nadający reptom prawo do wydobywania na tym terenie rud. W 1562 r. margrabia Fryderyk Hohenzollern wydał przywilej nadający miastu drugi w historii herb. Na mocy tego dokumentu zaczęto wybierać burmistrza i rajców spośród najbogatszych gwarków.
* W 1612 r. Walenty Roździeński, hutnik i poeta, wydał poemat „Officina Ferraria”, opisujący stan górnictwa i hutnictwa na Śląsku. Dzieło to uznawane jest za jedno z pierwszych w Europie i w Polsce podręczników poświęconych metalurgii.
* W 1697 r. Tarnowskie Góry odwiedził król elekt August II Mocny. Przydomek „Mocny” wziął się od nieprzeciętnej siły polskiego monarchy. Podczas wizyty w pobliskiej kuźni wyginał i łamał w dłoniach wykonane prze kowala podkowy.
* W 1784 r. odkryto bogate złoża rudy srebra i ołowiu, cięższego od rudy srebra. Ówczesny właściciel ziem Jan II Dobry, książę opolsko-raciborski oraz margrabia Jerzy von Ansbach, w 1526 r. nadali swoim włościom przywilej wspierający górnictwo, tzw. akt wolności górniczej. Powstała osada górnicza, stopniowo przekształcana w miasto. W II poł. XVI w. powstało wiele kamienic, w tym najstarsza istniejąca zwana jest Domem Florczaka.
* W 1740 r. wraz z wkroczeniem wojsk pruskich na Śląsk rozpoczęły się wojny śląskie. W latach 80. XVIII w. powstała z inicjatywy Fryderyka Wilhelma von Reden rządowa kopalnia i huta „Fryderyk” – nazwana od królewskiego imienia, w której w 1788 r. uruchomiono jedną z pierwszych na kontynencie europejskim, sprowadzoną z Anglii, maszynę parową do odwadniania wyrobisk górniczych.
* W 1803 r. otwarto pierwszą szkołę górniczą. Powstawały sztolnie m.in. sztolnia „Fryderyk” i Czarnego Pstrąga.
A dziś
Na początku XX w. wyczerpały się zasoby rud i zakończyła się era wydobycia kruszcu. W 1903 r. na terenach pogórniczych powstał Park Miejski, prawdopodobnie pierwsza w Europie udana rewitalizacja terenów poprzemysłowych.
Dodaj komentarz