Ujazd
Krzyżtopór, ruiny rozległe i ogromne

W zamku zastosowano symbolikę liczb nawiązującą do kalendarza. Budynek miał mieć okien tyle ile dni w roku, pokoi tyle ile tygodni, sal wielkich tyle ile jest miesięcy, a cztery narożne baszty symbolizują liczbę kwartałów.
Podoba Ci się ten tekst? Powiedz o tym innym na Facebooku
Sprawdź nasz Instagram
fot: Waldemar Rusek
Ujazd. Krzyżtopór, ruiny rozległe i ogromne
Dziś turystom udostępniono sale i pomieszczenia do wysokości drugiej kondygnacji, podziemne stajnie i piwnice połączone wąskim tunelem a także mury obronne, na których wytyczono trasę spacerową wokół pięcioboku skrzydeł dawnego pałacu.
  • Ujazd. Krzyżtopór, ruiny rozległe i ogromne
  • Ujazd. Krzyżtopór, ruiny rozległe i ogromne
  • Ujazd. Krzyżtopór, ruiny rozległe i ogromne
  • Ujazd. Krzyżtopór, ruiny rozległe i ogromne
  • Ujazd. Krzyżtopór, ruiny rozległe i ogromne
  • Ujazd. Krzyżtopór, ruiny rozległe i ogromne

Zamek Krzyżtopór w miejscowości Ujazd znajduje się przy drodze łączącej Iwaniska z Klimontowem. A to około 15 km od Opatowa i 37 km od Sandomierza.

To nie jest umeblowana budowla z epoki. Jest ruiną, a mimo to od roku 2018 ma status pomnika historii. Przed powstaniem Wersalu była to największa budowla pałacowa w Europie.

Topór Ossolińskich

Dobra Iwanickie wraz z Ujazdem od wieku XII należały do klasztoru cystersów w Jędrzejowie. W XV w. właścicielami zostali Oleśniccy, potem Ossolińscy. Jan Zbigniew Ossoliński, pan na Ossolinie, przekazał w roku 1587 ten majątek synowi Krzysztofowi w prezencie ślubnym. Krzysztof zrezygnował na rzecz majątku Iwaniska z dóbr mieleckich których właścicielem stał się jego starszy brat Maksymilian. I dlatego majątek Iwaniska wraz z Ujazdem w roku 1619 stały się własnością starosty stopnickiego, podkomorzego sandomierskiego i wreszcie wojewody sandomierskiego i posła na sejm Krzysztofa Ossolińskiego. Ten, wzbogaciwszy się na dostawach wojennych, postanowił zbudować siedzibę, która przyćmi wszystkie pozostałe siedziby magnackie w kraju a nawet zagranicą.

Zamek budowano w latach 1621-44, a nigdy nie został w pełni ukończony. Zaplanowano go jako rezydencję wygodną dla mieszkańców ale i posiadającą funkcję obronną. Budowla ma wiele podobieństw z zamkiem Caprarola we Włoszech, który Krzysztof Ossoliński odwiedził w czasie podróży do Rzymu. Budynek główny i fortyfikacje wzniesiono w latach 1621-27. W roku 1631 rozbudowano wieżę zegarową nad bramą. W tym czasie zmieniono nazwę z Krzysztopór (Krzysztof + Topór, nazwa herbu) na nazwę używaną do dziś Krzyżtopór. Wtedy na bramie głównej umieszczono znacznych rozmiarów krzyż i topór.

Krzysztof Ossoliński, trzykrotnie żonaty, miał syna Krzysztofa Baldwina Ossolińskiego. Gdy zmarł nagle w roku 1645 majątek był bardzo zadłużony. Przed śmiercią przekazał Krzyżtopór swojemu jedynemu synowi jako prezent z okazji ślubu. Podobno na weselu gościł też sam król Polski Władysław IV Waza.

W rękach znamienitych rodów

Krzysztof Baldwin zginął w bitwie pod Zborowem w roku 1649. Po nim pałac odziedziczył brat fundatora Jerzy Ossoliński, a po jego śmierci w roku 1650 zamek odziedziczyła jego córka Urszula zamężna z Samuelem Kalinowskim, który poległ w bitwie pod Batohem w roku 1652. W czasie potopu szwedzkiego 30 października 1655 r. najeźdźcy pod wodzą generała Duglasa weszli podstępem do zamku. Wywieźli do Szwecji wyposażenie wnętrz razem z biblioteką. Nie uszkodzili murów, jak to mieli we zwyczaju. W posiadaniu rodziny Kalinowskich zamek pozostał do roku 1701, jednak nie był już zamieszkany. Wkrótce przeszedł w ręce rodu Morsztynów, a następnie w ramach koligacji rodzinnych stał się własnością generała Michała Jana Paca, który w 1760 roku przeprowadził remont części południowej, założył on również lipową aleję wzdłuż drogi do Iwanisk.

Czytaj dalej - strony: 1 2

Poczytaj więcej o okolicy:

Dodano: 18 maja 2020; Aktualizacja 18 maja 2020;
 
Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)
Doceniają nas!

 

Stowarzyszenie Dziennikarzy Podróżników Globtroter wyróżniło Otwarty Przewodnik Krajoznawczy nagrodą
za najciekawsze publikacje turystyczne w 2019 r.

Cieszymy się!

 

Pisz razem z nami

Dlaczego otwarty? Bo jego pisanie nigdy się nie kończy... Bo może go pisać każdy, także Ty...

przyślij swój tekst i zdjęcia
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!
Zamknij