Murowaniec
Powstańcy styczniowi w Kaliskiem
4 listopada roku 1863 oddział Korytkowskiego zatrzymał pocztę rosyjską jadącą z Kalisza do Turku i zdobył pieniądze. Mogło to być w okolicy wsi Morawin. Pocztylion dał znać o napadzie do Cekowa, gdzie w majątku Antoniego Celińskiego przebywała rota wojska rosyjskiego i sotnia Kozaków. Zajmowali oni zabudowania dworskie. Rosjanie w większej grupie ruszyli za powstańcami. Bitwa rozegrana w lesie Murowaniec i skończyła się klęską Polaków. Kapitan Wojciech Korytkowski poległ, poległo też 30 powstańców a do Cekowa sprowadzono 9 rannych jeńców, których przez pewien czas tam przetrzymywano.
Mogiła w lesie Murowaniec
Walki toczyły się w różnych miejscach, ale to w lesie Murowaniec pochowano zabitych powstańców. Jest tu symboliczna dziś mogiła. Na wzgórku ustawiono krzyże na pamiątkę bitwy stoczonej w tym miejscu. Rosjanie zakazali pogrzebania poległych powstańców na cmentarzu, dlatego ich ciała złożono w kurhanie na polu bitwy. Przypuszcza się, że w lesie może być więcej takich pagórków gdzie pogrzebano poległych. Przedstawiciel Stowarzyszenia Regionalna Grupa Historyczna Schondorf przypuszcza, że może ich być jeszcze siedem
Dojazd do mogiły w lesie jest nie oznakowany. Aby do niej dotrzeć należy dojechać do granicy wsi Młyńsko i Krzyżówki. Tam na rondzie trzeba skręcić do lasu a potem na piątym skrzyżowaniu skręcić w lewo na dukt leśny. Idąc nim trzeba wypatrywać z lewej łopoczącej flagi na wzgórku.
Cmentarz w Złotnikach
W okresie międzywojennym ekshumowano szczątki z lasu w Murowańcu przeniesiono na cmentarz w Złotnikach, należący do parafii pw. św. Jana Apostoła i Ewangelisty w Koźminku. Na nagrobku jest nieczytelny napis, kto jest w nim pochowany, ale pan Sławomir Józefiak z urzędu wojewódzkiego w Poznaniu opracował kartę ewidencyjną grobu. Według tej karty leżą tu:
* Stanisław Buczyński z Turku, lat 20,
* Wojciech Korytkowski z Kalisza, lat 21,
* Konstanty Kostro z Turku, lat 19,
* Władysław Matyborski z Turku, lat 19,
* Prusinowski z Pyzdr, lat 30,
* Wenda z Turku, lat 22,
* Józef Żurawiński z Inowrocławia, lat 26,
* Marcin Cieślak z Poznańskiego, lat 26,
* Franciszek Jucinowski z Poznania, lat 30,
* Szymon Kołodziejczak z Kościelnej Wsi, lat 26,
oraz co najmniej sześciu nieznanych powstańców.
Grób powstańców znajduje się na wprost sanktuarium. Ufundowali go parafianie z Koźminka. Najpierw był to ziemny kopiec z drewnianym krzyżem. W latach 80. XX w. wystawiono pomnik lastrykowy. W kolejnej przebudowie zastąpiono elementy lastrykowe granitowym nagrobkiem.
Warto wiedzieć
Pomnik w hołdzie powstańcom styczniowym znajduje się też w pobliskiej miejscowości Cierpiatka, która jest częścią wsi Kamień (dwa ostatnie zdjęcia w galerii).
Dodaj komentarz