Murowaniec
Powstańcy styczniowi w Kaliskiem
27 lutego 1861 doszło do manifestacji antyrządowej w Warszawie, w której śmierć poniosło 5 osób. Spowodowało to wzburzenie w kraju.
Chcąc uspokoić nastroje w Kaliszu władze rozwiązały Resursę Kaliską (klub towarzyski) i Wyższą Szkołę Realną, której uczniowie często uczestniczyli w manifestacjach.
W skali kraju
Jesienią 1861 r. przywrócono w Królestwie Polskim stan wojenny. W tym czasie powstały dwa obozy polityczne. Obóz „czerwonych” skupiał młodzież patriotyczną ze środowisk gimnazjalnych, studenckich, inteligenckich. Obóz „białych” grupował ziemian przeciwnych powstaniu, ale też nie akceptujących ugody z caratem. Byli oni zwolennikami pracy organicznej, która polegała na unowocześnianiu przemysłu, rolnictwa i handlu, propagowała rozwój cywilizacyjny.
Latem 1862 r. powstał Komitet Centralny Narodowy który powołał Organizacje Narodową i rozpoczął przygotowania do zbrojnego powstania. Przeciwdziałając tym przygotowaniom Aleksander Wielopolski, naczelnik rządu cywilnego, chciał przeprowadzić pobór do wojska podejrzanych o udział w konspiracji. I to stało się przyczyną wybuchu powstania.
Armia rosyjska w Królestwie Polskim liczyła około 100 tys. żołnierzy znajdujących się w garnizonach. Pod koniec powstania armia rosyjska miała ponad 400 tys. żołnierzy. Powstańcy liczyli ok. 20-25 tys. sprzysiężonych, słabo uzbrojonych i słabo wyszkolonych.
Powstanie styczniowe wybuchło w nocy z 22 na 23 stycznia 1863 r. Udział w akcji zbrojnej tej nocy wzięło udział tylko 6-7 tys. ludzi. Większość walk zakończyła się jesienią 1864 r.
Co wywalczyli powstańcy styczniowi?
Zginęło co najmniej 20 tys. powstańców. Na Syberię zostało zesłanych około 35-40 tys., a na emigrację udało się przeszło 10 tys. osób. Wielu powstańcom skonfiskowano majątki. Rosjanie przystąpili do rusyfikacji administracji i szkolnictwa, wzmogły się prześladowania, które dotknęły także Kościół katolicki, gdzie upatrywano dążenia niepodległościowe.
Po klęsce trwała żałoba narodowa Polaków. Powstanie stało się ważnym czynnikiem kształtowania świadomości narodowej. Po odzyskaniu niepodległości w roku 1918 kultywowano tradycje powstania i otaczano opieką miejsca bitew i mogiły poległych. Żyjących weteranów darzono wielką sympatią. Zostali uznani za żołnierzy i wspierano ich materialnie jako kombatantów.
W Kaliskiem
Władze powstańcze przywróciły podział administracyjny Polski sprzed roku 1845. Utworzono województwo kaliskie, które zajmowało teren od Słupcy i jeziora Powidzkiego na północy po górną Pilicę (Koniecpol) na południu i od Kalisza na zachodzie po Konstantynów Łódzki na wschodzie.
Dodaj komentarz