Stryj
Dramatyczne losy królewskiego miasta

A jednak miasto przetrwało. Było pierwszym, w którym w niepodległej Ukrainie podniesiono błękitno – żółtą flagę, a w 2003 roku uznane zostało za najładniejsze miasto rejonowe w obwodzie lwowskim.
fot: Cezary Rudziński
Stryj. Dramatyczne losy królewskiego miasta
Obecnie jest to spokojne, objęte kryzysem gospodarczym miasto rejonowe (powiatowe), odległe od obwodowego Lwowa o kilkadziesiąt kilometrów.
  • Stryj. Dramatyczne losy królewskiego miasta
  • Stryj. Dramatyczne losy królewskiego miasta
  • Stryj. Dramatyczne losy królewskiego miasta
  • Stryj. Dramatyczne losy królewskiego miasta
  • Stryj. Dramatyczne losy królewskiego miasta
  • Stryj. Dramatyczne losy królewskiego miasta
Uwaga! Materiał został zamieszczony w naszym portalu już ponad rok temu.
A świat się zmienia… Niektóre informacje praktyczne mogą okazać się nieaktualne!

Wokół zamku

W celu obrony ważnego z czasem ośrodka handlu, w XVI w. zbudowano tu zamek, z którego ? dodam, pozostały tylko resztki wałów i trochę gruzów.  W 1576 r. Stefan Batory nadał Żydom prawo kupowania w mieście domów i zakładania sklepów. Co zapoczątkowało tu żydowskie osadnictwo oraz rozwój handlu i rzemiosła.  Szczególną rolę w rozwoju miasta w XVII wieku odegrał ? tu źródła polskie i ukraińskie są zgodne, ówczesny stryjski starosta, później król Jan III Sobieski. Jako ciekawostkę dodam, że tutejszymi starostami byli też m.in. późniejsi hetmani: Jan Tarnowski i Stanisław Koniecpolski oraz paru wybitnych przedstawicieli kilku innych rodów. Efektem ?starostowania? Jana Sobieskiego było m.in. powstawanie i rozwój cechów: kupców, krawców, szewców, kuśnierzy, garncarzy, kowali, ślusarzy, kołodziejów, bednarzy, piekarzy,  słodowników itp. I rozwój gospodarczy miasta, aż do klęsk XVII wieku: spalenia go w 1648 i 1657 r. przez kozaków Chmielnickiego i węgierskich Jerzego II Rakoczego. A ledwie odbudowanego, przez wielkie pożary w latach 1701, 1708, 1712, 1738 i 1742 r. Podczas tego ostatniego spłonęło ponad 40 domów. Było to bowiem, warto o tym pamiętać, miasto przede wszystkim drewniane.

W Galicji Habsburgów

W 1772 r., w wyniku I rozbioru Polski, Stryj, podobnie jak i inne miejscowości obszaru nazwanego później Galicją, włączone zostały do monarchii Habsburgów. Najpierw jako miasto okręgowe, później tylko powiatowe i garnizonowe, stał się typową galicyjską mieściną. Zamieszkaną mniej więcej po jednej trzeciej przez Polaków, Żydów i Rusinów, nazywanych obecnie Ukraińcami. Zajmowali oni głównie przedmieścia. W 1811 roku istniały w nim tylko nieliczne placówki rzemieślnicze: ślusarski, tkacki, mydlarnia, browar, cegielnia oraz młyny wodne.W 1827 roku kolejny pożar zniszczył 96 domów. Zaś połowa XIX wieku i Wiosna Ludów zapoczątkowały rodzenie się w mieście ukraińskiej świadomości kulturalnej i narodowej. Z czasem, zwłaszcza w wieku XX, stało się ono jednym z ważnych ośrodków ukraińskiego nacjonalizmu, o czym za chwilę. Duży impuls dla rozwoju gospodarczego Stryja dała budowa w latach 1872 ? 1875 linii kolejowej. Stał się on ważnym węzłem, z lokomotywownią w której naprawiano parowozy. Powstawały też zakłady przemysłu metalowego, drzewnego, naftowego i spożywczego.

Ukraińskie przebudzenie

Wszystko to praktycznie zniszczył, wspomniany już pożar miasta w 1886 roku. Po którym odbudowano je już według częściowo zmienionego planu sporządzonego we Lwowie. Wraz z odbudową, Stryj stawał się jednym z najważniejszych ośrodków ukraińskiego nacjonalizmu. Na przełomie XIX i XX w. odbyło się  w nim (1891) pierwsze Ukraińskie Zgromadzenie Kobiet (Wicze). Ukazał się (1893) pierwszy almanach dla kobiet ?Nasza Dola?. A w 1907 r. ukraiński Krajowy Związek Mleczarski. Zaś w 1909 r. odbyła się tu pierwsza Ukraińska Krajowa Wystawa Gospodarcza. Podczas I wojny światowej powstał w Stryju legion Ukraińskich Strzelców Siczowych. Na wezwanie Naczelnej Rady Ukraińskiej zgłosiło się do niego prawie 10 tys. ochotników. Austriacy zgodzili się na sformowanie z nich tylko 10 sotni po 250 żołnierzy. 1 listopada 1918 roku miasto weszło w skład Zachodnio-Ukraińskiej Republiki Ludowej. I pozostało w niej do 13 maja 1919 roku. W czasie tym ? podczas wojny polsko?ukraińskiej ? stacjonował w nim sztab Ukraińskiej Armii Galicyjskiej. Na mocy Układu Ryskiego miasto znalazło się jednak w granicach II RP. Z mocnym jednak ruchem nacjonalistycznym, będąc jednym z najaktywniejszych ośrodków szowinistycznej OUN ? Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów oraz kulturalno-oświatowym

Czytaj dalej - strony: 1 2 3

Poczytaj więcej o okolicy:

Dodano: 11 maja 2015; Aktualizacja 22 maja 2015;
 

Komentarze: 1

    Janusz, 14 lutego 2022 @ 05:44

    Stryj to nie brat matki lecz brat ojca !!!!

Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!
Zamknij