Opatówek
A co to za tabliczka?
Opatówek to piękne miasteczko w powiecie kaliskim. Spacerując po nim możesz zobaczyć zabytkowy dworzec kolejowy, cmentarz parafialny, piękny zabytkowy park z żelaznym mostem z roku 1824, bramę do dawnego majątku księcia generała Józefa Zajączka i Muzeum Historii Przemysłu przy ul. Kościelnej 1.
Przy tej samej ulicy pod nr. 12 znajduje się zabytkowy kościół parafii pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa.
Spacerując często z rodziną po Opatówku zwróciłem uwagę na pewien znak. Na ścianie wspomnianego kościoła od strony ulicy jest metalowa tabliczka, zamocowana za pomocą zaprawy na wysokości około 1,6 m od ziemi, o wymiarach 10 x 20 cm. Tabliczka, mocno pordzewiała, ma wytłoczonego orła w koronie, z jego lewej strony jest duża litera „P” a z prawej „N”. Litery te oznaczają precyzyjną niwelację. Orzeł jest pokreślony kreską a pod nią napis: ZNAK WYSOKOŚCI. Ta kreska jest bardzo ważna, na środku pewnie miała otwór w który wkładano bolec do pomiaru.
Taka tabliczka to reper
Jest to reper precyzyjny niwelacji Polski prawdopodobnie z lat 1932-37, założony przez Biuro Pomiarowe Ministerstwa Komunikacji.
Reper to znak geodezyjny który wyznacza dokładną wysokość nad poziomem morza w miejscu gdzie jest. Pozwala na precyzyjne określenie położenia w pionie w czasie prac budowlanych czy pomiarowych. Repery umieszcza się w stabilnych obiektach jak np.: kościoły, dworce kolejowe czy inne budynki publiczne, które rzadko podlegają zmianie elewacji. O trwałości reperów decydują materiały z jakich są wykonane. Często spotykane są repery ze stali nierdzewnej lub stali węglowej, aluminium, żeliwa oraz mosiądzu. Nasz reper może być ze stali węglowej co widać po korozji.
Rozróżnia się kilka typów reperów i jak to zwykle bywa zależy to od zastosowania sposobu montażu. Repery ścienne osadza się w murach budynków, repery naziemne są mocowane na fundamencie poniżej strefy przemarzania a repery podziemne montowane są w trudnych warunkach terenowych pod powierzchnią ziemi. Są też repery wysokościowe z centralnym punktem odniesienia oraz modele bez centrum, dostosowane do różnych metod niwelacji.
Bez względu na konstrukcję, każdy reper posiada określoną rzędną wysokościową wyrażoną w metrach nad poziomem morza. Zapewniają dokładność pomiarów geodezyjnych. Umożliwiają wyznaczanie wysokości w sieci osnowy wysokościowej.
Wysokościowa osnowa geodezyjna w Polsce to zbiór punktów geodezyjnych, które mają położenie wyznaczone w państwowym systemie odniesień przestrzennych których wysokość (H) w stosunku do przyjętej powierzchni odniesienia została określona przy zastosowaniu technik geodezyjnych (wyznaczono rzędne wysokościowe względem przyjętego poziomu morza) oraz określono błąd ich wyznaczenia. Stabilność zamontowanego repera ogranicza błędy w pomiarach.
Repery geodezyjne służą do:
* wyznaczania głębokości wykopów i wysokości nasypów,
* kontroli rzędnych przy układaniu fundamentów, stropów i dachów,
* pomiarów związanych z instalacjami wodno-kanalizacyjnymi i drenażem,
* niwelacji terenu pod drogi, chodniki i place,
* monitorowania budynków podczas ich osiadania,
* precyzyjnych pomiarów inżynieryjnych.
Są też repery budowlane – tymczasowe znaczniki używane w czasie prac wykonawczych na budowie. Na przykład do wylewek betonu używa się plastikowych pasków z podziałką przyklejanych do podłoża przed wylewaniem mas samopoziomujących. Po ustaleniu poziomu laserem, nadmiar repera odcina się.
Odczytanie repera polega na ustaleniu jego rzędnej wysokości n.p.m. na podstawie dokumentacji geodezyjnej i przeniesieniu tej wartości na plac budowy za pomocą niwelatora. Odczytuje się reper przez sprawdzenie wartości wysokości miejsca n.p.m. za pomocą mapy od geodety lub Państwowego Rejestru Podstawowych Osnów Geodezyjnych dostępnych obecnie na Geoportalu.
Warto wiedzieć
W kościele, na którym zauważyłem reper, pochowany został książę generał Józef Zajączek, właściciel tutejszego majątku. Zmarł on w pałacu zwanym dziś Namiestnikowskim w Warszawie (obecnie siedziba prezydenta RP) w roku 1826. Miejsce spoczynku znalazł w krypcie pod podłogą w kaplicy Św. Anny. Jego serce natomiast spoczywa w kościele bernardynów w Warszawie.
Dodaj komentarz