Litomyšl
Portmoneum w nowej odsłonie     

Dla człowieka oglądającego zarówno całość, jak i detale tych malowideł, są one czymś niezwykłym, ocierającym się trochę o szaleństwo. Specjaliści „rozszyfrowali” jednak te sceny, doliczyli się ich 28 i opisali, z zaskakującą dokładnością.
Podoba Ci się ten tekst? Powiedz o tym innym na FacebookuPolub ten wpis na FacebookuPolub wpis na Facebooku
Sprawdź nasz Instagram
fot: Cezary Rudziński
Litomyšl. Portmoneum w nowej odsłonie     
Gdy wchodzi się do ozdobionych przez Váchala pomieszczeń, można się poczuć jak w pokrytych freskami średniowiecznym klasztorze, lub świątyni, niekoniecznie chrześcijańskiej. Lub… w domu wariatów.
  • Litomyšl. Portmoneum w nowej odsłonie     
  • Litomyšl. Portmoneum w nowej odsłonie     
  • Litomyšl. Portmoneum w nowej odsłonie     
  • Litomyšl. Portmoneum w nowej odsłonie     
  • Litomyšl. Portmoneum w nowej odsłonie     
  • Litomyšl. Portmoneum w nowej odsłonie     
  • Litomyšl. Portmoneum w nowej odsłonie     
  • Litomyšl. Portmoneum w nowej odsłonie     
  • Litomyšl. Portmoneum w nowej odsłonie     
  • Litomyšl. Portmoneum w nowej odsłonie     
  • Litomyšl. Portmoneum w nowej odsłonie     

To tylko część muzealnej ekspozycji. Bo są w niej również, w gablotkach czy rozłożone na stole, wspomniane książki napisane, wydrukowane i oprawione przez artystę. Pamiątki i inne przedmioty. Na ścianach pierwszego pokoju zaś jego grafiki, zdjęcia, w ramkach informacje o dawnym gospodarzu tego domu i jego sławnym gościu, a także historii ich współpracy itp. To, że wszystko to ocalało i można obecnie oglądać, jest rezultatem pomyślnego zbiegu okoliczności. Josef Váchal skończył ozdabianie mieszkania Portmana w roku 1924. W następnym ich drogi rozeszły się, przed zamierzonym otwarciem muzeum Váchaleum.

Od galerii narodowej do prywatnego wielbiciela sztuki

Nieznane szerzej malowidła przetrwały na ścianach do śmierci właściciela domu w styczniu 1968 roku. Chyba z braku spadkobierców spuściznę przejęła Galeria Narodowa w Pradze. Był to jednak okres obowiązywania „socrealizmu” w sztuce i takim dziwnym malarstwem, jak Váchala, niezbyt się przejmowano. Malowidła ścienne w praktycznie opuszczonym domu marniały, ich stan pogorszył się po gaszeniu pożaru w roku 1975. Pod wpływem wody oddzielały się od tynku. Część uległa bezpowrotnemu zniszczeniu w rezultacie wymiany okien.

W roku 1991, jak już wspomniałem, dom kupił wielki miłośnik sztuki Váchala, Ladislav Horáček. Konserwatorzy, jak czytam czeskim folderze wydanym przez Regionalne Muzeum w Litomyszli w br., już po ostatniej renowacji muzeum, wykonali pionierską pracę. Uratowanie malowideł wymagało najpierw zdjęcia ich ze ścian. Znane już były wówczas sposoby i technika zdejmowania ze ścian fresków. Ale nikt tego wcześniej nie robił z malowidłami olejnymi. Udało się! Muzeum otwarto w 1993 r. jako Portmoneum, nawiązując nazwą do „Krwawego romansu” Váchala.

Warto to zobaczyć!

Autor pisząc w nim o domu Portmana określił go jako budynek będący kombinacją praskiego Rudolfinum i domu Fausta. Po śmierci Ladislava Horáčka, człowieka, który uratował go i malowidła oraz meble i sprzęty ozdobione przez malarza, jego spadkobierczynie sprzedały Muzeum Portmoneum krajowi (województwu) pardubickiemu, który przeprowadził w nim w br. kompleksową rewaloryzację i zmianę ekspozycji. Tworząc, a uważam to za szczególne osiągnięcie, na dawnym strychu ekspozycję multimedialną. Z wyświetlanymi na ekranie rysunkami, grafikami i tekstami prezentującymi w szalenie ciekawy sposób życie i twórczość Josefa Váchala oraz tekstem czytanym w języku czeskim lub angielskim.

Osobom będącym w Litomyszli, a ze względu na urok tego miasta oraz mnóstwo w nim zabytków i atrakcji wysokiej klas – do Listy UNESCO włącznie, warto przyjechać tu także specjalnie, radzę koniecznie zobaczyć również Portmoneum. Od maja do września czynne jest ono codziennie, poza poniedziałkami, w godzinach 9-12 i 13-17. W kwietniu i listopadzie tylko w soboty i niedziele, w tych samych godzinach. Ale zwiedzanie w grupach co najmniej 10-osobowych można zamawiać także w innych terminach. Poza ekspozycją stałą, w muzeum organizowane są również wystawy okolicznościowe.

Czytaj dalej - strony: 1 2 3

Poczytaj więcej o okolicy:

Dodano: 12 listopada 2020; Aktualizacja 30 listopada 2020;
Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!
Zamknij