Wilno
Synagoga, ostatnia ze stu

Furtka się otwiera. Niewysoki mężczyzna zatrzymuje się na chwilę, macha do nas przyjaźnie ręką, zaprasza do środka. Biletów nie ma, jest skromna skrzyneczka na datki. Wchodzimy do środka.
Podoba Ci się ten tekst? Powiedz o tym innym na FacebookuPolub ten wpis na FacebookuPolub wpis na Facebooku
Sprawdź nasz Instagram
fot: Andrzej Węgrowicz
Wilno. Synagoga, ostatnia ze stu
W czasach Litwy radzieckiej pozostała nadal zamknięta i opuszczona. Gmina żydowska odzyskała ją w 1989 roku i po gruntownym remoncie przywrócono ją nielicznym już wiernym.
  • Wilno. Synagoga, ostatnia ze stu
  • Wilno. Synagoga, ostatnia ze stu
  • Wilno. Synagoga, ostatnia ze stu
  • Wilno. Synagoga, ostatnia ze stu
  • Wilno. Synagoga, ostatnia ze stu
  • Wilno. Synagoga, ostatnia ze stu
  • Wilno. Synagoga, ostatnia ze stu
  • Wilno. Synagoga, ostatnia ze stu
  • Wilno. Synagoga, ostatnia ze stu
To już 10 lat! Materiał został zamieszczony w naszym portalu ponad dekadę temu.
A świat się zmienia… Niektóre informacje praktyczne mogą okazać się nieaktualne!

Dochodzimy do synagogi: wygląda na zamkniętą. Przechodzimy więc na drugą stronę ulicy, by zrobić zdjęcia. Ładnie odnowiony budynek prezentuje się bardzo korzystnie na tle otaczających go domów, już za granicami właściwej wileńskiej starówki.

Nagle furtka się otwiera, wychodzą z niej jacyś ludzie, z aparatami fotograficznymi, więc raczej turyści. Niewysoki mężczyzna zatrzymuje się na chwilę, macha do nas przyjaźnie ręką, zaprasza do środka. Biletów nie ma, jest skromna skrzyneczka na datki. Wchodzimy do środka.

Synagoga Chóralna w Wilnie jest jedyną spośród 110 wileńskich bóżnic i domów modlitwy, która przetrwała czasy Holokaustu. Została zbudowana w 1903 roku  według projektu Dawida Rozenhausa. Nie zniszczyli jej Niemcy, bo urządzili w niej wojskowy magazyn leków. W czasach Litwy radzieckiej pozostała nadal zamknięta i opuszczona. Gmina żydowska odzyskała ją w 1989 roku i po gruntownym remoncie przywrócono ją nielicznym już wiernym. Szacuje się, że co tydzień w sobotnich nabożeństwach uczestniczy 50-60 osób.

Wnętrze jest żywe. Złoto-zielone dekoracje, mauretańskie arabeski zdobią podstawę dużej kopuły, nadają bimie egzotycznego kolorytu. Na ścianach święte wersety. Porzucone to tu to tam przedmioty świadczą, że to miejsce kultu, a nie muzeum.

Gmina żydowska powstała w XVI w. ? za sprawą Witolda, który różnymi nacjami zasiedlał umacniane przez siebie państwo. Tolerancja rządzących Litwą Jagiellonów sprawiła, że wyznawcy judaizmu przybywali tu licznie. Wiadomo, że w 1568 r.  istniała w Wilnie gmina żydowska, a w 1572 r. powstała stara, nieistniejąca już dziś synagoga. W XIX w. Wilno stało się ważnym ośrodkiem żydowskiego oświecenia (haskali). Istniało tu blisko dwadzieścia żydowskich szkół i uczelni religijnych. Pod koniec stulecia wydawano publikacje w językach jidysz i hebrajskim, które rozchodziły się po całym świecie.

Warto wiedzieć

Obszar, który kiedyś zajmowała dzielnica żydowska zamyka się ulicami Wielką (Didžioji g.), Niemiecką (Vokiečiý g.) i Dominikańską (Dominikoný g.). Centralnym jej punktem był  istniejący i dziś mały placyk u zbiegu Żydowskiej (Žydý g.),  i Szklanej (Stikliý g.). Kto zechce, odkryje jeszcze w małych domkach i nieregularnych ulicach jej dawny charakter. Na kilku budynkach umieszczono tablice przypominające o ich dawnych mieszkańcach.

Poczytaj więcej o okolicy:

Dodano: 17 stycznia 2010; Aktualizacja 6 czerwca 2020;

Komentarze: 1

    onk54, 7 marca 2018 @ 09:31

    Wspólnota żydowska była po polskiej drugą liczną.Kontakty międzyludzkie były wzorowe,katolicy i żydzi wzajemnie sobie pomagali i szanowali się z wyjątkiem rodzących się za sanacji ruchów.Mój polski dziadek/katolik/ zawsze chadzał na wspaniałe biletowane koncerty kantorów przybywających z całego świata/ok 1931-1939r/.

Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!
Zamknij