Tarnów
Jedyne muzeum kultury romskiej

Może to właśnie łagodny klimat i trwałe związki z innymi kulturami legły u podstaw jedynej w Polsce, a prawdopodobnie i w Europie, stałej ekspozycji kultury romskiej. Mieści się ona w tarnowskim Muzeum Etnograficznym.
Podoba Ci się ten tekst? Powiedz o tym innym na FacebookuPolub ten wpis na FacebookuPolub wpis na Facebooku
Sprawdź nasz Instagram
fot: Teresa Pąkowa
Tarnów. Jedyne muzeum kultury romskiej
Kolekcję zaczęto gromadzić w 1979 r. Wśród eksponatów oglądamy stroje, narzędzia, instrumenty muzyczne. Najciekawszą częścią kolekcji są stare zdjęcia i fotokopie dokumentów dotyczące Cyganów w Polsce.
  • Tarnów. Jedyne muzeum kultury romskiej
  • Tarnów. Jedyne muzeum kultury romskiej
  • Tarnów. Jedyne muzeum kultury romskiej
  • Tarnów. Jedyne muzeum kultury romskiej
  • Tarnów. Jedyne muzeum kultury romskiej
Uwaga! Materiał został zamieszczony w naszym portalu już ponad rok temu.
A świat się zmienia… Niektóre informacje praktyczne mogą okazać się nieaktualne!

Tarnów jest miastem niezwykłym. Jak wynika z meteorologicznych badań to najcieplejsze miejsce w Polsce (średnia temperatura roczna 8.8 stopnia C) i ma najdłuższy okres wegetacyjny, który trwa 210 do 225 dni.

Dogodne położenie na szlaku komunikacyjnym ze wschodu na zachód i z północy na południe zapewniły miastu dobrobyt. Przecinające się szlaki handlowe wytworzyły społeczeństwo wielokulturowe i tolerancyjne. Może to właśnie łagodny klimat i trwałe związki z innymi kulturami legły u podstaw jedynej w Polsce, a prawdopodobnie i w Europie, stałej ekspozycji kultury cygańskiej.

Stała wystawa historii i kultury romskiej

W środku miasta zwraca uwagę nie bardzo tam pasujący, ale ciekawy osiemnastowieczny budynek dawnego zajazdu podmiejskiego. To siedziba tarnowskiego Muzeum Etnograficznego, które prowadzi dział kultury cygańskiej. Kolekcję zaczęto gromadzić w 1979 r.  Wśród eksponatów oglądamy stroje, narzędzia, instrumenty muzyczne. Najciekawszą częścią kolekcji są stare zdjęcia i fotokopie dokumentów dotyczące Cyganów w Polsce. Np. pierwsze z XVI w. mówią o zabranianiu udzielania schronienia Cyganom. Tragiczne dokumenty dotyczą losów ludności romskiej w okresie okupacji.

Wybory Króla Cygańskiego

Bardzo ciekawy jest plakat z 1937 r. zawiadamiający o wyborach króla Cyganów. Była to funkcja specyficzna dla terenów Polski. Początkowo król cygański nominowany był przez urząd królewski. Zwyczaj ten sięga wieku XVII i przetrwał do lat trzydziestych XX w. Nie wiem kto nominował królów kiedy korona polska upadła. Był to może wybór samej społeczności romskiej. Niektórzy feudałowie w swoich włościach wyznaczali wójtów (starszych) cygańskich. Ostatnim koronowanym publicznie królem cygańskim był Janusz Kwiek ze szczepu Kelderari. Źródła podają, że koronowany był w 1936 r., a załączony afisz podaje datę wyborów z 1937 r.

Tabor, jakiego już nie ma

Na dziedzińcu za budynkiem muzeum wystawione są wozy z taboru cygańskiego. Zgodnie ze słowami piosenki ? takich Cyganów już nie ma. Muzeum współpracuje ze Społeczno-Kulturalnym Stowarzyszeniem Romów w Tarnowie i prowadzi działania promujące tradycje i kulturę romską. Organizowane są imprezy cykliczne jak Rytmy roku, Cygańskie lato i jesień, ale do najciekawszych należy Tabor Pamięci Romów, który pierwszy raz ruszył w 1996 r.

Na marginesie

Będąc w Rumunii spotkałam zmechanizowany tabor kilkunastu samochodów typu pic-up koczujący na rynku miasteczka. Kilkuletni chłopiec całkiem poprawną angielszczyzną powiedział, że jak chcę fotografować to muszę zapłacić, bo inaczej pójdzie po ojca. Zapłaciłam.

Poczytaj więcej o okolicy:

Dodano: 14 listopada 2011; Aktualizacja 15 października 2018;

Komentarze: 4

    vers, 15 listopada 2011 @ 19:28

    W skansenie w Olsztynku jest wóz cygański. bardzo ładny

    wędrowiec, 24 listopada 2011 @ 09:29

    Wóz jest w Olsztynku, ale tylko jeden. W Tarnowie to niewielkie, ale muzeum z prawdziwego zdarzenia. Kilka lat temu była też restauracja cygańska, ciekawe smaki. Nie wiem jednak, czy uchowała się do tej pory, bo nie byłem już dość dawno. To było niedaleko rynku.

    eduard, 28 listopada 2011 @ 15:30

    Wybory a następnie koronacja króla Janusza Kwieka odbyły się 04.04.1937 r. w Warszawie na stadionie Wojska Polskiego. Błogosławieństwa nowemu królowi udzielił prawosławny biskup Teodorowicz.

    teresapak3, 30 listopada 2011 @ 12:31

    Bardzo dziękuję za uzupełnienie wiadomości o wyborach Janusza Ćwieka. A może jeszcze trochę informacji można się spodziewać? Byłoby ciekawie. Teresa

Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!
Zamknij