Nowe Miasto Lubawskie
Kinoteatr w dawnym kościele

Po II wojnie światowej gmina ewangelicka przestała istnieć. Większość protestantów, głównie Niemcy, opuścili Nowe Miasto Lubawskie uciekając przed Armią Czerwoną. Kościół pozostał bez gospodarza.
fot: Małgorzata Raczkowska
Nowe Miasto Lubawskie. Kinoteatr w dawnym kościele
Rynek właśnie jest w remoncie. Jeśli nie zabetonują wszystkiego, będzie pięknie.

W innych krajach to dość powszechne zjawisko. I na wschodzie i na zachodzie Europy znajdujemy zdesakralizowane świątynie.

Ta desakralizacja miewa różne źródła. Na wschodzie to często wynik walki komuny z religią. Na zachodzie – gwałtownie topniejąca liczba wiernych. A jak było w Nowym Mieście Lubawskim?

Od ratusza do kościoła

Kiedyś pośrodku rynku stał ratusz. Władze miasta urzędowały tu nieprzerwanie od XIV w. Jednak w roku 1806 r. gmach spłonął a jego pozostałości wyburzono. Na jego miejscu w latach 1825-27 gmina ewangelicka wybudowała niewielki jednonawowy kościół. Był to prosty murowany i otynkowany budynek kryty dwuspadowym dachem. Ćwierć wieku później dobudowano mu wieżę z ostrosłupowym dachem. Zrazu drewnianą, którą w pierwszej dekadzie XX w. wymieniono na metalową. Wkrótce jednak świątynię rozebrano, by wznieść nową, większą, neoklasycystyczną w kształcie. Było dla kogo: w tym czasie parafia ewangelicka w Nowym Mieście Lubawskim liczyła ponad 1100 osób. Budowę zakończono w 1912 r.

Z braku wiernych

Po II wojnie światowej gmina ewangelicka przestała istnieć. Większość protestantów, głównie Niemcy, opuścili Nowe Miasto Lubawskie uciekając przed Armią Czerwoną. Kościół pozostał bez gospodarza. Kamienną posadzkę zabrano do prezbiterium gotyckiego kościoła katolickiego pw. św. Tomasza. Ołtarz główny pojechał aż do kościoła w Ząbrowie koło Iławy. Ktoś zabrał organy, ktoś inny ławki. Kościół opustoszał. Ani wiernych, ani wyposażenia. Wreszcie w 1947 roku świątynię wydzierżawiono Polskiemu Narodowemu Kościołowi Katolickiemu. Cóż z tego, skoro licząca czterech parafian społeczność nie była w stanie zagospodarować budynku, który powoli popadał w ruinę. Wreszcie w 1958 roku zdecydowano o adaptacji wnętrza kościoła na kino. Decyzja ta wywołała wśród mieszkańców miasta sporo kontrowersji. Ale takie to były czasy. Podczas remontu rozebrano neobarokową, cebulastą sygnaturkę na środku kalenicy głównej nawy i usunięto żeliwny krzyż wieńczący wieżę. Wywieziono go do Jabłonowa Pomorskiego, gdzie ozdobił jeden z kościołów.

Placówka kultury

Do dziś budynek mieści kino i teatr „Harmonia”, centrum informacji turystycznej oraz restauracja. Budynek został ostatnio zrewitalizowany, prace zakończono ledwie jesienią 2021 r. W czasie remontu odkryto cenne malowidła stropowe z czasu budowy kościoła. Sala kinowo-widowiskowa wyposażona jest w ruchome kotary, nowoczesne oświetlenie i systemy nagłaśniania. Widownia mieści prawie 200 osób.

Poczytaj więcej o okolicy:

Dodano: 14 kwietnia 2022; Aktualizacja 23 kwietnia 2022;
 
Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!
Zamknij