Tartu
Polskie ślady na dorpackim uniwersytecie

Przyciągała Polaków do ówczesnego Dorpatu (obecnie Tartu w Estonii) sława uczelni, w której – chociaż działała w imperium rosyjskim – wykładano po niemiecku, a niektóre przedmioty po łacinie. Zwłaszcza, gdy zamknięto uczelnie w Warszawie i Wilnie.
Tagi: ,
Podoba Ci się ten tekst? Powiedz o tym innym na FacebookuPolub ten wpis na FacebookuPolub wpis na Facebooku
Sprawdź nasz Instagram
fot: ARO
Tartu. Polskie ślady na dorpackim uniwersytecie
Pierwszą uczelnię w tym mieście, jezuickie Gymnasium Dorpatense, powołał w 1583 r. polski król Stefan Batory.
Uwaga! Materiał został zamieszczony w naszym portalu już ponad rok temu.
A świat się zmienia… Niektóre informacje praktyczne mogą okazać się nieaktualne!

Sławni badacze Syberii: Benedykt Dybowski i Aleksander Czekanowski, światowej sławy etnograf Bronisław Malinowski, odkrywca Zakopanego dr Tytus Chałubiński…

…badacz języków słowiańskich Ignacy Baudouin de Curtenay, powieściopisarz Józef Weyssenhoff, profesor i prezydent RP Ignacy Mościcki oraz ostatni prezydent II RP Władysław Raczkiewicz ? to tylko najbardziej znani absolwenci spośród około 2,5 tysiąca naszych rodaków, którzy studiowali na tutejszym uniwersytecie Academia Gustaviana. Był wśród nich też, chociaż ze względów rodzinnych studiów tu nie ukończył, historyk, socjolog, polityk i działacz socjalistyczny oraz niepodległościowy Bronisław Limanowski.

Szczególna uczelnia

Przyciągała ich do ówczesnego Dorpatu (obecnie Tartu w Estonii) sława uczelni, w której ? chociaż działała w imperium rosyjskim ? wykładano po niemiecku, a niektóre przedmioty po łacinie. Miało to szczególne znaczenie po Powstaniu Listopadowym, gdy w 1831 r. władze carskie zamknęły uniwersytety: Warszawski i Wileński, a Polacy nie chcieli studiować na uczelniach rosyjskich. Warto wspomnieć, że na tym uniwersytecie już w 1826 r. powstała pierwsza polska korporacja studencka, Konwent ?Polonia?. Uniwersytet dorpacki cieszył się powodzeniem wśród Polaków aż do końca I wojny światowej. Chociaż i on objęty został, poczynając od roku 1882, a całkowicie w 1898 r., rusyfikacją.

Polacy, Szwedzi, Rosjanie

Pierwszą uczelnię w tym mieście, jezuickie Gymnasium Dorpatense, powołał w 1583 r. polski król Stefan Batory. Dorpat bowiem, wraz z Inflantami, należał wówczas, od roku 1582 do 1625 r., do Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Po ponownym opanowaniu miasta przez Szwedów, ich król Gustaw II Adolf ufundował w 1632 r., na fundamentach polskiej, nową ? Akademia Dorpatensis. Nazywaną również Universitas Gustaviana-Carolina. A później, po ?epizodzie parnawskim?, gdy uczelnię przeniesiono czasowo do Parnawy (Pärnu), od 1802 r., już pod panowaniem rosyjskim, Cesarea Universitas Dorpatiensis. Z kolejnym epizodem w latach 1898-1918, gdy wraz ze zmianą nazwy miasta na Juriew, stał się on Uniwersytetem Juriewskim.

Wielcy absolwenci

Dodam, że absolwentami tej znakomitej uczelni ? tytuł ?Dorpatczyka? był ceniony w Europie ? było również wielu innych sławnych ludzi, także cudzoziemców. M.in. noblista (chemia),Wilhelm Ostwald (1853-1932) i pionier neurochirurgii Ernst von Bergmann (1836-1907). Jak również najwybitniejszy rosyjski leksykograf, autor znakomitego, 4-tomowego (którym od czasu do czasu posługuję się nadal) słownika języka rosyjskiego, Władimir Dal (1801-72) oraz wielu innych. Dorpat był ważnym ośrodkiem naukowym i kulturalnym ? pozostaje nim nadal Tartu. W tutejszym obserwatorium ? Tähetorn ? pracował np. astronom Friedrich Georg Wilhelm von Struve (1793-1864), który zmierzył łuk południka przechodzącego przez kraje bałtyckie, wpisanego w naszych czasach na Listę Dziedzictwa UNESCO jako Południk Struvego. Działał wybitny rosyjski chirurg Nikołaj Pirogow (1810-81) i wielu innych uczonych oraz działaczy kultury.

Poczytaj więcej o okolicy:

Dodano: 23 maja 2016; Aktualizacja 3 czerwca 2016;
 

Komentarze: 2

    Pola, 23 października 2017 @ 18:36

    Tu mogła być Polska a nie jakąś Estonia ?

    Pola, 23 października 2017 @ 19:03

    Zalążkiem wyższej uczelni w Dorpacie było właśnie gimnazjum założone przez polskiego króla.

Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!