Zawoja
Zbójnicka kapliczka i zbójnicki napad

Istnieją podania, że zbójnicy fundowali różne sakralne budowle.Miały stanowić zadośćuczynienie za grzeszne życie, zapewnić fundatorom zbawienie wieczne, a na ziemi powodzenie na zbójnickich ścieżkach.
Podoba Ci się ten tekst? Powiedz o tym innym na FacebookuPolub ten wpis na FacebookuPolub wpis na Facebooku
Sprawdź nasz Instagram
fot: ARO redakcja
Zawoja. Zbójnicka kapliczka i zbójnicki napad
Wnętrze kościoła w Zawoi pamięta jeszcze czasy zbójników.
Uwaga! Materiał został zamieszczony w naszym portalu już ponad rok temu.
A świat się zmienia… Niektóre informacje praktyczne mogą okazać się nieaktualne!

Zawoja leży u stóp Babiej Góry (1725 m) nad rzeką Skawicą. Wędrując Szlakiem Zbójników Karpackich warto zwiedzić zbójnicką kapliczkę św. Jana Chrzciciela w przysiółku Zawoi – Policzne.

Zbójnicki rodowód ma już sama nazwa Policzne, ponieważ legenda wiąże ją z faktem, że na tej przed dwoma wiekami odludnej polanie, zbójnicy dzielili łupy, czyli „licyli się” i szukali schronienia. Kapliczka najprawdopodobniej pochodzi z końca XVII lub z początku XVIII wieku. Według ludowych przekazów jej fundatorami byli zbójnicy, którzy wznieśli ją jako przebłagalne wotum za swoje grzechy. Św. Jan Chrzciciel uważany jest w Karpatach za patrona zbójników. Jego święto przypada 24 czerwca.

Patronowi zbójników

Istnieją podania, że zbójnicy fundowali różne sakralne budowle. Takie przekazy dotyczą m.in. kościółka św. Anny w Nowym Targu, sanktuarium maryjnego w Ludźmierzu, kapliczki na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem, kościoła w Dębnie Podhalańskim, Chyżnem czy Lipnicy Wielkiej. Zbójnickie fundacje sakralne budowane były za zrabowane przez zbójników pieniądze. Miały stanowić zadośćuczynienie za grzeszne życie, zapewnić fundatorom zbawienie wieczne, a na ziemi powodzenie na zbójnickich ścieżkach.

Napaść na plebanię

W XVIII wieku w rejonie, którego górską kulminację stanowi Babia Góra działały znane zbójnickie kompanie Józefa Baczyńskiego zwanego Skawickim, braci Giertugów ze Skawicy, Białonia z Lipnicy oraz Jerzego Fiedora zwanego Proćpokiem lub Kroćpokiem z Kamesznicy. Ten ostatni zasłynął zbójnickim napadem na plebanię w Zawoi. A było to tak: Pewnego dnia do miejscowego organisty przyszło sześciu ludzi, prosząc go o udanie się do chorego. Gdy ksiądz wyszedł z domu, by powiadomić proboszcza, zbójnicy, grożąc mu pistoletem, kazali zaprowadzić się na plebanię. Gdy wtargnęli do środka, pochwycili gospodynię i wrzucili ją do wielkiej drewnianej kadzi stojącej w sieni. Po pewnym czasie zbójnicy wrzucili do kadzi i księdza. Drewnianą bekę zakryli dechami i ciężarem, aby uwięzieni tam ludzie nie mogli z niej szybko wyjść. Proćpakowa banda wymusiła od księdza 112 złotych, obrabowała całą plebanię i uprowadziła organistę. Organistę zbójnicy wypuścili daleko za wsią, by nie sprowadził na nich oddziału harników i uciekli w region babiej Góry. W 1795 roku ujęto Jerzego Fiedora zwanego Proćpokiem wraz z jego kompanami.

Zemsta przed sądem

Zbójnicy podczas procesu wskazali organistę jako swojego kamrata. W rzeczywistości tak nie było. Organiście groziła natychmiastowa śmierć za współudział w napadzie na księdza. Życie uratował mu ks. Pawluszkiewicz, który był proboszczem w kościele w Jeleśni. Po tym jak wyspowiadał zbójników, zażądał rewizji wyroku. Zbójnicy zmienili zdanie i oskarżenie przeciwko organiście odwołali. Niewiele brakowało, bo obowiązywały wtedy na Żywiecczyźnie sądy doraźne, wprowadzone przez Habsburgów. Austriacy nie mogąc poradzić sobie z plagą zbójnictwa w Beskidach wprowadzili bardzo surowe kary za zbójecki proceder. Zbójnika skazywano na śmierć w trybie natychmiastowym. To też spowodowało całkowite wytrzebienie zbójnickiego plemienia w Beskidach.

Poczytaj więcej o okolicy:

Dodano: 7 czerwca 2013; Aktualizacja 6 lutego 2020;
 
Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!
Zamknij