Buczacz
Kresowe miasteczko nad Strypą

W rezultacie słynnego haniebnego pokoju w Buczaczu miasto podzielono na dwie części: wschodnią – turecką i zachodnią – polską. Nie na długo jednak, bo zwycięstwo Jana III Sobieskiego pod Chocimiem w roku następnym odmieniło los miasta i zamku...
Podoba Ci się ten tekst? Powiedz o tym innym na FacebookuPolub ten wpis na FacebookuPolub wpis na Facebooku
Sprawdź nasz Instagram
fot: Cezary Rudziński
Buczacz. Kresowe miasteczko nad Strypą
Powojenne lata pod władzą komunistów stanowiły kontynuację oczyszczania miasta z "niepewnego elementu" i zamykania świątyń. Czynną, ale przekazaną rosyjskiej cerkwi prawosławnej, została tylko cerkiew św. Mikołaja. Pozostałe obiekty przeznaczono na magazyny i inne cele.
Uwaga! Materiał został zamieszczony w naszym portalu już ponad rok temu.
A świat się zmienia… Niektóre informacje praktyczne mogą okazać się nieaktualne!

Złoty wiek miasta

W rezultacie słynnego haniebnego pokoju w Buczaczu miasto podzielono na dwie części: wschodnią – turecką i zachodnią – polską. Nie na długo jednak, bo zwycięstwo Jana III Sobieskiego pod Chocimiem w roku następnym całkowicie odmieniło los miasta i zamku. Sam król był w nim na pewno w 1683 r. jeszcze przed wyprawą wiedeńską. Jego imieniem nazwano nawet źródło przy którym odpoczywał i z którego pił wodę. Z upamiętniających to wydarzenie tablic zachowała się jedna, kamienna. Król stanął też, z obozem wojskowym, pod Buczaczem w sierpniu 1687 r. i w nim odbył radę przed walką o Kamieniec Podolski. Bardzo ważny dla miasta okazał się wiek XVIII w. Zamek, po tureckich zniszczeniach, odbudował co prawda Jan Potocki, ale w połowie tego wieku był on już opuszczony i porzucony. Zaś w XIX w. pod zaborem austriackim – wyprzedzę nieco jego historię – mury i budowle zamkowe rozbierano i sprzedawano jako materiały budowlane. Stąd tak niewiele zachowało się z jego ruin. W mieście natomiast wzniesiono, zachowane do naszych czasów, ważne budowle. Przede wszystkim w latach 1761-63, z fundacji Mikołaja Bazylego Potockiego, barokowy kościół farny p.w. Wniebowzięcia NMP.

Pożary i epidemie

Wspomnę, że pierwszy w mieście kościół, też kamienny, zbudował w 1379 r. Michał Adwaniec, pierwszy niekoronowany władca Buczacza. Świątynia ta była wielokrotnie przebudowywana. W latach 1750-51 stanął w mieście piękny barokowy ratusz z 35-metrową wieżą i cerkiew bazylianów p.w. Podniesienia Krzyża Świętego. Ponadto Monastyr Buczacki (1751-70) i cerkiew p.w. Pokrowi Preswiatoj Bohorodicy (Opieki Matki Boskiej,1764). Pracowali przy nich wybitni architekci Bernard Meretyn i Jan Gottfryd Hofman, zaś rzeźby i dekoracje wykuwał w kamieniu znakomity rzeźbiarz Jan Jerzy Pinsel. To spod jego dłuta wyszły także dwie barokowe, zdobiące miasto przydrożne figury: św. Jana Nepomucena (1750) i Św. Anny (1751). Dodam, że w 1754 r. za zgodą (przywilejem) króla Augusta III Sasa Mikołaj Potocki założył w 1754 r. w Buczaczu bazyliańskie gimnazjum. Niestety w XIX w. spadły na miasto wielkie klęski. Najpierw pożar w 1811 r. który strawił znaczną część drewnianego miasta. Następnie, w 1831 r., epidemia cholery, która pochłonęła 770 mieszkańców. Wreszcie – wymieniając tylko największe – ogromy pożar w 1865 r. podczas którego spłonęło 220 budynków, wśród nich ratusz z dokumentami, klasztor, cerkiew, kościół i synagoga. W rezultacie liczba mieszkańców w 1880 roku wynosiła tylko 8967, w tym 6077 Żydów, 1816 Polaków i 1066 Ukraińców.  Po I wojnie światowej Buczacz powrócił w granice Rzeczypospolitej.

Czytaj dalej - strony: 1 2 3

Poczytaj więcej o okolicy:

 
Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!
Zamknij