Wysowa
Na łemkowskim cmentarzu

Wędrując po Łemkowszczyźnie odwiedzałam cmentarze łemkowskie. Wiejskie, malutkie, zadbane i mające –coś… czego nie potrafię określić. Stare i pięknie wykonane krzyże nagrobne, ładne kapliczki przy cmentarzach i drogach przykuwały wzrok…
Podoba Ci się ten tekst? Powiedz o tym innym na FacebookuPolub ten wpis na FacebookuPolub wpis na Facebooku
Sprawdź nasz Instagram
fot: Barbara Górecka
Wysowa. Na łemkowskim cmentarzu
Na cmentarzu znajduje się wiele zabytkowych nagrobków i krzyży: drewnianych, żeliwnych lub wykonanych z kamienia. Na niektórych z nich są umieszczone płaskorzeźby Matki Bożej, św. Piotra , inne są ozdobione ażurowymi półkolistymi daszkami i motywami kwiatowymi.
Uwaga! Materiał został zamieszczony w naszym portalu już ponad rok temu.
A świat się zmienia… Niektóre informacje praktyczne mogą okazać się nieaktualne!

Wędrując po Łemkowszczyźnie odwiedzałam cmentarze. Wiejskie, malutkie, zadbane i mające ?coś? czego nie potrafię określić.

Nie widziałam tam wielkich, bogatych grobowców ale skromne obeliski. Bardzo stare i pięknie wykonane krzyże nagrobne, ładne kapliczki przy cmentarzach i drogach przykuwały wzrok. Do oglądania cmentarzy łemkowskich i zwracania uwagi na kapliczki i krzyże przydrożne zainspirowała mnie książka pana Andrzeja Piecucha wydana przez Gminny Ośrodek Kultury w Uściu Gorlickim.

Cmentarz na krańcu wsi

Teren cmentarza w Wysowej otoczony jest kamiennym murem z drewnianym, daszkiem. W latach 1994-96 cmentarz został wyremontowany za pieniądze mieszkańców i Urzędu Gminy Uście Gorlickie. W tym czasie zbudowano kaplicę cmentarną p.w. Zmartwychwstania. Miejsce znalazł tu dzwon ?loretański? pochodzący z dawnej kaplicy w Hucie Wysowskiej. Ma podobno moc rozganiania gromadzących się chmur burzowych?

Urok łemkowskich krzyży

Na cmentarzu znajduje się wiele zabytkowych nagrobków i krzyży: drewnianych, żeliwnych lub wykonanych z kamienia. Na niektórych z nich są umieszczone płaskorzeźby Matki Bożej, św. Piotra , inne są ozdobione ażurowymi półkolistymi daszkami i motywami kwiatowymi. Jest tu ciekawy krzyż żeliwny z odlewami postaci Marii i św. Jana Ewangelisty u jego stóp, pochodzący z 1914 roku nagrobek z porcelanową postacią M. B. Różańcowej z Lourdes, jest też i bardziej współczesny nagrobek z 1961 roku z płaskorzeźbą M. B. Częstochowskiej. Pod krzyżami często znajdują się figurki aniołków. Cokoły są  trzyczęściowe tworzące rodzaj schodków, albo z namiotowym nadwieszonym daszkiem. Nisze wykute w cokołach kryją płaskorzeźby. Są one czasem wykonane w litym kamieniu, ale częściej to reliefy lub figurki. Dominują epitafia pisane cyrylicą.  Na cokołach grobów łemkowskich są podawane nazwiska fundatorów. Nigdzie poza Łemkowszczyzną takich nie zobaczymy.

Warto wiedzieć

Stare kamienne krzyże Łemkowszczyzny  wykonywane były przez wiejskich rzemieślników, tradycyjnie w tej okolicy robili je kamieniarze z Bartnego.
W dawnych czasach na zachodniej Łemkowszczyźnie krewni znaczyli groby drewnianymi, starannie wykonanymi krzyżami. Niestety nie przetrwały one wieków. Groby były ziemne i bardzo skromne. Na okazałe nagrobki pozwalali sobie tylko zamożni: urzędnicy, duchowni, właściciele ziemscy i bogaci chłopi.
* Kościół Wschodni wspomina zmarłych w przedostatnią sobotę przed Wielkim Postem i jeszcze kilka razy w roku liturgicznym.

Poczytaj więcej o okolicy:

Dodano: 25 października 2011; Aktualizacja 7 czerwca 2020;
 

Komentarze: 1

    tadeusz, 8 czerwca 2012 @ 10:34

    Na cmentarzu w Wysowej dokonano mordu. Zamordowano przepiękny stary drzewostan, który nadawał temu miejscu niepowtarzalnego klimatu. Drzewa te były świadkiem mijającego czasu i pokoleń.
    Kto i po co to zrobił? Bolesna bezpowrotna strata. Bezprawie. Czy ta tak mocno skrwawiona ziemia musiała i tą tragedię przeżyć?

Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!
Zamknij