Wiślica
Wokół fundamentów gotyckiej kolegiaty
Bardzo ciekawe muzeum. Jedno z ciekawszych, jakie udało mi się odwiedzić w ostatnich latach. Podziemna ścieżka turystyczna łączy archeologiczne znaleziska w podziemiach wiślickiej bazyliki i jej najbliższej okolicy.
Zwiedzanie zaczyna się od multimedialnego widowiska wyświetlanego na szybie pawilonu archeologicznego (w słoneczny dzień trochę kiepsko widać). Opowiada ono o najdawniejszych dziejach Wiślicy, w tym o jej świetnej historii w czasach mitycznego chyba państwa Wiślan. Prezentacja odbywa się ponad reliktami najstarszej romańskiej budowli w miasteczku – kościoła św. Mikołaja. Należy on do tzw. serii kupieckiej – małych kościółków romańskich budowanych przy szlaku handlowym z Pragi na Ruś Kijowską.
Spacerkiem… do orantów
Dalej ścieżka prowadzi wokół pozostałości dwu świątyń romańskich odnalezionych w podziemiach istniejącej do dziś bazyliki. Starszy z tych kościołów ufundował książę Henryk Sandomierski ok. połowy XII w. To właśnie wśród jego fundamentów zobaczymy jeden z najcenniejszych w kraju (a ponoć i na świecie) zabytków sztuki romańskiej – płytę orantów (zwaną też posadzką Wiślicką) ufundowaną przez Kazimierza Sprawiedliwego.
Nieznany artysta utrwalił na niej sześć postaci kierujących swe twarze ku niebu i mających dłonie złożone w modlitewnym geście. Nieczytelna z pomostu inskrypcja opowiada: „Ci pragną być podeptani, aby mogli być wzniesieni do gwiazd”. Płyta, umieszczona w posadzce deptana w istocie była… Ale szczęśliwie zachowała się do naszych czasów.
Wśród sześciu przedstawionych osób uczeni dopatrują się postaci postaci Kazimierza Sprawiedliwego, jego żony Heleny Znojemskiej oraz synów – Bolesława i Kazimierza, Henryka Sandomierskiego oraz na razie nierozpoznanej osoby duchownej (niewykluczone, że Wincentego Kadłubka).
Druga odsłona
Przechodzimy do fundamentów drugiej romańskiej kolegiaty ufundowanej przez biskupów krakowskich w XIII w. Była to już duża, jak na owe czasy, trójnawowa świątynia. Pozostały z niej fragmenty murów, ale przede wszystkim fragment posadzki z emaliowanych, zdobionych rozetami płytek ceramicznych. Najlepiej obejrzymy ją spoglądając w zawieszone nad nią lustro.
Podążając ścieżką zobaczymy niewielki, ale jakże interesujący zbiór romańskich artefaktów odnalezionych podczas prac archeologicznych wokół kolegiaty. Warto posłuchać audioprzewodnika, w opowieści znajdziemy o nich wiele ciekawych detali. Po drodze, raz po raz, zwiedzanie urozmaicają rekonstrukcje 3d opowiadające o budowie romańskiej bazyliki i jej transformacji do współcześnie istniejącej kolegiaty.
I to, co poruszyło mnie najbardziej
Kości. Wystające z wykopków kości ludzkie (czaszka też ponoć jest, ale jej nie odnalazłam), pozostałości pochówków wokół dawnych kościołów. Nie darmo dawniej teren wokół kościoła nazywano cmentarzem…
Warto wiedzieć
* Muzeum w Wiślicy powstało w 1966 r. Chroniło zabytki pozyskiwane podczas badań archeologicznych w latach 1949-64. Jego pierwotnym celem było zabezpieczenie pozostałości kościoła św. Mikołaja. W 2017 r. muzeum włączono do struktur Muzeum Narodowego w Kielcach. W 2022 r. otwarto opisaną ścieżkę turystyczną.
* W Wiślicy warto obejrzeć oczywiście współcześnie istniejąca gotycką bazylikę wybudowaną przez Kazimierza Wielkiego oraz również gotycki Dom Długosza, w którym obecnie mieści się muzeum parafialne.
Dodaj komentarz