Rožnov pod Radhoštěm
Stulecie wołoskiego skansenu
Nasi południowi sąsiedzi Czesi mają kilka znakomitych skansenów. Największy i najstarszy jest skansen wołoski w Rožnovie pod Radhoštěm.
Leży on w sercu Beskidu Morawskiego na Morawach Wschodnich i w ubiegłym roku obchodził stulecie działalności.
Wcale nie najstarszy
W Czechach przedstawiany jest jako najstarszy skansen w środkowej Europie. Ale nie jest to prawda, gdyż tylko w Polsce, w innych krajach nie sprawdzałem, najstarszym jest Kaszubski Park Etnograficzny we Wdzydzach Kiszewskich założony w 1906 roku przez Teodorę i Izydora Gulgowskich. Ale w tym na zboczach góry Radhošt’ o wysokości 1129 m n.p.m., na powierzchni 80 ha znajduje się około 100 zabytkowych budynków od XVII do początków XX w. i 137 tys. eksponatów. Skansen ten położony jest po dwu stronach drogi, w dawnym parku 16-tysięcznego miasteczka Rožnov pod Radhoštěm nad potokiem Rožnovska Bečva.
Składa się z trzech odrębnych części. Najstarsza to Drewniane Miasteczko (Dřevěné městečko), które powstało w 1925 roku dzięki Bohumírowi Jaroňkovi, gdy z jego inicjatywy przeniesiono tu z Rožnova pod Radhoštěm XVIII-wieczny drewniany ratusz oraz parę innych budynków. Kolejne części dotyczą Wołoskiej Wsi (Valašská dědina) oraz Młyńskiej Doliny (Mlýnská dolina). Wszystkie prezentują architekturę, uprawiane zajęcia i tradycyjne rzemiosła oraz narzędzia, a także sprzęty domowe i gospodarskie, sztukę oraz zwyczaje ludowe mieszkańców Wołoszczyzny Morawskiej. Czyli Wołochów, pierwotnie koczowników ze stepów czarnomorskich, a później karpackich pasterzy, którzy w wiekach XIII-XVI migrowali na zachód aż na Orawę, Morawy i południowe, górskie ziemie polskie.
Drewniane Miasteczko
Drewniane Miasteczko znajduje się na terenie dawnego uzdrowiska i obrazuje sposób życia w małym miasteczku w okresie od połowy XIX do pierwszej ćwierci XX w. Stoją tu m.in. wspomniany XVIII-wieczny budynek ratusza miejskiego, spichlerz, kościół św. Anny, dom wójta czy tradycyjna gospoda. Najciekawszy jest drewniany kościół z Vĕtřkovic u Přibora.
Spłonął on tam w roku 1887, ale w skansenie udało się go zrekonstruować na podstawie zachowanych planów oraz dzięki finansowemu wsparciu donatorów, których nazwiska zostały upamiętnione w kościele. Informacje dotyczące świątyni znajdują się na tablicy w językach czeskim i angielskim. Korzystam z nich pisząc tę relację. Kościół poświęcono św. Annie, patronce Valašska (Wołoszczyzny), podobnie jak ołtarz główny, którego współpatronem jest św. Wacław, patron ziem czeskich.
Świątynię tę poświęcono w roku 1945, a w 2005 przeszła ona gruntowny remont. Wewnątrz jest droga krzyżowa, ławy, chorągwie i obrazy oraz inne wyposażenie wzorowane na wiejskich kościołach katolickich w połowie XIX w. M.in. z drewnianymi, polichromowanymi figurami Marii i świętych. Dookoła świątyni znajduje się cmentarzyk z grobami ozdobionymi kamiennymi nagrobkami i pomnikami, w tym znanych postaci z dziedziny sportu. M.in. lekkoatlety i mistrza olimpijskiego Emila Zatopka (1922-2000), jego żony Dany (1922-2020), również lekkoatletki i oszczepniczki, mistrza olimpijskiego – skoczka narciarskiego Jiřiho Raški (1941-2012), księży itp.
Dodaj komentarz