Jelenia Góra
Barokowe groby wokół Kościoła Łaski

Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Jeleniej Górze jest jednym z sześciu Kościołów Łaski na Śląsku. Otaczające go pięknie zdobione barokowe kaplice cmentarne są skandalicznie zaniedbane i zdewastowane.
Podoba Ci się ten tekst? Powiedz o tym innym na Facebooku
Sprawdź nasz Instagram
fot: Andrzej Węgrowicz
Jelenia Góra. Barokowe groby wokół Kościoła Łaski
Zachowało się ich 19. Otaczają one dzisiejszy park zwartym wieńcem, a są przy tym niezwykłej urody. Pięknie zdobione, w większości barokowe, wyjątkowe dzieła sztuki cmentarnej.
  • Jelenia Góra. Barokowe groby wokół Kościoła Łaski
  • Jelenia Góra. Barokowe groby wokół Kościoła Łaski
  • Jelenia Góra. Barokowe groby wokół Kościoła Łaski
  • Jelenia Góra. Barokowe groby wokół Kościoła Łaski
  • Jelenia Góra. Barokowe groby wokół Kościoła Łaski
  • Jelenia Góra. Barokowe groby wokół Kościoła Łaski
  • Jelenia Góra. Barokowe groby wokół Kościoła Łaski
  • Jelenia Góra. Barokowe groby wokół Kościoła Łaski
  • Jelenia Góra. Barokowe groby wokół Kościoła Łaski
  • Jelenia Góra. Barokowe groby wokół Kościoła Łaski
  • Jelenia Góra. Barokowe groby wokół Kościoła Łaski
Uwaga! Materiał został zamieszczony w naszym portalu już ponad rok temu.
A świat się zmienia… Niektóre informacje praktyczne mogą okazać się nieaktualne!

Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Jeleniej Górze (zwany także Kościołem Garnizonowym) jest jednym z sześciu Kościołów Łaski na Śląsku.

Budowę Kościołów Łaski postanowiono tzw. ugodą altransztadzką, zawartą w 1707 na zamku w Altranstädt (w Saksonii) pomiędzy królem Szwecji Karolem XII i cesarzem Józefem I Habsburgiem. Pokonany w Wojnie Północnej Habsburg zobowiązany został do poluzowania polityki wobec protestantów i musiał pozwolić budować im świątynie. Ewangelicy mogli je jednak stawiać poza murami miast, w odległości nie mniejszej niż wystrzał armatni. Taki właśnie dystans dzieli wspomniany kościół od zachowanej do dziś Bramy Wojanowskiej.

Największy z Kościołów Łaski

Ogromną, mogącą pomieścić 4 tys. wiernych barokową świątynię na planie krzyża greckiego wzorowano na kościele św. Katarzyny w Sztokholmie. Zaprojektował ją i wybudował w latach 1709-1718 Marcin Frantz. Jest największym z sześciu kościołów Łaski wybudowanych w tym czasie na Śląsku.

Niezwykłe organy nad ołtarzem

Wnętrze okalają balkony na trzech poziomach ozdobione cytatami z pisma świętego, ściany pokrywają malowidła iluzjonistyczne autorstwa A. Schefflera. Do osobliwości wyposażenia należą ambona wykuta w jednej bryle piaskowca i marmurowa chrzcielnica. Tutejsze organy z ponad 4,5 tys. piszczałek, ozdobione ruchomymi postaciami aniołków, pochodzą z 1727 i należą do najdoskonalszych na świecie. Umieszczone są ponad głównym ołtarzem. Ich brzmienia można posłuchać podczas dorocznych międzynarodowych festiwali pod nazwą Silesia Sonans.

Kaplice unikalne, dlaczego w tak złym stanie?

Mnie jednak najbardziej zaintrygowało otoczenie kościoła. Teraz jest tu park z ławeczkami i alejkami, dość gęsto zaludniony przez młodzież. Nie zawsze jednak tak było. Kiedyś był tu, jak zwykle na przykościelnym terenie – cmentarz. Wzdłuż muru, dookoła tego cmentarza majętni mieszkańcy miasta Hirschberg im Riesengebirge, bo tak nazywała się Jelenia Góra, stawiali rodzinne grobowce, a raczej kaplice. Proces ten rozpoczął się po wybudowaniu kościoła i trwał do 1770 roku. W końcu XIX wieku cmentarz zlikwidowano zamieniając go w park, ale grobowe kaplice wzdłuż ogrodzenia pozostawiono. Zachowało się ich 19. Otaczają one dzisiejszy park zwartym wieńcem, a są przy tym niezwykłej urody. Pięknie zdobione, w większości barokowe, wyjątkowe dzieła sztuki cmentarnej. Są jednak skandalicznie zaniedbane i zdewastowane. Proces dewastacji zaczął się w 1945 roku, gdy Jelenia Góra przeszła w polskie posiadanie, i – wstyd powiedzieć – trwa do dziś.

Warto wiedzieć

Na ścianie zewnętrznej kościoła, obok wejścia do zakrystii znajduje się epitafium pastora Gottloba Adolpha. Zginął on w 1745 roku od uderzenia pioruna podczas niedzielnego kazania. Zerwała się lina podtrzymująca daszek ambony, który spadł na kaznodzieję.

Poczytaj więcej o okolicy:

Komentarze: 1

    wędrowiec, 15 maja 2011 @ 12:31

    Bardzo smętnie to wygląda. Kościół mógłby rzucić coś na poratowanie zabytków, są na jego terenie. A może przeszkadza mu, że to kaplice innowierców? Czy czeka, aż zrobią coś władze miasta?

Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!
Zamknij