Mszanka
Cmentarz nr 124 Hansa Mayra

Cmentarz nr 124 Mszanka charakteryzuje się stosowaną przez Mayra prostotą formy i umiarem stosowanych środków wyrazu. Nad uporządkowanymi w rzędy nagrobkami dominuje centralny pomnik w formie krzyża.
Podoba Ci się ten tekst? Powiedz o tym innym na FacebookuPolub ten wpis na FacebookuPolub wpis na Facebooku
Sprawdź nasz Instagram
fot: Halina Puławska
Mszanka. Cmentarz nr 124 Hansa Mayra
Drewniany krzyż Hansa Mayra (umieszczany również na innych cmentarzach) nawiązuje do tradycji krzyży dziękczynnych – Denkmalskreuze – stawianych na polach bitewnych w epoce napoleońskiej.

Na cmentarzu wojskowym nr 124 Mszanka*, w bujnej letniej łące pola grobowego toną ciche żołnierskie mogiły – 55 zbiorowych i 44 pojedyncze. Znaczone są betonowymi stelami, zakończonymi trójkątnie i opatrzonymi żeliwnymi tablicami.

Wśród spoczywających na cmentarzu 167. żołnierzy armii niemieckiej nieznanych jest dwunastu, a tylko ośmiu żołnierzy armii carskiej – spośród 494. pochowanych na tym polu – znanych jest z nazwiska. Żołnierze rosyjscy nie mieli nieśmiertelników, a ich imienna identyfikacja możliwa była dzięki – być może – znajdującym się w kieszeniach mundurów rzeczom osobistym, listom czy dokumentom, które nie uległy rozkładowi.

Wszyscy razem

Fundamentalne zasady wypracowane w IX Wydziale Grobów Wojennych austriackiego Ministerstwa Wojny zakładały m.in. godny pochówek każdego żołnierza walczących armii i tworzenie cmentarzy ponadnarodowych.** Na galicyjskich cmentarzach wojennych leżą obok siebie żołnierze armii austro-węgierskiej, niemieckiej i carskiej, żołnierze wielu narodów środkowej Europy.

Drewno i kamień

Projektantem cmentarza nr 124 Mszanka, należącego do IV Okręgu Cmentarnego „Łużna” był wiedeński architekt i inżynier budowlany Hans Mayr, kierownik artystyczny III Okręgu Cmentarnego „Gorlice”, na którego terenie zaprojekto­wał 53 cmentarze. Cmentarz nr 124 Mszanka charakteryzuje się stosowaną przez Mayra prostotą formy i umiarem stosowanych środków wyrazu. Nad uporządkowanymi w rzędy nagrobkami dominuje centralny pomnik w formie krzyża, najczęściej stosowany na cmentarzach Galicji. Drewniany krzyż Hansa Mayra (umieszczany również na innych cmentarzach) nawiązuje do tradycji krzyży dziękczynnych – Denkmalskreuze – stawianych na polach bitewnych w epoce napoleońskiej. Regularny w proporcjach krzyż wyposażony jest w blaszany daszek tzw. obdasznicę zdobioną ślimacznicą i koronkową blaszaną wycinanką. Data na krzyżu – 1915.

* * *

Na cmentarz wchodzi się przez drewnianą bramkę umieszczoną między wykonanymi z ciosanych kamieni słupami. Dalej kamienne pylony tworzą niby przedsionek prowadzący na pole. Cmentarz ogrodzony jest słupami z kamieni, połączonymi żeliwnymi rurami.


* Cmentarz nr 124 położony jest na terenie gminy Moszczenica w powiecie Gorlice. Znajdował się w IV Okręgu „Łużna”.
** Utworzono kilka cmentarzy wyłącznie dla żołnierzy rosyjskich; takim jest m.in. cmentarz nr 122 w Łużnej, na którym spoczywa 154. żołnierzy – bezimiennych.

Poczytaj więcej o okolicy:

Dodano: 17 listopada 2019; Aktualizacja 28 listopada 2019;
 
Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!
Zamknij