Gandzasar
Monaster z biblioteką na Górze Skarbów

Oglądam i fotografuję wiele naprawdę wspaniałych dzieł wykonanych przed wiekami przez ludzi, których imiona przetrwały dla potomności. Najstarsza księga, która przyciąga moją uwagę, datowana jest rokiem 989!
Podoba Ci się ten tekst? Powiedz o tym innym na FacebookuPolub ten wpis na FacebookuPolub wpis na Facebooku
Sprawdź nasz Instagram
fot: Cezary Rudziński
Gandzasar. Monaster z biblioteką na Górze Skarbów
  • Gandzasar. Monaster z biblioteką na Górze Skarbów
  • Gandzasar. Monaster z biblioteką na Górze Skarbów
  • Gandzasar. Monaster z biblioteką na Górze Skarbów
  • Gandzasar. Monaster z biblioteką na Górze Skarbów
  • Gandzasar. Monaster z biblioteką na Górze Skarbów
  • Gandzasar. Monaster z biblioteką na Górze Skarbów
  • Gandzasar. Monaster z biblioteką na Górze Skarbów
  • Gandzasar. Monaster z biblioteką na Górze Skarbów
  • Gandzasar. Monaster z biblioteką na Górze Skarbów
  • Gandzasar. Monaster z biblioteką na Górze Skarbów
  • Gandzasar. Monaster z biblioteką na Górze Skarbów
  • Gandzasar. Monaster z biblioteką na Górze Skarbów
  • Gandzasar. Monaster z biblioteką na Górze Skarbów
  • Gandzasar. Monaster z biblioteką na Górze Skarbów
  • Gandzasar. Monaster z biblioteką na Górze Skarbów
  • Gandzasar. Monaster z biblioteką na Górze Skarbów
  • Gandzasar. Monaster z biblioteką na Górze Skarbów
  • Gandzasar. Monaster z biblioteką na Górze Skarbów
  • Gandzasar. Monaster z biblioteką na Górze Skarbów
  • Gandzasar. Monaster z biblioteką na Górze Skarbów
  • Gandzasar. Monaster z biblioteką na Górze Skarbów
Uwaga! Materiał został zamieszczony w naszym portalu już ponad rok temu.
A świat się zmienia… Niektóre informacje praktyczne mogą okazać się nieaktualne!

Góra Skarbów, bo tak tłumaczy się z języka ormiańskiego nazwę Gandzasar, położona jest niespełna dwa kilometry nad wsią Wank (Vank) w rejonie Martakert, na lewym brzegu rzeki Chaczen, w nieuznawanej przez żadne państwo Republice Arcach, znanej bardziej jako Górski Karabach na Zakaukaziu.

Formalnie to nadal ormiańska enklawa w Azerbejdżanie i obiekt sporu, a także wrogości między tymi dwoma krajami i narodami. Niegdyś w górze tej znajdowały się srebronośne rudy ? stąd jej nazwa ? a przejął ją jeden z najważniejszych i najcenniejszych ormiańskich monasterów z budowany w XIII wieku.

Dzieło życia księcia Hasana-Dżalala Doli

Wybitny francuski historyk sztuki, profesor uniwersytetu paryskiego Charles Diehl (1859-1944) zaliczał monaster Gandzasar do piątki najwyższej klasy pereł armeńskiej architektury monumentalnej. Dzieje tutejszej katedry, bo ona stanowi główny obiekt klasztornego zespołu, są wyjątkowo dobrze znane i opisane. Niewielka świątynia, jaka stała początkowo w tym miejscu, wspomniana została bowiem już w połowie X wieku przez armeńskiego katolikosa ? zwierzchnika tutejszego kościoła narodowego, powstałego już w IV wieku. To na jej miejscu książę Hasan-Dżalal Dola (1215-61) i jego żona Mamkan zbudowali w latach 1216-38, o czym można przeczytać na płycie nagrobnej tego władcy, a także w tekście zachowanym na wewnętrznej ścianie tej świątyni, katedrę zachowaną do naszych czasów. Konsekrowano ją uroczyście  22 lipca 1240 roku z udziałem księcia i jego rodziny, katolikosa, biskupów i wiernych. Według legendy w podziemiach pochowano głowę św. Jana Chrzciciela, która rzekomo przyniesiona została tutaj podczas jednej z wypraw krzyżowych. I od niej katedra otrzymała wezwanie Surb Owanes Mkrtycz ? św. Jana Chrzciciela.

Głowa św. Jana

W tym miejscu relacji nie mogę nie wspomnieć, że zarówno zgodnie z tradycją chrześcijańską jak i muzułmańską, odrąbana na rozkaz tetrarchy Heroda Antypasa, z poduszczenia jego żony Herodiady, głowa tego świętego znajduje się w kaplicy grobowej wewnątrz meczetu Omajjadów w Damaszku w Syrii. I jest obiektem kultu oraz celem pielgrzymek wyznawców obu religii. Natomiast kilka źródeł potwierdza, że tutaj, w Gandzasarze, znajdują się relikwie św. Zachariasza, ojca Jana Chrzciciela. Dodam, że opis budowy i wspaniałości tutejszej katedry znajduje się także w pismach ormiańskich historyków XIII w. Książę Hasan-Dżalal był władcą istniejącego w XII-XIII w. armeńskiego księstwa feudalnego Chaczen i częściowo Arcachu, synem ks. Wachtanga II Tangika i wnukiem Wielkiego Asana. Sam tytułował się królem, co znalazło odzwierciedlenie w wykutym na jego płycie nagrobnej tekście w języku staroormiańskim. Ciekawostką na niej jest wymienienie roku rozpoczęcia budowy świątyni według ówczesnego kalendarza ormiańskiego: 765, czyli 1216 r. obowiązującego współcześnie gregoriańskiego.

Rodowa nekropolia

Gandzasar stał się rezydencją książęca i nekropolią rodową. W 1266 r., już po śmierci fundatora katedry, dobudowano do niej od frontu rozległą kruchtę, zapewne nad grobem księcia, gdyż obecnie znajduje się w niej, przed głównym wejściem do nawy, zarówno płyta nagrobna jego i jego potomków, jak i przynajmniej kilku katolikosów z tego rodu.

Czytaj dalej - strony: 1 2 3

Poczytaj więcej o okolicy:

 
Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!
Zamknij