Gliwice
Nadpalony zwój w miejscu synagogi

Tablica ma kształt porwanego, czy raczej nadpalonego zwoju Tory, załamanego na narożniku budynku. Lakoniczny napis informuje: W tym miejscu w latach 1861-1938 stała synagoga. I tyle. Zapewne to samo mówi napis hebrajski; umieszczono go w miejscu, gdzie „ogień” strawił święty zwój.
Podoba Ci się ten tekst? Powiedz o tym innym na FacebookuPolub ten wpis na FacebookuPolub wpis na Facebooku
Sprawdź nasz Instagram
fot: Zuzanna Grabska
Gliwice. Nadpalony zwój w miejscu synagogi
Gliwicka synagoga została zbudowana w latach 1859-1861. Była to wówczas jedna z największych i najpiękniejszych bożnic na Górnym Śląsku.
To już 10 lat! Materiał został zamieszczony w naszym portalu ponad dekadę temu.
A świat się zmienia… Niektóre informacje praktyczne mogą okazać się nieaktualne!

Gdy zobaczyłam tę tablicę, byłam poruszona. Choć przecież nie tak mało jest tablic w miejscach, gdzie stały kiedyś żydowskie świątynie.

Ta jednak ma kształt porwanego, czy raczej nadpalonego zwoju Tory, załamanego na narożniku budynku. Lakoniczny napis informuje: W tym miejscu w latach 1861-1938 stała synagoga. I tyle. Zapewne to samo mówi napis hebrajski; umieszczono go w miejscu, gdzie ?ogień? strawił święty zwój.

Gliwicka synagoga została zbudowana w latach 1859-1861 według projektu Salomona Lubowskiego i Louisa Troplowitza. Gmach był murowany, utrzymany w stylu mauretańsko-neoromańskim. Fasadę zdobiły ? to rzadkość ? dwie wieże. Była to wówczas jedna z największych i najpiękniejszych bożnic na Górnym Śląsku. Budynek stał przy ul. Dolnych Wałów 15, a główne wejście znajdowało się od pl. Inwalidów.

Podczas Nocy Kryształowej z 9 na 10 listopada 1938 roku (Gliwice, wtedy Gleiwitz, należały przed wojną do Niemiec) bojówki hitlerowskie podpaliły synagogę. Rankiem wysadzono zgliszcza w powietrze. Pozostał pusty plac, na którym urządzono targowisko. Po wojnie, już w Polsce planowano odbudowę świątyni, ale tak się nie stało. Wiernym służy teraz dom modlitwy przy ulicy Dolnych Wałów 9. Ulokowano go w budynku wzniesionym przez gminę żydowską w 1909 roku.

Warto wiedzieć

Poniżej tablicy w kształcie Tory jest druga, zwyczajna, opowiadająca (po polsku i po niemiecku) więcej o losie tych, którzy modlili się w synagodze: Spalenie synagogi przez nazistów w Noc Kryształową z 9 na 10 listopada 1938 roku stało się symbolem represji i prześladowań społeczności gliwickich Żydów, która przez ponad 150 lat współtworzyła historię miasta. Deportacje ponad 600 członków gminy żydowskiej do hitlerowskiego obozu zagłady Auschwitz-Birkenau zakończyły się w grudniu 1943 roku. 
Autorem kompozycji jest Krzysztof Nitsch.

Poczytaj więcej o okolicy:

 
Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!
Zamknij