Kijów
Sobór Sofijski to miejsce magiczne

Nagle pierwsze promienie wschodzącego słońca padły na złote kopuły jakiejś cerkwi i jej dzwonnicy. I to było olśnienie! To była ona! Sławny Sobór Sofijski, kijowska świątynia Mądrości Bożej, już wówczas muzeum.
Podoba Ci się ten tekst? Powiedz o tym innym na FacebookuPolub ten wpis na FacebookuPolub wpis na Facebooku
Sprawdź nasz Instagram
fot: Cezary Rudziński
Kijów. Sobór Sofijski to miejsce magiczne
Chrystus spogląda w dół na obraz Matki i wiernych. O ile jednak te mozaiki są dobrze oświetlone przez okna w latarni kopuły, Oranta tonie w mroku.
  • Kijów. Sobór Sofijski to miejsce magiczne
  • Kijów. Sobór Sofijski to miejsce magiczne
  • Kijów. Sobór Sofijski to miejsce magiczne
  • Kijów. Sobór Sofijski to miejsce magiczne
  • Kijów. Sobór Sofijski to miejsce magiczne
  • Kijów. Sobór Sofijski to miejsce magiczne
  • Kijów. Sobór Sofijski to miejsce magiczne
  • Kijów. Sobór Sofijski to miejsce magiczne
  • Kijów. Sobór Sofijski to miejsce magiczne
  • Kijów. Sobór Sofijski to miejsce magiczne
  • Kijów. Sobór Sofijski to miejsce magiczne
  • Kijów. Sobór Sofijski to miejsce magiczne
  • Kijów. Sobór Sofijski to miejsce magiczne
  • Kijów. Sobór Sofijski to miejsce magiczne
  • Kijów. Sobór Sofijski to miejsce magiczne
  • Kijów. Sobór Sofijski to miejsce magiczne
  • Kijów. Sobór Sofijski to miejsce magiczne
  • Kijów. Sobór Sofijski to miejsce magiczne
Uwaga! Materiał został zamieszczony w naszym portalu już ponad rok temu.
A świat się zmienia… Niektóre informacje praktyczne mogą okazać się nieaktualne!

Nowością dla mnie były, tak zwane sgraffiti. To napisy wyryte jakimiś rylcami czy igłami przed wiekami na starych freskach. Dziś uważamy takie postępowanie za barbarzyństwo. Ale te, które oglądam, niekiedy w narożnikach lub ciemnych miejscach wiekowych malowideł, to nie są teksty w rodzaju: ?Byłem tu ? Iwan (i data)?. Lecz niekiedy akty strzeliste do Boga lub świętych przedstawionych na freskach, prośby o pomoc, modlitwy. Głównie w języku ruskim, ale także innych, np. ormiańskim. A w Cerkwi Kiriłłowskiej, też z XI w., o której wkrótce napiszę osobno, również polskim z XVII w. Podziwiam i fotografuję dziesiątki scen i detali. Zarówno najstarszych, jak i późniejszych, stanowiących obecnie oryginalną całość. W nawach, na ich ścianach stropach, filarach, w klatkach schodowych wież itp. zapełnione jest niemal każde wolne miejsce.

Takie były początki

Historia dziesięciu wieków tej budowli jest szalenie ciekawa, ale nie tu miejsce, aby ją szerzej przedstawiać. Zainteresowanych szczegółami odsyłam do bogatej literatury na ten temat. Wspomnę więc tylko, że Sobór Sofijski nie był najstarszym w Kijowie, gdyż wzniesiono go najprawdopodobniej, w latach 1037-1044. Pierwsza bowiem cerkiew chrześcijańska powstała w stolicy Rusi Kijowskiej na Podole ? jej podgrodziu nad Dnieprem, jeszcze przed chrztem władcy i jego ludu w 988 roku. A następne tuż po nim. Ale tutejszą świątynię Mądrości Bożej budowano od początku jako główną metropolitalną świątynię państwa, które wówczas było jedną z potęg w tym regionie Europy. To w niej kijowskie trony obejmowali kolejni książęta, intronizowani byli metropolici, chowano władców. Wspaniale zachowany we wnętrzu sarkofag Jarosława Mądrego z białego marmuru, w którym książę ten pochowany został w roku 1093, jest też jednym z najcenniejszych zabytków Sofii.

Pięć naw i trzynaście kopuł

Sobór ten, zbudowany na planie krzyża greckiego, miał jedną centralną kopułę i 12 mniejszych, co w ówczesnej architekturze bizantyjskiej było formą nieznaną. A wznosili go i zdobili przecież budowniczowie i rzemieślnicy oraz artyści z Konstantynopola przy pomocy staroruskich pomocników. Powstała ? jej model znany jest z rekonstrukcji ? świątynia o wznoszącym się w górę piramidalnie kształcie, zwieńczona wspomnianymi mniejszymi i jedną wielką, centralną kopułą. Z pięcioma apsydami, o długości na linii wschód ? zachód 41,7 m i szerokości z północy na południe 54,6 m. O łącznej powierzchni 2310 m kw.

Pod obcym jarzmem

W 1240 r. podczas najazdu na Kijów hord chana Batyja sobór został rozgrabiony, ale jego ściany ocalały. Po podporządkowaniu południowych ziem Rusi w 1362 r. Wielkiemu Księstwu Litewskiemu, w mieście powstała nowa prawosławna metropolia. Było ono jednak wielokrotnie najeżdżane i niszczone, przez Tatarów krymskich. Zwłaszcza dotkliwie w 1416 i 1482 roku. Świątynie, także ta, pustoszały. Po Unii Lubelskiej 1569 r. ziemie Rusi znalazły się w granicach Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Na mocy Unii Brzeskiej 1596 r. większość ocalałych kijowskich cerkwi, także Sobór Sofijski, znalazły się w jurysdykcji unickiego (greckokatolickiego) metropolity Pocieja. Wierni prawosławni odzyskali go dopiero po wyborze, w 1632 r., metropolitą kijowskim Piotra Mohyły.

Czytaj dalej - strony: 1 2 3

Poczytaj więcej o okolicy:

Dodano: 20 października 2016; Aktualizacja 28 października 2016;
 
Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!
Zamknij