Wieliczka
Zamek Żupny, dziś muzeum górnictwa

W odrestaurowanym kompleksie, dopisanym w 2013 r. do Kopalni soli w Wieliczce na listę UNESCO, mieści się Muzeum Żup Krakowskich. Wraz z kopalnią stanowi ono największe muzeum górnicze na świecie.
Podoba Ci się ten tekst? Powiedz o tym innym na FacebookuPolub ten wpis na FacebookuPolub wpis na Facebooku
Sprawdź nasz Instagram
fot: Cezary Rudziński
Wieliczka. Zamek Żupny, dziś muzeum górnictwa
W budynkach dawnego zamku można obejrzeć stałą ekspozycję archeologiczną, ekspozycję historii Wieliczki do czasów najnowszych oraz ciekawą kolekcję solniczek. Ponadto wystawy czasowe.
  • Wieliczka. Zamek Żupny, dziś muzeum górnictwa
  • Wieliczka. Zamek Żupny, dziś muzeum górnictwa
  • Wieliczka. Zamek Żupny, dziś muzeum górnictwa
  • Wieliczka. Zamek Żupny, dziś muzeum górnictwa
  • Wieliczka. Zamek Żupny, dziś muzeum górnictwa
  • Wieliczka. Zamek Żupny, dziś muzeum górnictwa

W centrum Wieliczki, vis a vis barokowego kościoła św. Klemensa, stoi jedna z najstarszych w mieście i najrozleglejszych budowla: Zamek Żupny.

Zbudowany w końcu XIII i w XIV wieku, głównie w czasach panowania króla Kazimierza Wielkiego (1310-1370), który nadał miastu lokację na prawie niemieckim. Był rezydencją żupnika i siedzibą administracji królewskich kopalni soli w Wieliczce i Bochni. I służył tym celom aż do stycznia 1945 roku, gdy został zbombardowany i w znacznym stopniu zburzony, przez lotnictwo sowieckie.

Od Henryka IV Probusa i Kazimierza Wielkiego

Ładnie odbudowany w latach 1976-84, przyciąga uwagę jasnymi ścianami murów i czerwonymi dachówkami oraz dziedzińcem widocznym przez szeroko otwartą arkę bramną. Jeszcze lepiej cały ten kompleks można ogarnąć wzrokiem patrząc na jego zrekonstruowany widok z lotu ptaka w XVII w, wystawiony na planszach przed wejściem oraz na zamkowym dziedzińcu. Różni się on nieco od współczesnego.

W ciągu ponad siedmiu wieków zamek był rozbudowywany oraz przebudowywany po pożarach, zwłaszcza w latach 1473 i 1475. A także po oblężeniach i wojnach. Podwaliny pod budowę tego zamku położono jeszcze za panowania księcia wrocławskiego i krakowskiego Henryka IV Probusa (1258-90), bo już wówczas istniały, dające władcy znaczne dochody, Żupy Krakowskie, czyli kopalnie soli kamiennej w Bochni i Wieliczce. Odkrycie tych złóż spowodowało zaniechanie warzenia soli ze słonych źródeł, odbywające się tu od 3. tysiąclecia p.n.e.

Pierwszy szyb górniczy i pierwszy żupnik

Zastąpiono je wydobywaniem poprzez sieć szybów, tuneli i podziemnych komór drążonych w ziemi, dużych, nawet kilkusetkilogramowych bloków soli oraz jej drobniejszych kęsów. To na terenie przyszłego zamku wydrążono w ziemi pierwszy zachowany do naszych czasów, chociaż zasypany, szyb górniczy. Nie wiadomo jednak, czy dokopano się wówczas do złoża soli, bo jego współczesne badanie przerwano na siódmym metrze w głębi ziemi i, zakładając, że został porzucony, zasypano. Następne szyby – przez wieki wydrążono ich w wielickiej kopalni 26 – powstawały też w pobliżu.

Czytaj dalej - strony: 1 2

Poczytaj więcej o okolicy:

 

Komentarze: 1

    Waldemar, 8 listopada 2020 @ 16:30

    Pisząc o Muzeum Żup Krakowskich to trzeba wspomnieć że
    w Kopalni Wieliczka jest Trasa Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka .
    Jedną z atrakcji są kieraty górnicze . Jeden z nich zwany kieratem polskim
    to pewnie jest największą drewnianą maszyną górniczą na świecie .
    Są oryginalne obrazy Jana Matejki , Róg Bractwa Kopaczy i luksusowa kolejka
    przeznaczona dla najważniejszych urzędników Cesarstwa Austro – Węgier .
    Jest tu wystawa kryształów soli i solne formy .
    Trasa Muzeum Żup Krakowskich ma 16 komór .
    Trasa Muzeum znajduje się w całości na III poziomie kopalni ,
    na głębokości 135 metrów pod ziemią a ma długość około 1,5 km .

Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!
Zamknij