Kalisz
Szczypiorno, szczypiorniak i legioniści

W piłkę legioniści internowani w Szczypiornie (dziś przedmieście Kalisza) zaczęli grać jesienią 1917 roku. Historycy na różne sposoby domyślają się, co było pierwowzorem tej gry. A może legioniści sami ją wymyślili i nazwali szczypiorniak?
Podoba Ci się ten tekst? Powiedz o tym innym na FacebookuPolub ten wpis na FacebookuPolub wpis na Facebooku
Sprawdź nasz Instagram
fot: Waldemar Rusek
Kalisz. Szczypiorno, szczypiorniak i legioniści
Obóz jeniecki założono w ramach przygotowań do ofensywy na froncie wschodnim. Ulokowano go przy szosie Kalisz-Skalmierzyce, po prawej stronie, w miejscu dzisiejszego kościoła p.w. Podwyższenia Krzyża św. pod adresem ul. Wrocławska 209.
  • Kalisz. Szczypiorno, szczypiorniak i legioniści
  • Kalisz. Szczypiorno, szczypiorniak i legioniści
  • Kalisz. Szczypiorno, szczypiorniak i legioniści
  • Kalisz. Szczypiorno, szczypiorniak i legioniści
  • Kalisz. Szczypiorno, szczypiorniak i legioniści
  • Kalisz. Szczypiorno, szczypiorniak i legioniści
  • Kalisz. Szczypiorno, szczypiorniak i legioniści
  • Kalisz. Szczypiorno, szczypiorniak i legioniści
  • Kalisz. Szczypiorno, szczypiorniak i legioniści
Uwaga! Materiał został zamieszczony w naszym portalu już ponad rok temu.
A świat się zmienia… Niektóre informacje praktyczne mogą okazać się nieaktualne!

W połowie grudnia 1917 roku pobyt internowanych legionistów w Szczypiornie zakończył się. Jednak te kilka miesięcy zapisało się na trwałe w historii jako przełom w dziejach walk niepodległościowych. 10 listopada roku 1918 wrócił do kraju z magdeburskiej niewoli marszałek Józef Piłsudski. Pod koniec listopada wydał rozkaz mobilizacyjny dla Polskiej Organizacji Wojskowej a 2 grudnia sformułowano w Szczypiornie pierwszy oddział Batalionu Pogranicznego.

Jak powstała piłka ręczna

Jedynym obowiązkiem jeńców wojennych w tym legionistów było sprzątanie obozu. Żeby zapobiec nudzie i bezczynności komendant obozu, major Kaupisch wyznaczył czterech oficerów z legionów żeby zorganizowali zajęcia w obozie. W piłkę zaczęli grać jesienią 1917 roku. Pomysłodawcą był major Grzmot-Skotnicki, który wraz z pozostałymi trzema oficerami zorganizował pierwsze gry w szczypiorniaka. Historycy na różne sposoby domyślają się, co było pierwowzorem tej gry. Najczęściej wskazuje się popularny w Niemczech w tamtym okresie Raffenball. A może legioniści raczej sami wymyślili tę grę i nazwali ją szczypiorniak?

Piłka o owalnym kształcie wykonana była ze szmat. Była wielkości piłki nożnej, nie odbijała się więc biegano i wymieniano ją sobie pomiędzy zawodnikami. Drużyna liczyła pewnie 11 graczy z bramkarzem. Początkowo mecze rozgrywano między barakami a później różne turnieje. Z czasem przyłączyli się do gry legionistów jeńcy wojenni z innych narodowości. Grali bez sędziego a sporne sprawy rozpatrywał najstarszy szarżą z grających legionistów. Nie można było kopać piłki nogą, nie wolno jej było wyrywać przeciwnikowi z rąk, podkładać nogi, łapać przeciwnika itd. Za każdy faul groził rzut karny. Zabroniona była gra poza polem, czas gry był nieokreślony. Po wyzwoleniu obozu jenieckiego żołnierze z batalionu przejęli grę od legionistów. Lata 1920-27 były okresem szczególnego zainteresowania szczypiorniakiem.

Pamiątki pozostałe do dziś

Obóz jeniecki w Szczypiornie w roku 1923 zlikwidowały polskie władze. Dla upamiętnienia zmarłych w obozie siedmiu legionistów w Szczypiornie wzniesiono w roku 1932 mauzoleum i umieszczono w nim ich prochy Floriana Adamczyka, Filipa Bednarka, Karola Calki, Jana Jezierskiego, Hostopa Ochnikowskiego, Franciszka Pociosa oraz Władysława Waltera. Dokoła mauzoleum powstał cmentarz. W roku 1940 Niemcy zniszczyli mauzoleum a trumna z prochami legionistów zaginęła. Częściowo zniszczyli też cmentarz. Ostatnie zachowane groby przeniesiono na cmentarz na osiedlu Majków. W latach 90. zgłoszono w Urzędzie Miasta Kalisza, że trumna z prochami legionistów znajduje się w jednym z grobowców na Cmentarzu Miejskim. I odnaleziono ją po 60 latach.

Dziś prochy 7 legionistów spoczywają na cmentarzu miejskim. Napisano tam że mauzoleum mieściło się przy obecnej ulicy Mickiewicza. Dla upamiętnienia mauzoleum, przy IV Liceum Ogólnokształcącym im. Ignacego Jana Paderewskiego w Kaliszu (ul. Widok 96) ustawiono pomnik z dwiema tablicami. Podobno kiedyś mauzoleum legionistów stało przy skrzyżowaniu dzisiejszych ulic Mickiewicza i Widok.

Czytaj dalej - strony: 1 2 3

Poczytaj więcej o okolicy:

Dodano: 16 kwietnia 2019; Aktualizacja 16 czerwca 2019;

Komentarze: 1

    Waldemar , autor, 19 kwietnia 2019 @ 17:36

    Opis zdjęć :
    foto 01 i 02 kościół w miejscu obozu jenieckiego w Szczypiornie , foto 03 , 04, 05 cmentarz w Szczypiornie dziś zwany Ukraińskim , foto 06 pomnik przed IV liceum na ulicy Widok w Kaliszu , foto 07 i 08 miejsce pochówku 7 legionistów na Cmentarzu Miejskim w Kaliszu , foto 09 fragment Cmentarza Majków .

Dodaj komentarz
(Dozwolone typy plików: jpg, gif, png, maksymalny waga pliku: 4MB.)
(wymagany, niepublikowany)
Wszystkie materiały zamieszczone na naszym portalu chronione są prawem autorskim. Możesz skopiować je na własny użytek.
Jeśli chcesz rozpowszechniać je dla zysku bez zgody redakcji i autora – szukaj adwokata!
Zamknij