Nowe Miasto nad Metują jest przede wszystkim uroczym, zabytkowym miasteczkiem o swoistym klimacie. Jednym z nielicznych na świecie, które zna nie tylko dokładny dzień, ale również… godzinę swojego założenia.
Wybieram się na nocne zwiedzanie… Bez wielkich tłumów (choć z grupą), w ciszy i spokoju przemierzam mroczne korytarze niezwykłego teatru. Widzę trybuny, klatki dla zwierząt, pomieszczenia gladiatorów. Dawny świat ożywiam na nowo.
W Narodowym Muzeum Sztuki im. Barbary i Bohdana Chanenko, znajdują się najwspanialsze w kraju zbiory sztuki antycznej, europejskiej i dalekowschodniej. Trudno obojętnie przejść obok dziel Rubensa, Perugio, Zurbarana i dziesiątków pięknych dzieł.
Lubię ten język. Za jego pewną jakby dzikość, ostrość, pierwotność, surowość. Za egzotykę. Wieje odeń wiatrem Wielkiej Niziny. Tak jakoś dziko i ostro musieli pewnie nawoływać się madziarscy koczownicy zajmujący w 896 roku swą ojczyznę.
Smok jest metalowy, wykonany z poczerniałej, miedzianej blachy i uroczyście zawieszany podczas dorocznego święta z pochodem, jarmarkiem oraz imprezami kulturalnymi na początku maja, aby przyciągać uwagę i turystów aż do września.
Przypomniałem sobie jednak, że wiele lat temu widziałem tutejsze lokalne znaczki pocztowe o pięciu nominałach i tyluż rysunkach miejscowych budowli i widoczków. Nie to jednak było w nich istotne, lecz nazwa tej poczty w czterech językach...
Debreczyn niezmiennie pozostaje oczywiście duchowym sercem kalwinizmu na Węgrzech. Dziś skupia się on generalnie na wschodzie kraju. I jest drugim największym w kraju wyznaniem po rzymskim katolicyzmie.
Na samym skraju gór dolinę rzeki Bode flankują dwa widokowe urwiska: Hexentanzplatz i Roßtrappe. To pierwsze, bardziej znane, jest turystyczną fabryką. To drugie, bardziej kameralne, choć nie odludne, pozwala znaleźć przestrzeń do kontemplacji widoków.
W roku 1893 księżna Izabela z Czartoryskich Działyńska utworzyła Ordynację Książąt Czartoryskich w Gołuchowie. Zagwarantowała ogólną dostępność zbiorów. Jej muzeum funkcjonowało do września 1939 roku.
Gdy budynek w latach 70. przejęły Lasy Państwowe z przeznaczeniem na Muzeum Leśnictwa, przeprowadzono remont. Dziś na wystawie „Kulturotwórcza rola lasu” można zobaczyć prace powstałe z zamiłowania autorów do przyrody.
